Dah kaka unawazaga mbali sana hivi kabila gani we jamaa!?
NI KWANA NAMNA GANI MACHAFUKL YA AFRIKA KUSINI NI FURSA KWA TANZANIA
Katika miaka ya karibuni, nchi ya Afrika Kusini imekumbwa na matukio ya mara kwa mara ya ubaguzi wa wageni, hasa dhidi ya raia wa mataifa ya Afrika kama vile Zimbabwe, Malawi, DRC na Mozambique. Hali hii imesababisha:
Wimbi la uhamaji wa watu kutoka Afrika Kusini,
Kupungua kwa imani ya wafanyabiashara katika njia za kibiashara za Afrika Kusini,
Kampuni nyingi kutafuta mazingira mbadala ya uwekezaji yenye usalama na utulivu.
Hii ni fursa adhimu kwa Tanzania, ambayo ina amani, miundombinu madhubuti kama Bandari ya Dar es Salaam na Reli ya Kisasa ya SGR kuelekea Dodoma, pamoja na jiografia inayoiweka katikati ya Afrika Mashariki na Kusini, kujitokeza kama kitovu cha biashara, usafirishaji na uwekezaji wa kikanda.
2. Changamoto
Licha ya fursa hii kubwa, hakuna mkakati wa taifa wa kuunganisha juhudi kati ya taasisi za serikali ili:
Kutangaza Tanzania kama njia salama na bora ya biashara ya kikanda,
Kuendeleza Dodoma na reli ya SGR kama eneo la kimkakati la viwanda na biashara,
Kuvutia kampuni, wawekezaji na wataalamu wanaokimbia Afrika Kusini.
3. Lengo
Kusimamia na kutekeleza mkakati wa taifa utakaosaidia kuitangaza Tanzania kama kituo mbadala cha biashara na uwekezaji kwa Afrika ya Kusini na Kati, kupitia:
Bandari ya Dar es Salaam kama lango kuu la biashara ya kikanda, na
Dodoma kupitia SGR kama kituo kikuu cha biashara ya ndani na bandari kavu.
4. Sababu za Msingi za Mkakati Huu
A. Wakati wa Kijiografia na Kisiasa
Machafuko ya Afrika Kusini ni fursa ya muda mfupi inayohitaji kuchukuliwa haraka.
Tanzania ina amani, inaendeshwa kwa sheria, na ipo katikati ya ukanda wa SADC na EAC.
B. Miundombinu
Bandari ya Dar es Salaam imeboreshwa, lakini bado haijatumika kikamilifu.
Reli ya SGR kutoka Dar es Salaam hadi Dodoma na baadaye Kigoma iko mbioni kukamilika.
C. Sera na Mipango ya Taifa
Inalingana na Dira ya Maendeleo ya Taifa 2025,
Inatekeleza malengo ya AfCFTA, SADC Industrialization Strategy, na Blueprint ya Maboresho ya Mazingira ya Biashara (2018).
5. Mapendekezo ya Kimuundo
i. Kuendeleza Dodoma kama Bandari Kavu na Ukanda wa Viwanda
Kutangaza Dodoma kama Ukanda Maalum wa Kiuchumi (SEZ) chini ya Sheria ya SEZ ya 2006.
Kujenga maghala ya kisasa, maeneo ya viwanda na mifumo ya forodha.
ii. Kampeni ya Kimataifa ya Uwekezaji
Kuandaa kampeni ya kutangaza Tanzania kama nchi salama kwa uwekezaji, hasa kwa kampuni zinazokimbia Afrika Kusini.
Kutangaza Dar es Salaam kama bandari mbadala kwa nchi za SADC.
iii. Vivutio vya Kisheria kwa Wawekezaji
Kutumia Sheria ya Uwekezaji Tanzania (Sura ya 38) kutoa motisha kwa kampuni zinazohamia.
Kuanzisha Kituo Kimoja kwa Wenyeji wa Afrika Kusini ndani ya TIC/EPZA.
iv. Ushirikiano wa Kidiplomasia SADC
Kutumia uanachama wa SADC kushawishi mizigo ya kikanda kupitishwa Tanzania badala ya Afrika Kusini.
Kupendekeza njia ya Dar – Dodoma – Tunduma iwe sehemu ya vipaumbele vya miundombinu ya SADC.
