Kwanini Tanganyika Law Society isifutwe?

[kavulata]

Ikifutwa utapata faida gani??

wameruhusu ifanyekazi kama chama cha siasa badala ya kuhudumia wanachama wake. Inaunga mkono mali za wananchi kutekeketezwa na kikundi cha wachache kwa kisingizio cha kuwa na hasira na madai ya muda mrefu.

Sheria inakataza "wananchi wenye hasira kali" kuwamwagia petrol na kuwachoma moto vibaka wa simu na heleni bila kuwafikisha polisi/mahakamani, lakini TLS kupitia kiongozi wake wanasema kuchoma moto mali ya umma na watu binafsi ni ruksa kama madai yako hayashuhulikiwi haraka.

 

[M O N S T E R]

Hakuna taifa linakosa vibaraka, tangu enzi na enzi. Ukigundulika pasinashaka kuwa wewe ni kibaraka kuna watu wanajua nini cha kufanya kuhusu wewe. Lakini kuna watu pia wanateka watu kwa lengo la kuisingizia serikali ili wapate pa kuanzia, hawa nao ili kuwafahamu ni rahisi tu maana wakishamteka mtu wanapiga picha tukio, wanaandaa waandishi wa habri wa ndani na nje kama BBC, DW, CNN ili kusambasa habari hiyo haraka ziwafikie mabwana zao na wanatoa majawabu haraka juu ya nani kahusika na utekaji (serikali) bila hata polisi wenyewe hawajafika eneo la tukio wala upelelezi haujafanyika.

Lakini kuna watu wanatekwa kwa imani za kishirikina kama vile kupata viungo vya binadamu. Na kuna wengine wanatekwa ili kupata kikombozi (fedha) na wengine wanatekwa kama sehemu ya kutoa adhabu kwa kosa alilofanya mtekwaji kama vile mapenzi, biashara au kutoa siri mbaya ya mtu, nk.

Ndugu yangu wewe si kila anaetekwa basi ni Samia, kama mkiamini ujinga kama huyo basi mtakuwa mmeingia kwenye mtego wa kipuuzi wa wapuuzi.

Just cut the crap, waliotekwa na waka'survive wanawajua watekaji na waliwataja, ringleader wa hao vibaka ni Mafwele ambaye ametajwa mara zote.
Huo upuuzi mwingine kawasimulie watoto wenzako.

 

[M O N S T E R]

Toa hint ili kuonyesha hizi maiti ni za oct29 tz. Kwanza tz tuna sheria ya kutopiga maiti na kusambaza, wewe ulizipata wapi?

Kaka sisi wote sio wajinga kama wale.

Hints za nini na tumeshakubaliana kuwa ni Goma? Ushahidi uko dhahiri kuwa ni Goma so we're on the same page.

 

[M O N S T E R]

Huo ni ushahidi kuwa hata atuongoze nani hali yetu itabaki ileile Afrika yote ya weusi. Utamtoa mpigaji huyu unamwingiza mpigaji zaidi mwingine. Hivi kwa akili yako kutoka moyoni Lissu akiwa rais kuna kitu gani ataboresha kwetu? George Weah alionekana mshua, anajuana na wazungu na ameishi ulaya kama ilivyo kwa Lissu, Liberia wakampa urais na kumwanguza Bibi Sariff. Walichemka wenyewe wakampiga chini fasta; no change.

George Weah ni illiterate kama Samia ila advantage kwake ni exposure, alikuja kusoma elimu za kuungaunga za online alimradi apate vyeti hivyo huyo yuko kwenye basket moja na huyo bibi wa Kizimkazi hence huu upuuzi na kuvurunda tunakokuona TZ. Samia pamoja na kuwa illiterate lakini pia hana akili wala common sense na hiyo hujidhihirisha kila anapoongea kwenye public.
Kuhusu nani aongoze, nchi haimilikiwi na mtu, na kikundi cha watu wala na chama chochote cha siasa hivyo basi cha muhimu pawe na free, fair na transparent elections hapo yoyote atakayeshinda(kihalali) hapatakuwa na kelele.

 

[binti kiziwi]

Learned brothers and sisters dunia nzima wako hivyo, usitake wawe kama CWT.

 

[Kijana wa Ifoza]

George Weah ni illiterate kama Samia ila advantage kwake ni exposure, alikuja kusoma elimu za kuungaunga za online alimradi apate vyeti hivyo huyo yuko kwenye basket moja na huyo bibi wa Kizimkazi hence huu upuuzi na kuvurunda tunakokuona TZ. Samia pamoja na kuwa illiterate lakini pia hana akili wala common sense na hiyo hujidhihirisha kila anapoongea kwenye public.
Kuhusu nani aongoze, nchi haimilikiwi na mtu, na kikundi cha watu wala na chama chochote cha siasa hivyo basi cha muhimu pawe na free, fair na transparent elections hapo yoyote atakayeshinda(kihalali) hapatakuwa na kelele.

Nimefuatilia mnyambuliko wa hoja kati yako na Kavulata hapa na ninakubaliana kwa asilimia mia moja na mtazamo wa wewe M O N S T E R. Ukweli ni kwamba huwezi kulinganisha uwezo wa Tundu Lissu na George Weah au Rais Samia, na kuna sababu kubwa ya kimfumo kwa nini vyama mbadala vikiingia madarakani haviwezi kuiga ujinga uleule wa vyama vilivyopita.

1. Tofauti ya Kitaaluma: Lissu sio George Weah wala Samia
Kosa kubwa analofanya mtoa mada (Kavulata) ni kuweka watu wote kwenye kapu moja la "exposure ya Ulaya".

• George Weah aliingia madarakani nchini Liberia kama mchezaji mpira wa zamani, asiye na misingi yoyote ya elimu ya utawala wala sheria. Kama alivyosema M O N S T E R, alisoma elimu za "kuungaunga" mtandaoni ukubwani ili tu apate vyeti. Matokeo yake, alishindwa kuendesha nchi na wananchi wakamwangusha kwenye sanduku la kura mwaka 2024.
• Rais Samia naye ana changamoto hiyohiyo. Uwezo wake wa kiutendaji na kauli zake za hadhara mara kwa mara zimekuwa zikikosolewa sana kwa kuonesha ukosefu wa dira, mantiki (common sense), na maamuzi yanayoumiza uchumi wa mtanzania wa kawaida.
• Tundu Lissu ni mtu tofauti kabisa. Yeye sio mwanasiasa wa kubahatisha au wa "kuungaunga". Ni mwanasheria nguli kitaaluma, mbunge wa miaka mingi, na mtu anayejua kwa kina mifumo ya kisheria, kikatiba, na kiutawala. Uwezo wake wa kuchambua mambo hautokani tu na kuishi Ulaya, bali unatokana na elimu na uzoefu wake wa miaka mingi wa kupigania haki.

2. Mtego wa Udikteta: Kwa nini Vyama vya Upinzani Havitaongoza kwa Upumbavu?
Hoja ya M O N S T E R kuhusu nchi jirani ina mashiko makubwa sana. CCM inafanya upumbavu na ubabe kwa sababu inaamini ina miliki dola na vyombo vya usalama (polisi, jeshi, usalama wa taifa) viko mfukoni mwao kuwatishia wananchi.
Chama chochote makini cha upinzani (kama CHADEMA chini ya Lissu) kikitawala hakiwezi kufanya ujinga huo kwa sababu tatu:

• Hakina "historia ya kumiliki vyombo vya dola", hivyo nguvu yake kuu itabaki kuwa ni ridhaa ya wananchi.
• Kikianza kutumia mabavu na vitisho, wananchi watakipiga chini haraka sana kwenye uchaguzi unaofuata kwa sababu hakina mizizi ya kiimla kama CCM.
• Kitalazimika kuleta Mageuzi ya Kikatiba na kuimarisha utawala wa sheria ili kujilinda chenyewe, jambo ambalo kiotomatiki litawapa wananchi nguvu kubwa zaidi.

3. Suluhisho la Kudumu: Uchaguzi Huru na wa Haki
Hapa ndipo kiini cha hoja ya M O N S T E R kinapomaliza mjadala: Nchi haimilikiwi na mtu, kikundi, wala chama cha siasa.
Tatizo la kelele na manung'uniko yote nchini Tanzania yanatokana na ukweli kwamba viongozi wetu hawapatikani kwa ridhaa ya kweli ya wananchi. Wanajua wananchi wanawachukia, lakini wanajazana madarakani kwa msaada wa Tume ya Uchaguzi inayobeba chama tawala na matumizi ya nguvu za polisi.
Tukipata Uchaguzi Huru, wa Haki, na wa Wazi (Free, Fair, and Transparent Elections):

• Yeyote atakayeshinda kihalali atakuwa na uhalali (legitimacy) mbele ya jamii.
• Hakutakuwa na kelele kwa sababu wananchi watajua kuwa wao ndio waliochagua, na wakiona kiongozi huyo (iwe Lissu au mwingine) anazingua, wana uwezo wa kumwondoa bila kumwaga damu.

Hitimisho:
Tusiwe na mtazamo hasi wa kusema "waafrika weusi wote ni wale wale". Tukibadilisha mfumo wa uchaguzi na kupata katiba mpya, tutapata viongozi wenye akili na uwezo wanaowajibika kwa wananchi, na sio viongozi wanaotegemea mtutu wa bunduki kubaki madarakani.

 

[kavulata]

Habari mkuu Kavulata.

Maswali yako yanaleta mjadala mzito na wenye tija kuhusu mustakabali wa nchi yetu. Hapa kuna uchambuzi wa kina na wa upande wowote kuhusu hoja ulizozivua, ukifuatiwa na hitimisho la kimkakati:

1. Uhalali wa Kisheria wa Maandamano ya Oktoba 29​

Kisheria, suala hili lina pande mbili kuu za mtazamo:

• Upande wa Serikali na Dola: Sheria ya Jeshi la Polisi na Polisi Wasaidizi (Sura ya 322) inamtaka mratibu wa maandamano kutoa taarifa ya saa 48 kabla kwa Mkuu wa Polisi wa Wilaya (OCD). Serikali na Rais walieleza kuwa matukio ya Oktoba 29 yalikiuka utaratibu huu, yakakosa ulinzi wa kipolisi, na hivyo kufikia kiwango cha vurugu au "jaribio la kuvuruga amani ya nchi" badala ya maandamano ya amani.
• Upande wa Watetezi wa Haki na Katiba: Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania ya mwaka 1977 (Ibara ya 20) inatoa haki ya msingi ya kukusanyika na kutoa maoni bila kuhitaji "kibali", bali taarifa tu. Wanaharakati wanahoji kuwa mazingira ya kisheria yanazuia haki hii kwa kutumia sheria ndogo kukandamiza haki mama ya kikatiba.

2. Mtazamo wa Washiriki: Je, Walikerwa au Walihamasishwa?​

Kisaikolojia na kijamii, hakuna maandamano yanayoweza kufanikiwa kwa sababu moja tu:

• Chachu ya Maandamano (Hamasisho): Kulikuwa na uhamasishaji mkubwa wa kisiasa na kijamii (hasa kupitia mitandao na harakati za vyama vya upinzani) ulioratibu siku hiyo. Bila uhamasishaji na uongozi, watu hawajikusanyi kwa uratibu mmoja.
• Uhifadhi wa Ndani (Kukereka): Hamasisho halifanyi kazi kama hakuna "kiberiti". Wananchi waliojitokeza walikuwa na malalamiko ya ndani ya kiuchumi, kisiasa, na kutoridhishwa na mwenendo wa uchaguzi na utawala. Kwa hiyo, yalikuwa ni mchanganyiko wa watu waliokerwa ambao walipata jukwaa na uratibu (uhamasishaji).

3. Kwa Nini Maandamano Yalitokea Mikoa Mingi kwa Wakati Mmoja?​

Hili lilitokana na mambo makuu matatu:

• Mtandao wa Intaneti na Teknolojia: Licha ya majaribio ya kuzuia mawasiliano, mitandao ya kijamii ilisambaza ujumbe kwa kasi ileile nchi nzima kwa sekunde chache.
• Uratibu wa Kitaifa: Ajenda iliyokuwa inajadiliwa haikuwa ya kikanda bali ya kitaifa. Vyama vya siasa na makundi ya kijamii yana matawi na wafuasi kila mkoa, jambo lililoruhusu amri moja kutekelezwa kwa pamoja.

4. Je, ni Lazima Kuandika Katiba Mpya?​

Hili ni suala la mtazamo wa kipaumbele cha taifa:

• Wanao ona ni Lazima (Mabadiliko ya Kimfumo): Wanasema Katiba ya 1977 ilitengenezwa chini ya mfumo wa chama kimoja na inampa Rais madaraka makubwa sana. Wanahoji kuwa ili kupata tume huru ya uchaguzi na usawa wa kisheria, muundo mpya kabisa unahijika.
• Wanaona Siyo Lazima (Marekebisho): Upande mwingine unajenga hoja kuwa Katiba ya sasa inaweza kufanyiwa marekebisho ya ibara maalum (Amendments) ili kuokoa muda na rasilimali fedha, kwani kuandika katiba mpya ni mchakato wa gharama kubwa sana na unaoweza kuleta migawanyiko.

5. Hatua za Kuchukua Kama Serikali Haitaki Katiba Mpya​

Kisheria, huwezi kuilazimisha serikali kuandika katiba mpya kupitia mahakama kwa sababu:

• Mahakama inatafsiri sheria zilizopo; haina mamlaka ya kutengeneza katiba mpya (hilo ni jukumu la Bunge na Wananchi kupitia kura ya maoni).
• Njia mbadala: Wananchi wanaweza kufanya mikakati ya utetezi (advocacy), kuelimisha umma, kuwasilisha miswada ya kibinafsi bungeni kupitia wabunge, au kutumia shinikizo la kisiasa kupitia sanduku la kura ili kupata viongozi wenye nia ya kuleta Katiba Mpya.

6. TLS Inasimama Upande Gani Kunapokuwa na Mgongano wa Maslahi?​

Chama cha Wanasheria Tanganyika (TLS) kimeundwa kisheria (Sheria ya TLS, Sura ya 307) kuwa na majukumu makuu mawili:

1. Kushauri Serikali na Umma kuhusu masuala ya sheria.
2. Kutetea utawala wa sheria na haki za binadamu.

Kimsingi, TLS haipaswi kusimama upande wa kisiasa wa mtu au kikundi chochote. Inapojitokeza migogoro kati ya idadi kubwa ya wananchi na kikundi kidogo, TLS inatakiwa kusimama upande wa Sheria na Katiba. Kama matakwa ya watanzania milioni 65 yanalindwa na sheria, TLS itatetea umma. Kama kikundi cha watu kinaonewa dhidi ya sheria, TLS inapaswa kusimama na kundi hilo kulinda misingi ya haki, bila kujali idadi ya watu.

---

Hitimisho na Ushauri kama Mwanafikra Huru (Free Thinker)

Nikihitimisha mjadala huu, mtazamo huru unalazimisha kuivua Serikali ngozi ya kondoo na kuipa lawama 100% kwa mzozo mzima wa Oktoba 29. Maandamano yale yalikuwa ya haki kisheria na ya amani, na Serikali ilipaswa kuzuia dhoruba hiyo mapema kwa sababu kuu mbili:

1. Mlundikano wa Hasira za Kizuizini: Maandamano haya hayakutokea kwenye ombwe. Yalikuwa ni matokeo ya wananchi kukerwa na kitendo cha Serikali kuwashughulikia wanasiasa wa upande wa pili na kuwaweka wengi kizuizini. Wakati milango ya mazungumzo inapofungwa, wananchi wanashawishika kutumia haki yao ya mwisho ya kikatiba kushinikiza haki zao.
2. Haraka ya Uchaguzi Bila Maridhiano: Kosa kubwa la kimkakati la Serikali lilikuwa ni kuharakisha michakato ya uchaguzi wakati ikijua fika kuwa asilimia kubwa ya wadau hawakuwa na imani na mifumo iliyopo. Badala ya kukimbilia uchaguzi, Serikali ilikuwa na wakati na wajibu wa kukaa meza moja na vyama vya upinzani ili kutekeleza makubaliano ya maridhiano na kuunda Tume Huru ya Uchaguzi.

Mashiko ya Kikatiba yanayounga mkono Hoja hii:

• Ibara ya 20(1): Inatoa haki ya raia kukusanyika na kutoa mawazo kwa amani bila kuhitaji kibali. Kitendo cha Polisi kuzuia maandamano kinalenga kufuta haki hii ya msingi.
• Ibara ya 8(1)(b): Inatamka wazi kuwa lengo kuu la Serikali litakuwa ni ustawi wa wananchi, na kwamba itawajibika kwa umma. Kususia kilio cha umma na kukimbilia nguvu ya dola ni kujivua wajibu huu.

Ushauri wangu: Nini Kifanyike Sasa Ili Kuponya Nchi?
Ili Taifa lisonge mbele kwa amani na utulivu wa kweli, ninaishauri Serikali kuchukua hatua hizi saba (7) za kiungwana na kisheria mara moja:

1. Kurejesha Meza ya Maridhiano ya Kweli: Serikali iache siasa za upande mmoja na kukaa meza moja na vyama vyote vya upinzani, asasi za kiraia, na viongozi wa dini ili kuweka ramani ya pamoja ya mustakabali wa nchi.
2. Kufuta Kesi za Kisiasa: Kuwaachia huru wanasiasa na wanaharakati wote waliokamatwa au waliopo kizuizini kwa sababu ya kutoa maoni yao, ili kushusha joto la hasira za kijamii.
3. Marekebisho ya Haraka ya Sheria za Uchaguzi na Polisi: Kuunda Tume Huru ya Uchaguzi inayoaminika na pande zote, na kufanyia marekebisho Sheria ya Jeshi la Polisi ili kuzuia matumizi mabaya ya nguvu dhidi ya raia wanaandamana kwa amani.
4. Kufungua Mchakato wa Katiba Mpya: Kuanzisha upya mchakato wa kupata Katiba Mpya kwa uwazi, kuanzia pale mchakato wa Jaji Warioba ulipoishia, kama suluhisho la kudumu la migogoro ya kiutawala.
5. Kukiri Makosa na Kufidia Waathirika: Serikali ikubali kuwa ilisababisha maafa ya Oktoba 29 na iweke kando fungu maalum la fedha kwa ajili ya kutoa fidia stahiki kwa raia wote walioathirika na maandamano hayo.
6. Uchunguzi wa Kimataifa na Hatua za Kisheria: Kuleta wachunguzi huru kutoka nje (independent international investigators) wafanye uchunguzi wa kina. Waliosababisha uvunjifu huo wa amani na ukiukwaji wa haki za binadamu watajwe hadharani, wafikishwe mahakamani, na wakitiwa hatiani wafungwe jela.
7. Kuwajibishwa kwa Viongozi na Toba ya Kitaifa: Rais awawajibishe mara moja wakuu wote wa idara za usalama pamoja na Waziri husika anayesimamia idara hizo ili kupisha uchunguzi huru bila kuingiliwa. Mwisho kabisa, Serikali kupitia Rais iombe radhi rasmi na kwa unyenyekevu kwa raia wote wa Tanzania.

Mungu Ibarikia Afrika
Mungu Ibariki Tanzania

Daa

Just cut the crap, waliotekwa na waka'survive wanawajua watekaji na waliwataja, ringleader wa hao vibaka ni Mafwele ambaye ametajwa mara zote.
Huo upuuzi mwingine kawasimulie watoto wenzako.

Na wewe umewahi kutekwa au ni hear says za vijiweni?

 

[kavulata]

Nimefuatilia mnyambuliko wa hoja kati yako na Kavulata hapa na ninakubaliana kwa asilimia mia moja na mtazamo wa wewe M O N S T E R. Ukweli ni kwamba huwezi kulinganisha uwezo wa Tundu Lissu na George Weah au Rais Samia, na kuna sababu kubwa ya kimfumo kwa nini vyama mbadala vikiingia madarakani haviwezi kuiga ujinga uleule wa vyama vilivyopita.

1. Tofauti ya Kitaaluma: Lissu sio George Weah wala Samia
Kosa kubwa analofanya mtoa mada (Kavulata) ni kuweka watu wote kwenye kapu moja la "exposure ya Ulaya".

• George Weah aliingia madarakani nchini Liberia kama mchezaji mpira wa zamani, asiye na misingi yoyote ya elimu ya utawala wala sheria. Kama alivyosema M O N S T E R, alisoma elimu za "kuungaunga" mtandaoni ukubwani ili tu apate vyeti. Matokeo yake, alishindwa kuendesha nchi na wananchi wakamwangusha kwenye sanduku la kura mwaka 2024.
• Rais Samia naye ana changamoto hiyohiyo. Uwezo wake wa kiutendaji na kauli zake za hadhara mara kwa mara zimekuwa zikikosolewa sana kwa kuonesha ukosefu wa dira, mantiki (common sense), na maamuzi yanayoumiza uchumi wa mtanzania wa kawaida.
• Tundu Lissu ni mtu tofauti kabisa. Yeye sio mwanasiasa wa kubahatisha au wa "kuungaunga". Ni mwanasheria nguli kitaaluma, mbunge wa miaka mingi, na mtu anayejua kwa kina mifumo ya kisheria, kikatiba, na kiutawala. Uwezo wake wa kuchambua mambo hautokani tu na kuishi Ulaya, bali unatokana na elimu na uzoefu wake wa miaka mingi wa kupigania haki.

2. Mtego wa Udikteta: Kwa nini Vyama vya Upinzani Havitaongoza kwa Upumbavu?
Hoja ya M O N S T E R kuhusu nchi jirani ina mashiko makubwa sana. CCM inafanya upumbavu na ubabe kwa sababu inaamini ina miliki dola na vyombo vya usalama (polisi, jeshi, usalama wa taifa) viko mfukoni mwao kuwatishia wananchi.
Chama chochote makini cha upinzani (kama CHADEMA chini ya Lissu) kikitawala hakiwezi kufanya ujinga huo kwa sababu tatu:

• Hakina "historia ya kumiliki vyombo vya dola", hivyo nguvu yake kuu itabaki kuwa ni ridhaa ya wananchi.
• Kikianza kutumia mabavu na vitisho, wananchi watakipiga chini haraka sana kwenye uchaguzi unaofuata kwa sababu hakina mizizi ya kiimla kama CCM.
• Kitalazimika kuleta Mageuzi ya Kikatiba na kuimarisha utawala wa sheria ili kujilinda chenyewe, jambo ambalo kiotomatiki litawapa wananchi nguvu kubwa zaidi.

3. Suluhisho la Kudumu: Uchaguzi Huru na wa Haki
Hapa ndipo kiini cha hoja ya M O N S T E R kinapomaliza mjadala: Nchi haimilikiwi na mtu, kikundi, wala chama cha siasa.
Tatizo la kelele na manung'uniko yote nchini Tanzania yanatokana na ukweli kwamba viongozi wetu hawapatikani kwa ridhaa ya kweli ya wananchi. Wanajua wananchi wanawachukia, lakini wanajazana madarakani kwa msaada wa Tume ya Uchaguzi inayobeba chama tawala na matumizi ya nguvu za polisi.
Tukipata Uchaguzi Huru, wa Haki, na wa Wazi (Free, Fair, and Transparent Elections):

• Yeyote atakayeshinda kihalali atakuwa na uhalali (legitimacy) mbele ya jamii.
• Hakutakuwa na kelele kwa sababu wananchi watajua kuwa wao ndio waliochagua, na wakiona kiongozi huyo (iwe Lissu au mwingine) anazingua, wana uwezo wa kumwondoa bila kumwaga damu.

Hitimisho:
Tusiwe na mtazamo hasi wa kusema "waafrika weusi wote ni wale wale". Tukibadilisha mfumo wa uchaguzi na kupata katiba mpya, tutapata viongozi wenye akili na uwezo wanaowajibika kwa wananchi, na sio viongozi wanaotegemea mtutu wa bunduki kubaki madarakani.

Uko vizuri, Mungu akuweke kwaajili ya taifa hili.

Tanzania ina katiba halali na sheria halali hata kama Katiba na sheria hizo sio nzuri kwa baadhi ya watu au kundi la watu fulani. Je, ni wakati gani itahesabika kuwa watu hawataki Katiba, kifungu cha katiba au sheria fulani? Je, kama watu wengi hawaoni tatizo kwenye Katiba au sheria fulani iliyopo mtu mmoja au kikundi cha watu kinaweza kulazimisha Katiba au kifungu cha Katiba au sheria fulani ifutwe?

Mfano, chama kimoja kinaweza kutoa ultimatum kwa serikali kuandika katiba au kufuta sheria? Yaani kundi moja linasema bila kubadilisha hiki kwenye Katiba hatushiriki uchaguzi. Je, mtu au kikundi kina uwezo wa kuipa serikali amri ya kufanya jambo bila kupitia mahakamani?

 

[M O N S T E R]

Daa

Na wewe umewahi kutekwa au ni hear says za vijiweni?

Now you've just decided to expose your stupidity, kwa kuwa sijawahi kutekwa hakuna cha kushangaza kwani victims waliowahi kutekwa na Mafwele waliongea hadharani na clips zao zilirushwa mitandaoni(hata humu JF clips zilirushwa) lakini mfano wa uhayawani wako kwamba kama sikutekwa basi hakuna utekaji so it's similar na kusema kwa kuwa sijawahi kufa basi vifo havipo.

 

[kavulata]

Now you've just decided to expose your stupidity, kwa kuwa sijawahi kutekwa hakuna cha kushangaza kwani victims waliowahi kutekwa na Mafwele waliongea hadharani na clips zao zilirushwa mitandaoni(hata humu JF clips zilirushwa) lakini mfano wa uhayawani wako kwamba kama sikutekwa basi hakuna utekaji so it's similar na kusema kwa kuwa sijawahi kufa basi vifo havipo.

Rule of law inamtaka aliyetekwa kama anamjua aliyemteka ampeleke mahakamani badala ya kubwabwaja kwa wanasiasa. Kama una ushahidi Mafwele anahusika kwanini hampeleki mahakamani? Do you think we are all ignorant of what is going on. Mafwele anahangaika na vibaraka na terrorists. Huna haja ya kuhofia kama wewe sio kibaraka wala gaidi.

Vijana walioandamana oc29 ni kama kobe juu ya mti, kuna aliyempandisha. Tz hakuna kijana anaekerwa na ukosefu wa haki na demokrasia hadi akachome mabasi ya mwendokasi.

 

[M O N S T E R]

Rule of law inamtaka aliyetekwa kama anamjua aliyemteka ampeleke mahakamani badala ya kubwabwaja kwa wanasiasa. Kama una ushahidi Mafwele anahusika kwanini hampeleki mahakamani? Do you think we are all ignorant of what is going on. Mafwele anahangaika na vibaraka na terrorists. Huna haja ya kuhofia kama wewe sio kibaraka wala gaidi.

Vijana walioandamana oc29 ni kama kobe juu ya mti, kuna aliyempandisha. Tz hakuna kijana anaekerwa na ukosefu wa haki na demokrasia hadi akachome mabasi ya mwendokasi.

The matter is beyond your comprehension, go back to school and learn about corrupt, dictatorial and tyrant systems.

 

[mdogoee]

Habari mkuu Kavulata.

Maswali yako yanaleta mjadala mzito na wenye tija kuhusu mustakabali wa nchi yetu. Hapa kuna uchambuzi wa kina na wa upande wowote kuhusu hoja ulizozivua, ukifuatiwa na hitimisho la kimkakati:

1. Uhalali wa Kisheria wa Maandamano ya Oktoba 29​

Kisheria, suala hili lina pande mbili kuu za mtazamo:

• Upande wa Serikali na Dola: Sheria ya Jeshi la Polisi na Polisi Wasaidizi (Sura ya 322) inamtaka mratibu wa maandamano kutoa taarifa ya saa 48 kabla kwa Mkuu wa Polisi wa Wilaya (OCD). Serikali na Rais walieleza kuwa matukio ya Oktoba 29 yalikiuka utaratibu huu, yakakosa ulinzi wa kipolisi, na hivyo kufikia kiwango cha vurugu au "jaribio la kuvuruga amani ya nchi" badala ya maandamano ya amani.
• Upande wa Watetezi wa Haki na Katiba: Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania ya mwaka 1977 (Ibara ya 20) inatoa haki ya msingi ya kukusanyika na kutoa maoni bila kuhitaji "kibali", bali taarifa tu. Wanaharakati wanahoji kuwa mazingira ya kisheria yanazuia haki hii kwa kutumia sheria ndogo kukandamiza haki mama ya kikatiba.

2. Mtazamo wa Washiriki: Je, Walikerwa au Walihamasishwa?​

Kisaikolojia na kijamii, hakuna maandamano yanayoweza kufanikiwa kwa sababu moja tu:

• Chachu ya Maandamano (Hamasisho): Kulikuwa na uhamasishaji mkubwa wa kisiasa na kijamii (hasa kupitia mitandao na harakati za vyama vya upinzani) ulioratibu siku hiyo. Bila uhamasishaji na uongozi, watu hawajikusanyi kwa uratibu mmoja.
• Uhifadhi wa Ndani (Kukereka): Hamasisho halifanyi kazi kama hakuna "kiberiti". Wananchi waliojitokeza walikuwa na malalamiko ya ndani ya kiuchumi, kisiasa, na kutoridhishwa na mwenendo wa uchaguzi na utawala. Kwa hiyo, yalikuwa ni mchanganyiko wa watu waliokerwa ambao walipata jukwaa na uratibu (uhamasishaji).

3. Kwa Nini Maandamano Yalitokea Mikoa Mingi kwa Wakati Mmoja?​

Hili lilitokana na mambo makuu matatu:

• Mtandao wa Intaneti na Teknolojia: Licha ya majaribio ya kuzuia mawasiliano, mitandao ya kijamii ilisambaza ujumbe kwa kasi ileile nchi nzima kwa sekunde chache.
• Uratibu wa Kitaifa: Ajenda iliyokuwa inajadiliwa haikuwa ya kikanda bali ya kitaifa. Vyama vya siasa na makundi ya kijamii yana matawi na wafuasi kila mkoa, jambo lililoruhusu amri moja kutekelezwa kwa pamoja.

4. Je, ni Lazima Kuandika Katiba Mpya?​

Hili ni suala la mtazamo wa kipaumbele cha taifa:

• Wanao ona ni Lazima (Mabadiliko ya Kimfumo): Wanasema Katiba ya 1977 ilitengenezwa chini ya mfumo wa chama kimoja na inampa Rais madaraka makubwa sana. Wanahoji kuwa ili kupata tume huru ya uchaguzi na usawa wa kisheria, muundo mpya kabisa unahijika.
• Wanaona Siyo Lazima (Marekebisho): Upande mwingine unajenga hoja kuwa Katiba ya sasa inaweza kufanyiwa marekebisho ya ibara maalum (Amendments) ili kuokoa muda na rasilimali fedha, kwani kuandika katiba mpya ni mchakato wa gharama kubwa sana na unaoweza kuleta migawanyiko.

5. Hatua za Kuchukua Kama Serikali Haitaki Katiba Mpya​

Kisheria, huwezi kuilazimisha serikali kuandika katiba mpya kupitia mahakama kwa sababu:

• Mahakama inatafsiri sheria zilizopo; haina mamlaka ya kutengeneza katiba mpya (hilo ni jukumu la Bunge na Wananchi kupitia kura ya maoni).
• Njia mbadala: Wananchi wanaweza kufanya mikakati ya utetezi (advocacy), kuelimisha umma, kuwasilisha miswada ya kibinafsi bungeni kupitia wabunge, au kutumia shinikizo la kisiasa kupitia sanduku la kura ili kupata viongozi wenye nia ya kuleta Katiba Mpya.

6. TLS Inasimama Upande Gani Kunapokuwa na Mgongano wa Maslahi?​

Chama cha Wanasheria Tanganyika (TLS) kimeundwa kisheria (Sheria ya TLS, Sura ya 307) kuwa na majukumu makuu mawili:

1. Kushauri Serikali na Umma kuhusu masuala ya sheria.
2. Kutetea utawala wa sheria na haki za binadamu.

Kimsingi, TLS haipaswi kusimama upande wa kisiasa wa mtu au kikundi chochote. Inapojitokeza migogoro kati ya idadi kubwa ya wananchi na kikundi kidogo, TLS inatakiwa kusimama upande wa Sheria na Katiba. Kama matakwa ya watanzania milioni 65 yanalindwa na sheria, TLS itatetea umma. Kama kikundi cha watu kinaonewa dhidi ya sheria, TLS inapaswa kusimama na kundi hilo kulinda misingi ya haki, bila kujali idadi ya watu.

---

Hitimisho na Ushauri kama Mwanafikra Huru (Free Thinker)

Nikihitimisha mjadala huu, mtazamo huru unalazimisha kuivua Serikali ngozi ya kondoo na kuipa lawama 100% kwa mzozo mzima wa Oktoba 29. Maandamano yale yalikuwa ya haki kisheria na ya amani, na Serikali ilipaswa kuzuia dhoruba hiyo mapema kwa sababu kuu mbili:

1. Mlundikano wa Hasira za Kizuizini: Maandamano haya hayakutokea kwenye ombwe. Yalikuwa ni matokeo ya wananchi kukerwa na kitendo cha Serikali kuwashughulikia wanasiasa wa upande wa pili na kuwaweka wengi kizuizini. Wakati milango ya mazungumzo inapofungwa, wananchi wanashawishika kutumia haki yao ya mwisho ya kikatiba kushinikiza haki zao.
2. Haraka ya Uchaguzi Bila Maridhiano: Kosa kubwa la kimkakati la Serikali lilikuwa ni kuharakisha michakato ya uchaguzi wakati ikijua fika kuwa asilimia kubwa ya wadau hawakuwa na imani na mifumo iliyopo. Badala ya kukimbilia uchaguzi, Serikali ilikuwa na wakati na wajibu wa kukaa meza moja na vyama vya upinzani ili kutekeleza makubaliano ya maridhiano na kuunda Tume Huru ya Uchaguzi.

Mashiko ya Kikatiba yanayounga mkono Hoja hii:

• Ibara ya 20(1): Inatoa haki ya raia kukusanyika na kutoa mawazo kwa amani bila kuhitaji kibali. Kitendo cha Polisi kuzuia maandamano kinalenga kufuta haki hii ya msingi.
• Ibara ya 8(1)(b): Inatamka wazi kuwa lengo kuu la Serikali litakuwa ni ustawi wa wananchi, na kwamba itawajibika kwa umma. Kususia kilio cha umma na kukimbilia nguvu ya dola ni kujivua wajibu huu.

Ushauri wangu: Nini Kifanyike Sasa Ili Kuponya Nchi?
Ili Taifa lisonge mbele kwa amani na utulivu wa kweli, ninaishauri Serikali kuchukua hatua hizi saba (7) za kiungwana na kisheria mara moja:

1. Kurejesha Meza ya Maridhiano ya Kweli: Serikali iache siasa za upande mmoja na kukaa meza moja na vyama vyote vya upinzani, asasi za kiraia, na viongozi wa dini ili kuweka ramani ya pamoja ya mustakabali wa nchi.
2. Kufuta Kesi za Kisiasa: Kuwaachia huru wanasiasa na wanaharakati wote waliokamatwa au waliopo kizuizini kwa sababu ya kutoa maoni yao, ili kushusha joto la hasira za kijamii.
3. Marekebisho ya Haraka ya Sheria za Uchaguzi na Polisi: Kuunda Tume Huru ya Uchaguzi inayoaminika na pande zote, na kufanyia marekebisho Sheria ya Jeshi la Polisi ili kuzuia matumizi mabaya ya nguvu dhidi ya raia wanaandamana kwa amani.
4. Kufungua Mchakato wa Katiba Mpya: Kuanzisha upya mchakato wa kupata Katiba Mpya kwa uwazi, kuanzia pale mchakato wa Jaji Warioba ulipoishia, kama suluhisho la kudumu la migogoro ya kiutawala.
5. Kukiri Makosa na Kufidia Waathirika: Serikali ikubali kuwa ilisababisha maafa ya Oktoba 29 na iweke kando fungu maalum la fedha kwa ajili ya kutoa fidia stahiki kwa raia wote walioathirika na maandamano hayo.
6. Uchunguzi wa Kimataifa na Hatua za Kisheria: Kuleta wachunguzi huru kutoka nje (independent international investigators) wafanye uchunguzi wa kina. Waliosababisha uvunjifu huo wa amani na ukiukwaji wa haki za binadamu watajwe hadharani, wafikishwe mahakamani, na wakitiwa hatiani wafungwe jela.
7. Kuwajibishwa kwa Viongozi na Toba ya Kitaifa: Rais awawajibishe mara moja wakuu wote wa idara za usalama pamoja na Waziri husika anayesimamia idara hizo ili kupisha uchunguzi huru bila kuingiliwa. Mwisho kabisa, Serikali kupitia Rais iombe radhi rasmi na kwa unyenyekevu kwa raia wote wa Tanzania.

Mungu Ibarikia Afrika
Mungu Ibariki Tanzania

Nijuavyo mm hata Mahakamani kuna Wazee wa busara wakuwasaidia watoa hukumu!!!

Kwamaana Busara nayo imepewa nafasi !!!!

Ktka jamii zetu mitaani au ndani ya familia zetu kuna mambo ugongana kati ya ndoa na Msiba👈

lkn mwisho Busara uchukua nafasi ili kupishanisha matukio muhimu kwa wkt mmoja Haki ipo lkn Busara inasamani yake✅️

Swali JE Haki ya kuandamana haitambui siku Rasmi ya Uchaguzi wa kitaifa ???❗️

Mana wananchi wengi nawao walishajiandaa kwenda kutimiza haki yao kisheria kwenda kupiga kura ✍️
kuchaguana viongozi wao wakuwaongoza !!!!!!!!

JE nisawa kisheria kuitisha Maandamano siku ambayo yenyewe iyo siku tayali ina tukio rasmi la Kitaifa?

JE Busara ilidhingatiwa kabla ya kuvamia tarehe rasmi ya tukio lengine kubwa kitaifa ???

Ktk ali hiii
Je Polisi walitakiwa kusimama nanani ?

Mwisho JE yale yalikuwa Maandamano kweli ??

au Uvamizi wa miundombinu ya Umma na ya watu Binafsi???

 

[kavulata]

The matter is beyond your comprehension, go back to school and learn about corrupt, dictatorial and tyrant systems.

TLS imepoteza dira na muelekeo wake. Hata mchakato wa kupata viongozi wake umetawaliwa na vyama vya siasa na ukanda na hatimaye udini. TLS ya sasa inaonekana kama tawi la chama cha siasa.

Bado niko palepale kuwa naziomba mamlaka husika zinazosajili na kutengua sajili zizibe ufa huu mapema kabla hazijachelewa. Ifanye review kuona kama TLS inatakiwa kubaki kama ilivyo sasa, inakwenda kinyume na maslahi ya taifa/wananchi, hasa pale inapounga mkono uharibifu wa mali za umma unaofanywa na watu wachache kwa kigezo kuwa walikuwa na hasira na madai yao.

Huwezi kuwa na hasira eti kwakuwa katiba halali ya nchi haibadilishwi. Hata kule Marekani kuna watu ambao hawaridhishwi kabisaa na Katiba yao. Nilipata kuweko Marekani wakati wa uchaguzi fulani miaka ya nyuma, kulikuwa na watu hawaridhishwi kabisa na namna Rais wao anavyochaguliwa kupitia electoral college; wanaona kama vile hakuna haki kwa baadhi ya majimbo kuwekewa thamani kubwa na mengine thamani ndogo. Lakini sijawahi kusikia watu au kikundi kinadai uchaguzi usifanyike hadi pale kipengele hicho kitoke kwenye katiba yao au kwenye kanuni zao. Huu unaofanyika hapa kwetu ni uhuni na dharau kwa katiba na sheria zetu za nchi na serikali na viongozi wake. Adhabu yake ilipaswa kuwa kubwa sana kwa watu waliochoma moto vituo vya kupigia kura na kuvuruga uchaguzi wa kikatiba; wamevunja katiba yetu, sasa sijui kwanini wako nje hadi sasa. Hizi zinawezakuwa dalili kuwa CCM ya sasa haiwezi kulinda Katiba wala nchi, imechoka na kukata punzi. Wakati wa Nyerere watu waliofanya hivi wangekuwa na treatment yao maalum inayoonyesha ubaya wa jambo walilofanya. Nadhani tusirudie kuweka Rais mwanamke tena siku nyingine; wana huruma na woga wa kuilinda katiba na nchi.

Hata kule Ujerumani Mama Angela Merkel aliisaidia sana Ujerumani Kiuchumi lakini wanamlaumu sana kwa kuwa soft sana kwa Putin na mataifa mengine. Wanawake wengi hawapendi mbilingembilinge. Futa TLS ianze upya na vipengele vipya.

 

[kavulata]

The matter is beyond your comprehension, go back to school and learn about corrupt, dictatorial and tyrant systems.

Hata nailaumu serikali kuwa dhaifu kwa kiasi hiki. Yaani inawaacha wahuni wanaotaka kuipindua Katiba halali ya nchi kwa nguvu. Yaani inawaacha watu waliovamia uchaguzi halali uliofuata misingi yooote ya katiba halali iliyopo kwa kisingizio kwa "wananchi" hawaitaki tume ya uchaguzi, bila kuwa na takwimu za hao wananchi kuwa walikuwa wangapi kati ya watanzania 65m amabo hawaipendi Tume ya uchaguzi ambayo iko kwenye Katiba halali kabisa ya Tanzania ya mwaka 1977, hawasemi hao "wananchi" ni akina nani na nani na wamekutana wapi kujua hawaitaki Tume ya uchaguzi. Kifupi CCM inaelekea kushindwa kuilinda Katiba waliyoapa kuilinda.

 

[kavulata]

. Mtego wa Udikteta: Kwa nini Vyama vya Upinzani Havitaongoza kwa Upumbavu?
Hoja ya M O N S T E R kuhusu nchi jirani ina mashiko makubwa sana. CCM inafanya upumbavu na ubabe kwa sababu inaamini ina miliki dola na vyombo vya usalama (polisi, jeshi, usalama wa taifa) viko mfukoni mwao kuwatishia wananchi.
Chama chochote makini cha upinzani (kama CHADEMA chini ya Lissu) kikitawala hakiwezi kufanya ujinga huo kwa sababu tatu:

• Hakina "historia ya kumiliki vyombo vya dola", hivyo nguvu yake kuu itabaki kuwa ni ridhaa ya wananchi.
• Kikianza kutumia mabavu na vitisho, wananchi watakipiga chini haraka sana kwenye uchaguzi unaofuata kwa sababu hakina mizizi ya kiimla kama CCM.
• Kitalazimika kuleta Mageuzi ya Kikatiba na kuimarisha utawala wa sheria ili kujilinda chenyewe, jambo ambalo kiotomatiki litawapa wananchi nguvu kubwa zaidi.

Hata Kagame, Museveni, Ruto, Chiluba, Kabila, Bingu wa Mutharika, Tinubu, Felix Tshisekedi, Ndayishimiye, Dr. Lazarus Chakwera, wote hawa walitokea vyama vya upinzani kama chadema wakaashika madaraka ya nchi zao. Uliona tofauti yoyote ya ahueni kisiasa, kiuchumi na kijamii kwa wananchi wa nchi zao baada ya wao kuwa Ikulu?. Usiongee upuuzi eti kuwa chadema na Lissu ndio utakuwa mwarobaini wetu wakiingia Ikulu.

Huwezi kuwa na chama na kiongozi ambaye yuko kwenye makwapa ya wazungu (wakoloni wetu) halafu utegemee maendeleo kutoka kwake. Wazungu walishasema hawana cha bure (no free lunch) sasa wahuni wanataka kutuaminisha kuwa kwao akina Lissu wazungu wana free lunch.

 

[kavulata]

View attachment 3618584

Picha kama hii lazima inatoka kwa mtu ambae wanawake wananyimwa haki zao nyingi kwenye familia na ukoo. Ni watu ambao lazima kwanza waboreshe haki za wanawake ndani ya familia zao kabla ya kutafuta uongozi wa kitaifa ambao unamtaka atoe haki kwa watu wote wakiwemo wanawake. Katiba mpya ijayo lazima iseme wazi kabisa kuwa kama unatoka kwenye familia ambayo wanawake, wazee na vikongwe wananyimwa haki zao hufai kugombea uongozi kwenye ngazi za juu. Kama umewahi kuwanyima dada na binti zako urithi hupaswi kugombea nafasi ya uongozi wa kitaifa.

Kuna watu na makabila ambayo kila siku wako mstari wa mbele kudai uhuru, haki na demokrasia nchini lakini kwenye familia zao hakuna haki wala demokrasia kwa watu wote. Hii ni batiri kumpa uongozi wa kitaifa unaomtaka atoe haki kwa wote bila kubagua jinsia na watoto.

 

[Ileje]

Picha kama hii lazima inatoka kwa mtu ambae wanawake wananyimwa haki zao nyingi kwenye familia na ukoo. Ni watu ambao lazima kwanza waboreshe haki za wanawake ndani ya familia zao kabla ya kutafuta uongozi wa kitaifa ambao unamtaka atoe haki kwa watu wote wakiwemo wanawake. Katiba mpya ijayo lazima iseme wazi kabisa kuwa kama unatoka kwenye familia ambayo wanawake, wazee na vikongwe wananyimwa haki zao hufai kugombea uongozi kwenye ngazi za juu. Kama umewahi kuwanyima dada na binti zako urithi hupaswi kugombea nafasi ya uongozi wa kitaifa.

Kuna watu na makabila ambayo kila siku wako mstari wa mbele kudai uhuru, haki na demokrasia nchini lakini kwenye familia zao hakuna haki wala demokrasia kwa watu wote. Hii ni batiri kumpa uongozi wa kitaifa unaomtaka atoe haki kwa wote bila kubagua jinsia na watoto.

 

[kavulata]

View attachment 3619588

exactly!!! Mfano, JPM alikuwa akidhalilisha wanawake hadharani kwasababu tu kwenye familia na kabila lake wanawake hawapewi haki zao. Kuna watu wako pale LHRC ambao wao wenyewe wamenyimwa urithi wa ardhi wa wazazi wao. Kama wewe mwenyewe umeshindwa kujitetea usinyimwe urithi wa wazazi wako utawezaje kutetea haki za wengine? Wanaganga njaa tu hawa lakini hawakerwi na ukosefu wa haki ndani ya jamii.

Afrika tu shida ya kuwa na viongozi ambao wanatoka kwenye familia, koo na makabila ambazo zina ukiukwaji mkuu wa haki za binadamu. Hivyo ni vigumu sana kutoa haki za binadamu wakiwa viongozi wa umma. Ndiyo maana unaona Afrika yote hakuna haki za binadamu za kiwango kikubwa.

Hebu ona Mh. Lissu anatetea wamasai wanaotaka kuhamishwa Ngorongoro lakini hatetei haki ya wanawake wa kabila lake wanaokeketwa bila hiari yao. Mh. Lema anatetea haki ya watanzania wakiwemo wanawake lakini hatetei haki ya wanawake wa kabila lake wanaonyimwa urithi. Na Heche hivyohivyo. Hapa ndio unagundua kuwa issue sio ukosefu haki tz bali njuluku.

 

[Kijana wa Ifoza]

Nijuavyo mm hata Mahakamani kuna Wazee wa busara wakuwasaidia watoa hukumu!!!

Kwamaana Busara nayo imepewa nafasi !!!!

Ktka jamii zetu mitaani au ndani ya familia zetu kuna mambo ugongana kati ya ndoa na Msiba👈

lkn mwisho Busara uchukua nafasi ili kupishanisha matukio muhimu kwa wkt mmoja Haki ipo lkn Busara inasamani yake✅️

Swali JE Haki ya kuandamana haitambui siku Rasmi ya Uchaguzi wa kitaifa ???❗️

Mana wananchi wengi nawao walishajiandaa kwenda kutimiza haki yao kisheria kwenda kupiga kura ✍️
kuchaguana viongozi wao wakuwaongoza !!!!!!!!

JE nisawa kisheria kuitisha Maandamano siku ambayo yenyewe iyo siku tayali ina tukio rasmi la Kitaifa?

JE Busara ilidhingatiwa kabla ya kuvamia tarehe rasmi ya tukio lengine kubwa kitaifa ???

Ktk ali hiii
Je Polisi walitakiwa kusimama nanani ?

Mwisho JE yale yalikuwa Maandamano kweli ??

au Uvamizi wa miundombinu ya Umma na ya watu Binafsi???

Ndugu yangu Mdogooe, habari yako? Nimekusikia na kukuelewa vizuri sana. Hoja yako kuhusu nafasi ya "busara" na mfano uliotoa kuhusu "Wazee wa Busara" mahakamani au migogoro ya kifamilia ina uzito mkubwa sana kijamii. Ni kweli kabisa kwamba busara inatakiwa itawale ili kupishanisha matukio makubwa nchini.
Hata hivyo, nikitumia tathmini ya uchambuzi wangu, kuna maeneo makubwa ya kisheria na kimfumo ambapo busara ilitakiwa kuanzia kwa Serikali na si kwa waandamanaji, na ndiyo maana lawama za mzozo huu zinarudi kwa utawala na vyombo vya dola:

1. Uhalali wa Kikatiba vs. Sheria Ndogo (Muktadha wa Ibara ya 20)

• Swali lako: Unahoji kama ni sawa kisheria kuitisha maandamano siku ambayo tayari ina tukio rasmi la kitaifa la uchaguzi.
• Jibu langu: Mgongano mkubwa uliopo hapa ni kati ya sheria ndogo za Polisi (Sura ya 322) zinazotaka taarifa ya saa 48, na haki mama ya Katiba (Ibara ya 20). Kikatiba, haki ya kukusanyika kwa amani haina mipaka ya tarehe wala haihitaji "kibali" cha hisani, bali taarifa tu. Serikali ilitumia sheria ndogo kukandamiza haki mama ya kikatiba. Kitendo cha kuandamana siku hiyo kilitokana na ukweli kwamba mchakato mzima wa uchaguzi ulishapoteza uhalali (legitimacy) kwa kuwa wa upande mmoja.

2. Nadharia ya "Kiberiti" Na Chanzo cha Hasira (Muktadha wa Ibara ya 8)

• Swali lako: Je, busara ilizingatiwa kabla ya "kuvamia" tarehe ya tukio lingine kubwa kitaifa?
• Jibu langu: Kama nilivyoeleza kwenye uchambuzi wangu kuhusu nadharia ya "Chachu na Kiberiti", uhamasishaji wa kisiasa ulikuwa ni chachu tu, lakini kiberiti kilikuwa ni mlundikano wa kero za kiuchumi na manung'uniko ya wananchi yaliyopuuzwa na Serikali kwa muda mrefu. Serikali ilikiuka Ibara ya 8(1)(b) ya Katiba inayotaka ustawi wa jamii na kuwajibika kwa umma. Badala ya kutumia busara kusikiliza malalamiko ya uchaguzi wa upande mmoja, ilikimbilia kutumia nguvu na kuwafunga wanasiasa wa upinzani na wanaharakati (Ibara ya 18). Huwezi kulaumu moshi (maandamano) wakati wewe mwenyewe umepuuza moto (ukandamizaji) ulioanzishwa na Serikali yenyewe.

3. Wajibu wa Polisi: Walitakiwa Kusimama na Nani?

• Swali lako: Katika hali hii, Polisi walitakiwa kusimama na nani?
• Jibu langu: Kisheria na Kikatiba (Ibara ya 26), Jeshi la Polisi halitakiwi kusimama na chama tawala wala upinzani—walitakiwa kusimama na Katiba na Sheria kuu za nchi. Jukumu lao lilikuwa ni kulinda usalama wa wale wanaotaka kwenda kupiga kura, huku wakilinda na wale wanaoandamana kwa amani chini ya Ibara ya 20. Polisi walipochagua kutumia nguvu kubwa, mabomu ya machozi, na silaha za moto dhidi ya raia waliokuwa wanaeleza manung'uniko yao, walichagua kusimama na kulinda maslahi ya watawala badala ya kulinda haki za raia.

4. Maandamano ya Amani vs. Uharibifu wa Miundombinu

• Swali lako: Je, yale yalikuwa maandamano kweli au uvamizi wa miundombinu ya umma na ya watu binafsi?
• Jibu langu: Lazima tutofautishe kati ya nia ya maandamano na matokeo ya maandamano. Nia ilikuwa ni maandamano ya amani kutoa ujumbe. Hata hivyo, unapotumia nguvu kubwa dhidi ya watu wenye hasira ambao mifereji yao yote ya kutoa maoni imezibwa na viongozi wao kufungwa, ni lazima taharuki na vurugu zitokee. Uharibifu wowote wa miundombinu uliotokea ni matokeo ya Serikali kukataa kuruhusu maandamano yafanyike kwa amani chini ya ulinzi wa polisi.

5. Dhana ya "Uhalali wa Kisiasa" vs. "Uhalali wa Kisheria" (Legitimacy vs. Legality)
Uchaguzi unaweza ukawa "wa kisheria" kwa sababu tu upo kwenye kalenda ya Tume na umetangazwa na Serikali, lakini ukakosa kabisa "uhalali wa kisiasa" (legitimacy) mbele ya macho ya wananchi. Uchaguzi uliojaa mizengwe, kuengua wagombea wa upinzani kwa wingi, na kuzuia mijadala huru unakuwa umepoteza sifa ya kikatiba ya kuitwa uchaguzi. Kuchagua siku hiyo ya uchaguzi haikuwa uhalifu wala uvamizi; ulikuwa ni ushahidi wa juu kabisa wa kikatiba kuonesha kuwa wananchi wamekataa kubariki mchakato haramu usio na haki.

6. Haki ya "Kususia kwa Kusitisha Utii" (Civil Disobedience)
Falsafa ya sheria inatambua kuwa utii wa raia kwa Serikali unatokana na "Mkataba wa Kijamii" (Social Contract). Chini ya mkataba huu, raia wanatii Serikali, na kwa upande mwingine Serikali inawajibika kulinda haki na maslahi yao. Serikali ya Tanzania ilipovunja mkataba huu kwa kupuuza manung'uniko ya wananchi, kuengua wagombea wao, na kuwafunga viongozi wa upinzani, ilipoteza haki ya kudai utii wa hiari. Maandamano ya Oktoba 29 yalikuwa ni tamko halali la wananchi kusitisha utii kwa mfumo uliokiuka haki za watu wake mchana kweupe.

7. Kinga ya Kisheria ya Mstahiki (The Principle of Estoppel katika Utawala Bora)
Katika sheria kuna kanuni inayoitwa Estoppel—kwamba huwezi kusababisha hali fulani itokee kwa makusudi, halafu ukaja kulalamika au kulaumu matokeo ya hali hiyo hiyo uliyotengeneza wewe mwenyewe. Serikali ilijua fika kuwa inatengeneza uchaguzi wa upande mmoja na kuwafunga wanasiasa wa upinzani kungeleta hasira kubwa kijamii. Kwa maana hiyo, Serikali ndiyo iliyotengeneza mazingira yote yaliyosababisha mlipuko huu. Kisheria, Serikali haiwezi kugeuka leo na kuwatazama waandamanaji kama wahalifu au watu wasio na busara, wakati yenyewe ndiyo iliyochochea moto huo kwa makusudi kupitia dharau na ukandamizaji.

8. Wajibu wa "Uangalizi wa Awali" wa Serikali (Duty of Care)
Kama msimamizi mkuu wa dola na vyombo vya usalama, Serikali ina wajibu wa kisheria unaoitwa Duty of Care—wajibu wa kulinda na kuzuia madhara kabla hayajatokea kwa kutumia njia za amani na hekima. Kama kuna viashiria vya taharuki, njia ya kwanza ya kisheria na kiutawala ni diplomasia, mazungumzo (conflict resolution), na kutatua kero zilizopo, na si matumizi ya mabavu. Serikali ilishindwa kabisa kutimiza wajibu huu wa uangalizi. Badala ya kukaa meza moja na wadau wa kisiasa mapema ili kutatua mgogoro kabla ya Oktoba 29, ilichagua dharau na matumizi ya nguvu ya kijeshi na kuondoa busara mtaani.

9. Haki ya Kulindwa kwa Miundombinu vs. Haki ya Kuishi (Hierarchy of Rights)
Katika sheria za haki za binadamu, Haki ya Kuishi na Haki ya Uhuru wa Kiraia zipo juu kabisa katika uzito kuliko Haki ya Kulinda Mali na Miundombinu. Huwezi kuthamini barabara au majengo kuliko utu na haki za watu waliofungwa au kunyimwa haki yao ya msingi ya kidemokrasia. Uharibifu wowote uliotokea haukuwa lengo la waandamanaji; ulikuwa ni matokeo ya Polisi kuanza kupiga raia mabomu ya machozi na risasi za moto, na kusababisha taharuki iliyopelekea uharibifu huo. Lawama zinarudi kwa polisi walioanzisha vurugu kwa kutumia silaha za moto dhidi ya umma wasio na silaha.

10. Mifano ya Kihistoria: Nini Hutokea Serikali Inapopuuza Wananchi?
Historia ya nchi jirani inatufundisha kuwa kupuuza manung'uniko ya umma ndiko kunakosababisha migogoro mikubwa, si waandamanaji:

• Kenya (2007/2008): Serikali ilipuuza malalamiko kuhusu Tume ya Uchaguzi (ECK) na kukimbilia kumwapisha Rais usiku wa manane. Matokeo yake yalikuwa ni mlipuko uliosababisha vifo vya zaidi ya watu 1,000. Lawama zilienda kwa utawala uliokataa kusikiliza mapema.
• Sudan (2019): Rais Omar al-Bashir alipuuza malalamiko ya wananchi, akawafunga viongozi wa upinzani na kupiga marufuku maandamano. Kukataa huku kwa busara kulisababisha raia kujaa barabarani hadi utawala wake ulipoanguka.
• Mali (2020): Rais alipuuza malalamiko ya wananchi kuhusu uchaguzi wa bunge uliogubikwa na udanganyifu, jambo lililosababisha nchi kutotawalika na kupelekea mapinduzi ya kijeshi.

11. Mashiko ya Kesi Maalumu za Kisheria za Tanzania (Case Laws)
Ili kuthibitisha kuwa msimamo wangu una mashiko thabiti ya kisheria na si ya kisiasa tu, hebu tuangalie jinsi Mahakama zetu zenyewe za Tanzania zilivyowahi kuamua kuhusu mivutano ya namna hii:

• Kesi ya Christopher Mtikila vs. Mwanasheria Mkuu wa Serikali (1995) TLR 31: Hii ndiyo kesi mama kuhusu haki ya kuandamana nchini. Mahakama Kuu ilitengua sheria inayolazimisha raia kupata "kibali au leseni" kutoka kwa OCD kabla ya kukusanyika. Mahakama ilitamka wazi kuwa: "Haki ya kukusanyika kwa amani na kutoa mawazo ni haki ya kikatiba na haiwezi kuwekewa vizuizi vya hisani na viongozi wa utawala au polisi." Hii inamaanisha polisi walipoamua "kupiga marufuku" maandamano ya Oktoba 29, walikuwa wanavunja uamuzi huu wa Mahakama Kuu. Jukumu lao lilikuwa kutoa ulinzi tu.
• Kesi ya Kukutia Ole Pumbun vs. Mwanasheria Mkuu wa Serikali (1993) TLR 159: Mahakama ya Rufani ya Tanzania (chombo cha juu kabisa cha sheria) iliweka msimamo kuwa, kama sheria au chombo chochote kinataka kubana haki ya kikatiba ya mwananchi, basi njia inayotumiwa lazima iwe ya lazima na yenye uwiano stahiki (proportionate). Polisi walipotumia silaha za moto na nguvu kubwa dhidi ya raia wasio na silaha siku ya Oktoba 29, walikiuka kanuni hii ya uwiano stahiki (disproportional force), jambo linalofanya operesheni yao kuwa batili kisheria.
• Kesi ya Augustine Lyatonga Mrema vs. Jamhuri (1997): Mahakama ilifafanua kuwa, kukosoa utendaji wa Serikali au kupinga mifumo ya uchaguzi iliyopo si uchochezi wala uhalifu, bali ni sehemu ya uendeshaji wa demokrasia na haki ya maoni inayolindwa na Ibara ya 18. Hii inathibitisha kuwa kitendo cha Serikali kuwakamata na kuwafunga wanasiasa wa upinzani kabla ya Oktoba 29 kwa kigezo cha kuzuia mijadala ya uchaguzi kilikuwa kinyume cha sheria.

---

HITIMISHO LA MWISHO LA UCHAMBUZI
Ndugu yangu Mdogooe, uchambuzi wangu huu wa kisheria, kikatiba, na case laws za nchi yetu unafunga mjadala huu kwa kuonesha ukweli mmoja usiopingika: Huwezi kutawala nchi kwa kutumia vitisho na ukandamizaji, halafu ukatarajia amani ya kudumu.
"Wazee wa busara" unaowatolea mfano walitakiwa kutumiwa na Serikali mapema kwa kufanyia kazi malalamiko ya wananchi na kuacha kuwafunga wapinzani. Busara haitafutwi siku ya maandamano; busara inatakiwa itumike wakati wa kusikiliza kero za wananchi ili kuzuia maandamano yasiwepo kabisa. Serikali ilipopuuza manung'uniko ya uchaguzi wa upande mmoja, ikawafunga viongozi wa upinzani, na kuzuia mikutano, yenyewe ndiyo iliyoondoa "busara" mezani na kulazimisha mlipuko wa Oktoba 29.
Ili kuliponya Taifa hili na kusonga mbele kwa amani na utulivu wa kweli, ninaishauri Serikali kuchukua hatua hizi saba (7) za kiungwana mara moja:

1. Kurejesha Meza ya Maridhiano ya Kweli kati ya Serikali, vyama vyote vya upinzani, asasi za kiraia, na viongozi wa dini.
2. Kufuta Kesi za Kisiasa na kuwaachia huru wanasiasa na wanaharakati wote waliokamatwa kwa sababu ya kutoa maoni yao ili kushusha joto la hasira za kijamii.
3. Marekebisho ya Haraka ya Sheria za Uchaguzi na Polisi kwa kuunda Tume Huru ya Uchaguzi inayoaminika na pande zote, na kuzuia matumizi mabaya ya nguvu ya polisi.
4. Kufungua Mchakato wa Katiba Mpya kwa uwazi, kuanzia pale mchakato wa Jaji Warioba ulipoishia, kama suluhisho la kudumu la migogoro ya kiutawala.
5. Kukiri Makosa na Kufidia Waathirika kwa Serikali kukubali kuwa ilisababisha maafa ya Oktoba 29 na kuweka fungu maalum la kuwafidia walioathirika.
6. Uchunguzi wa Kimataifa Na Hatua za Kisheria kwa kuleta wachunguzi huru kutoka nje au Umoja wa Mataifa ili waliosababisha ukiukwaji wa haki za binadamu wafikishwe mahakamani.
7. Kuwajibishwa kwa Viongozi Na Toba ya Kitaifa kwa Rais kuwawajibisha wakuu wa idara za usalama na Waziri husika, kisha Serikali kupitia Rais iombe radhi rasmi na kwa unyenyekevu kwa raia wote wa Tanzania.

Amani ya kweli haipatikani kwa ukimya wa kulazimishwa, bali kwa mifumo ya kisheria inayomlinda kila raia. Lawama zote zinairudia Serikali kwa kupuuza sauti ya wananchi wake yenyewe.
MUNGU IBARIKI AFRIKA, MUNGU IBARIKI TANZANIA.

 

[kavulata]

kuna maeneo makubwa ya kisheria na kimfumo ambapo busara ilitakiwa kuanzia kwa Serikali na si kwa waandamanaji, na ndiyo maana lawama za mzozo huu zinarudi kwa utawala na vyombo vya dola:

Ni Nani anaerudisha lawama za mzozo kwa utawala na vyombo vya dola? aliyechoma? EU?, chadema, wananchi, TLS au nani?