Naomba mnielimishe umuhimu wa Imani na Dini

[Psalm 103]

Mkuu upo sahihi kabisa tena 100% dini inamwezesha mtu kuishi kwa upendo ambapo ndo golden rule ya kumfikia Mungu. Wanatheolojia wote hutamani waamini watumie akili zao ili kusolve changamoto za kimaisha na kama itashindikana ndo nguvu ya Kimungu ifanye kazi. Cha ajabu waamini wamekuwa waraibu wa dini. Huku mtaani tumezika mtoto wa miaka 7 baada ya kung'atwa na nyoka mama yake ni mlokole alianza kukemea eti toka shetani. Bila kujua snake venom husambaa faster kwenye damu.

Sahihi mkuu!

 

[Msanii]

Mkuu upo sahihi kabisa tena 100% dini inamwezesha mtu kuishi kwa upendo ambapo ndo golden rule ya kumfikia Mungu. Wanatheolojia wote hutamani waamini watumie akili zao ili kusolve changamoto za kimaisha na kama itashindikana ndo nguvu ya Kimungu ifanye kazi. Cha ajabu waamini wamekuwa waraibu wa dini. Huku mtaani tumezika mtoto wa miaka 7 baada ya kung'atwa na nyoka mama yake ni mlokole alianza kukemea eti toka shetani. Bila kujua snake venom husambaa faster kwenye damu.

Siwabezi washika dini. Lakini hebu tuangalie huo uraibu wa kidini husababishwa na nini?

 

[Smart911]

Dini, ni utaratibu uliobuniwa na unatumika kudhibiti aina ya imani ambayo mtu anapaswa kufuata. Dini inasajiliwa lakini Imani haisajiliki.

Hakika umenena vyema...


Cc: Mahondaw

 

[Matunzo 02]

Siwabezi washika dini. Lakini hebu tuangalie huo uraibu wa kidini husababishwa na nini?

mkuu uraibu wa kidini weng wamefuata mkumbo wamekuwa watumwa wa dini zao wakiogopa ukiacha dini unachomwa moto siku ya mwisho

 

[Msanii]

mkuu uraibu wa kidini weng wamefuata mkumbo wamekuwa watumwa wa dini zao wakiogopa ukiacha dini unachomwa moto siku ya mwisho

Imani inathibitishwa
Dini inaongozwa na hearsay zaidi.

Ukifanikiwa kutenganisha dini na imani utaishi kwa kumpendeza Maulana na jamii iliyotuzunguka

 

[Tsh]

Kwa maoni yangu, Dini ni mifumo ya mwanadamu ili kucontrol.

Imani ni sehemu ya mwanadamu, ndo inatengeneza matumaini. Kila binadamu ana imani.

 

[Msanii]

Kwa maoni yangu, Dini ni mifumo ya mwanadamu ili kucontrol.

Imani ni sehemu ya mwanadamu, ndo inatengeneza matumaini. Kila binadamu ana imani.

Umeweka jibu shortly but loudly clear mkuu.

Tuje kwenye uhalisia.
Je kuunganisha dini na imani kunasaidia au kubomoa vipi sudi ya mlengwa?

 

[Tsh]

Umeweka jibu shortly but loudly clear mkuu.

Tuje kwenye uhalisia.
Je kuunganisha dini na imani kunasaidia au kubomoa vipi sudi ya mlengwa?

Dini zinajikita zaidi kwenye control kuliko uhitaji wa inachotaka imani. Hata serikali inazitumia sana dini ikitaka jambo lake.

 

[Msanii]

Dini zinajikita zaidi kwenye control kuliko uhitaji wa inachotaka imani. Hata serikali inazitumia sana dini ikitaka jambo lake.

Je nani anapaswa kuitenganisha dini na imani?

 

[Tsh]

Je nani anapaswa kuitenganisha dini na imani?

Mhusika mwenye imani.

 

[Jagina]

Imani haina tofauti na itikadi. Imani inakupa mwelekeo wa kusimamia masuala yanayohusu utawala usioonekana kwamba ndiyo unaotawala fikra na hisia kuhusu uwepo, uumbaji na yanayodhanika kujiri baada ya nafsi na roho kuachana na mwili. (Hii ni tafsiri yangu)

Dini, ni utaratibu uliobuniwa na unatumika kudhibiti aina ya imani ambayo mtu anapaswa kufuata. Dini inasajiliwa lakini Imani haisajiliki.


Basi nimeona wazimu sana kuwa mwanadamu amelazimisha Imani na Dini vifungamane na kwenda pamoja ilihali kimoja ni bangi kingine ni kitakatifu.

Haya, wanazuoni akina Mzito Kabwela na wengineo, mnaweza kunielimisha beyond hayo madhanifu yangu kwenye Imani na Dini?

Umechanganya dhana mbili zinazohusiana lakini si sawa.

Imani ni kukubali au kuamini jambo kuwa kweli, iwe ni la kidini au la kawaida. Si lazima ihusishe dini pekee.

Dini ni mfumo wenye mafundisho, ibada, maadili na jumuiya ya waumini unaojengwa juu ya imani fulani. Kwa hiyo dini si chombo cha "kudhibiti" imani tu, bali ni mfumo wa kuieleza na kuiishi imani hiyo.

Ndiyo maana mtu anaweza kuwa na imani bila dini (mfano baadhi ya wanaoamini Mungu lakini hawajiungi na dini yoyote), na pia anaweza kujihesabu kuwa wa dini fulani huku akiwa hana imani ya dhati.

Kwa hiyo si sahihi kusema "kimoja ni bangi kingine ni kitakatifu." Hiyo ni tamathali ya lugha, si ufafanuzi wa kitaaluma. Kitaaluma, dini na imani ni dhana tofauti lakini mara nyingi zinategemeana; moja inaweza kuwepo bila nyingine, ingawa kwa dini nyingi imani ndiyo msingi wake.

 

[Equation x]

Dini inakuletea imani (kuaminishwa kitu ambacho wenye dini wanataka uwe), na lengo la dini ni kukubadilisha wewe kutoka kwenye uasili wa kile unachokifahamu, kuja kwenye ufahamu mwingine; ikiwa na lengo la kukupunguza ukali (ukatili) au kukuongeza ukali.​

 

[Jagina]

Imani haina tofauti na itikadi. Imani inakupa mwelekeo wa kusimamia masuala yanayohusu utawala usioonekana kwamba ndiyo unaotawala fikra na hisia kuhusu uwepo, uumbaji na yanayodhanika kujiri baada ya nafsi na roho kuachana na mwili. (Hii ni tafsiri yangu)

Dini, ni utaratibu uliobuniwa na unatumika kudhibiti aina ya imani ambayo mtu anapaswa kufuata. Dini inasajiliwa lakini Imani haisajiliki.


Basi nimeona wazimu sana kuwa mwanadamu amelazimisha Imani na Dini vifungamane na kwenda pamoja ilihali kimoja ni bangi kingine ni kitakatifu.

Haya, wanazuoni akina Mzito Kabwela na wengineo, mnaweza kunielimisha beyond hayo madhanifu yangu kwenye Imani na Dini?

Umeleta hoja ya kufikirisha, lakini kwa mtazamo wa Uislamu, umevitenganisha vitu ambavyo Qur'an imevifanya viwe vinakamilishana.

Katika Uislamu, imani (Īmān) ni yale unayoamini moyoni kuhusu Mwenyezi Mungu, Mitume Wake, Malaika, Vitabu, Siku ya Mwisho na Qadar.

Lakini dini (Dīn) ni mfumo mzima wa maisha unaojengwa juu ya hiyo imani. Ndiyo maana Qur'an haisemi tu "amini", bali pia inasema:

"Hakika wale walioamini na wakatenda mema..." (Qur'an 2:25 na sehemu nyingi nyingine)

Yaani imani peke yake haitoshi; lazima ionekane katika matendo.

Mtume Muhammad (ﷺ) alipohojiwa na Jibril, alitofautisha mambo matatu:

Uislamu – matendo ya nje kama Swala, Zaka, Saumu na Hija.

Imani – yale yanayoaminiwa moyoni.

Ihsan – kumwabudu Mwenyezi Mungu kwa uaminifu na unyenyekevu.
Hivyo, Uislamu unatambua tofauti kati ya imani na dini, lakini hauvitenganishi.

Mfano rahisi ni huu:

Imani ni kama mizizi ya mti, dini ni shina, matawi na matunda. Mizizi bila mti haina manufaa makubwa, na mti bila mizizi hauwezi kusimama.

Kwa hiyo kusema dini ni mfumo uliobuniwa na wanadamu wa kudhibiti imani si sahihi kwa mtazamo wa Kiislamu. Muislamu anaamini dini imeteremshwa na Mwenyezi Mungu, si kubuniwa na wanadamu:

"Hakika dini mbele ya Mwenyezi Mungu ni Uislamu." (Qur'an 3:19)

Na pia:

"Leo nimekukamilishieni dini yenu, nimekutimizieni neema Yangu juu yenu, na nimewaridhia Uislamu uwe dini yenu." (Qur'an 5:3)

Kwa hiyo, katika Uislamu, imani ndiyo msingi, dini ndiyo njia ya kuiishi hiyo imani. Kuzitenganisha ni kama kutenganisha roho na mwili; kila kimoja kinampunguzia kingine maana yake.

 

[Jagina]

Mkuu
Nimezaliwa na kulelewa dini ya Kikristo kama wanavyoita.

Nilikuja kugundua kuwa Yesu alitaka wote wamuaminio wawe Wanafunzi wake. Lakini pale Antiokia enzi za Mitume walianza kujiita Wakristo yaani wafuasi wa Kristo.

Baada ya Wanamatengenezo wa kwanza kuamua kujitenga na dini ya ulimwengu yaani Katoliki, waliitwa Protestants yaani WAASI wa KIDINI/ IMANI. Ambapo ndani yake zipo dini nyingi zinazojiita za Kikristo. Hapo ndipo sasa tunaona Walokole, Waanglikana, Menonite, Wafuasi wa Luther (Waluteri) na kadhalika.

Yesu alifanya huduma yake kila mahala. Aliingia hadi misikitini (Madinagogi) ambapo ushahidi ni yule mgonjwa aliyeshushwa kitanda chake na kamba akiwa sinagogini na akamponya. Leo mwambie mlokole kuwa aende msikitini Ijumaa akavune ngano ya Bwana, atakutoa pepo maana ataona huu ni wazimu.

Dini inabagua
Dini inaweka masharti
Dini inamiliki utashi binafsi
Dini inadogosha Imani halali kwa Muumba

Umezungumzia historia ya Ukristo na madhehebu yake, lakini hitimisho lako kwamba "dini inadogosha imani" si lazima liwe sahihi.

Kwa mtazamo wa Uislamu, dini si adui wa imani; dini ndiyo mwongozo wa imani.

Qur'an inasema:

"Hakika dini mbele ya Mwenyezi Mungu ni Uislamu." (Qur'an 3:19)

Na pia:

"Leo nimekukamilishieni dini yenu, nimewatimizieni neema Yangu, na nimewaridhia Uislamu uwe dini yenu." (Qur'an 5:3)

Kama dini ingekuwa ni kifungo cha wanadamu, kwa nini Mwenyezi Mungu aseme Ameikamilisha na kuiridhia?

Ni kweli watu wanaweza kugawanyika kwa madhehebu, lakini hilo si kosa la dini bali la wanadamu. Qur'an ilionya mapema:

"Wala msiwe miongoni mwa wale walioigawa dini yao na wakawa makundi." (Qur'an 30:31–32)

Kuhusu Yesu, ni kweli aliingia masinagogini kwa sababu hayo yalikuwa sehemu za ibada za Mayahudi, nao alikuwa ametumwa kwao. Biblia yenyewe inamnukuu akisema:

"Sikutumwa ila kwa kondoo waliopotea wa nyumba ya Israeli." (Mathayo 15:24)

Hivyo kuingia kwake sinagogini hakumaanishi kwamba mipaka ya ibada haipo, bali alikuwa anawahubiria watu aliotumwa kwao.

Katika Uislamu, Msikiti umefunguliwa kwa kila anayetaka kujifunza kwa heshima. Watu wengi wameingia misikitini kama wageni, watafiti au waandishi wa habari bila kuzuiwa. Lakini kila dini ina utaratibu wa ibada zake; hilo si ubaguzi bali ni utaratibu.

Mwishowe, si sahihi kusema dini inamiliki utashi wa mtu. Qur'an inasema wazi:

"Hakuna kulazimisha katika dini." (Qur'an 2:256)

Mwenyezi Mungu hakumlazimisha mtu kuamini. Anamwonyesha njia, kisha mtu anachagua.

Kwa hiyo tatizo si dini ya Mwenyezi Mungu; tatizo ni pale wanadamu wanapoibadilisha, wanapoigawa au wanapotanguliza matakwa yao kuliko ufunuo. Imani bila mwongozo inaweza kumfanya kila mtu ajitengenezee "ukweli" wake. Ndiyo maana Mwenyezi Mungu aliteremsha dini ili imani iwe na msingi, mwelekeo na mipaka ya haki.

 

[Msanii]

Umezungumzia historia ya Ukristo na madhehebu yake, lakini hitimisho lako kwamba "dini inadogosha imani" si lazima liwe sahihi.

Kwa mtazamo wa Uislamu, dini si adui wa imani; dini ndiyo mwongozo wa imani.

Qur'an inasema:


Na pia:


Kama dini ingekuwa ni kifungo cha wanadamu, kwa nini Mwenyezi Mungu aseme Ameikamilisha na kuiridhia?

Ni kweli watu wanaweza kugawanyika kwa madhehebu, lakini hilo si kosa la dini bali la wanadamu. Qur'an ilionya mapema:


Kuhusu Yesu, ni kweli aliingia masinagogini kwa sababu hayo yalikuwa sehemu za ibada za Mayahudi, nao alikuwa ametumwa kwao. Biblia yenyewe inamnukuu akisema:


Hivyo kuingia kwake sinagogini hakumaanishi kwamba mipaka ya ibada haipo, bali alikuwa anawahubiria watu aliotumwa kwao.

Katika Uislamu, Msikiti umefunguliwa kwa kila anayetaka kujifunza kwa heshima. Watu wengi wameingia misikitini kama wageni, watafiti au waandishi wa habari bila kuzuiwa. Lakini kila dini ina utaratibu wa ibada zake; hilo si ubaguzi bali ni utaratibu.

Mwishowe, si sahihi kusema dini inamiliki utashi wa mtu. Qur'an inasema wazi:


Mwenyezi Mungu hakumlazimisha mtu kuamini. Anamwonyesha njia, kisha mtu anachagua.

Kwa hiyo tatizo si dini ya Mwenyezi Mungu; tatizo ni pale wanadamu wanapoibadilisha, wanapoigawa au wanapotanguliza matakwa yao kuliko ufunuo. Imani bila mwongozo inaweza kumfanya kila mtu ajitengenezee "ukweli" wake. Ndiyo maana Mwenyezi Mungu aliteremsha dini ili imani iwe na msingi, mwelekeo na mipaka ya haki.

Mkuu
Umeelezea kwa kina kuhusu dini ambapo mlengo wako umeelekeza kumpa dini Mwenyezi Mungu.

Unaweza kunidadavulia kuhusu IMANI hususan chimbuko na urari wake? Refference zituelimishe Imani.

Dini baki nayo, maana Islam ni dini based society, sasa twende kwenye imani.

 

[Jagina]

Mkuu
Umeelezea kwa kina kuhusu dini ambapo mlengo wako umeelekeza kumpa dini Mwenyezi Mungu.

Unaweza kunidadavulia kuhusu IMANI hususan chimbuko na urari wake? Refference zituelimishe Imani.

Dini baki nayo, maana Islam ni dini based society, sasa twende kwenye imani.

Umeuliza kuhusu imani, si dini. Sawa, tuangalie kwa kutumia maandiko.

Kwanza, imani si hisia wala maoni ya mtu. Imani ni kumwamini Mungu na kuamini yale aliyoyafunua.

Kwa mtazamo wa Uislamu:

Qur'an inafafanua imani wazi kabisa:

"Mtume ameamini yaliyoteremshwa kwake kutoka kwa Mola wake, na Waumini pia. Wote wamemuamini Mwenyezi Mungu, Malaika Wake, Vitabu Vyake na Mitume Wake..." (Surah Al-Baqarah 2:285)

Na Mtume Muhammad ﷺ alipoulizwa kuhusu imani alisema:

"Imani ni kumuamini Mwenyezi Mungu, Malaika Wake, Vitabu Vyake, Mitume Wake, Siku ya Mwisho na kuamini Qadar, kheri yake na shari yake." (Sahih Muslim)

Hivyo chimbuko la imani katika Uislamu ni wahyi (ufunuo) kutoka kwa Mwenyezi Mungu, si falsafa wala mawazo ya wanadamu.

Pia Qur'an inasema:

"Sema: Hii ndio njia yangu; ninamwita kwa Mwenyezi Mungu kwa elimu ya yakini..." (Surah Yusuf 12:108)

Hivyo imani ya Kiislamu imejengwa juu ya elimu, ushahidi na ufunuo.

Sasa tuangalie Biblia.

Biblia nayo haisemi kwamba imani ni mawazo ya mtu. Inasema:

"Basi imani chanzo chake ni kusikia; na kusikia huja kwa neno la Kristo." (Warumi 10:17)

Kwa hiyo hata Biblia inasema chanzo cha imani ni Neno la Mungu, si utamaduni wala jamii.

Waebrania 11:1 inasema:

"Basi imani ni kuwa na hakika ya mambo yatarajiwayo, ni bayana ya mambo yasiyoonekana."

Lakini Waebrania haikusema mtu aamini bila msingi; ndiyo maana Warumi 10:17 ikaeleza kuwa imani huja kwa kusikia Neno la Mungu.

Hata Yakobo anasema:

"Wewe waamini kwamba Mungu ni mmoja; watenda vema. Mashetani nao wanaamini na kutetemeka." (Yakobo 2:19)

Hii inaonyesha kwamba imani ya kweli si kukiri kwa mdomo tu bali lazima iambatane na utiifu kwa Mungu.

Sasa kuhusu swali lako la urari wa imani.

Katika Uislamu, imani na dini haviwezi kutenganishwa.

Imani ni msingi.

Uislamu (matendo ya dini) ni matokeo ya imani.

Ihsan ni ukamilifu wa ibada.

Ndiyo maana Hadith ya Jibril ilitenganisha kwa ufafanuzi:

Imani

Uislamu

Ihsan

Lakini zote ni sehemu za dini moja.

Hata katika Biblia Yesu alisema:

"Mkinipenda, mtazishika amri zangu." (Yohana 14:15)

Hivyo hata kwa mafundisho ya Yesu, imani ya kweli lazima ionekane kwa utiifu.

Kwa hiyo si sahihi kusema "tuache dini tubaki na imani", kwa sababu maandiko yote mawili yanaonyesha kuwa imani ndiyo mzizi na dini (utiifu kwa Mungu) ndiyo tunda. Ukikata mzizi, tunda haliwezi kuwepo; na ukidai una tunda bila mzizi, nalo haliwezi kudumu.

 

[Msanii]

Umeuliza kuhusu imani, si dini. Sawa, tuangalie kwa kutumia maandiko.

Kwanza, imani si hisia wala maoni ya mtu. Imani ni kumwamini Mungu na kuamini yale aliyoyafunua.

Kwa mtazamo wa Uislamu:

Qur'an inafafanua imani wazi kabisa:


Na Mtume Muhammad ﷺ alipoulizwa kuhusu imani alisema:


Hivyo chimbuko la imani katika Uislamu ni wahyi (ufunuo) kutoka kwa Mwenyezi Mungu, si falsafa wala mawazo ya wanadamu.

Pia Qur'an inasema:


Hivyo imani ya Kiislamu imejengwa juu ya elimu, ushahidi na ufunuo.

Sasa tuangalie Biblia.

Biblia nayo haisemi kwamba imani ni mawazo ya mtu. Inasema:


Kwa hiyo hata Biblia inasema chanzo cha imani ni Neno la Mungu, si utamaduni wala jamii.

Waebrania 11:1 inasema:


Lakini Waebrania haikusema mtu aamini bila msingi; ndiyo maana Warumi 10:17 ikaeleza kuwa imani huja kwa kusikia Neno la Mungu.

Hata Yakobo anasema:


Hii inaonyesha kwamba imani ya kweli si kukiri kwa mdomo tu bali lazima iambatane na utiifu kwa Mungu.

Sasa kuhusu swali lako la urari wa imani.

Katika Uislamu, imani na dini haviwezi kutenganishwa.

Imani ni msingi.

Uislamu (matendo ya dini) ni matokeo ya imani.

Ihsan ni ukamilifu wa ibada.

Ndiyo maana Hadith ya Jibril ilitenganisha kwa ufafanuzi:

Imani

Uislamu

Ihsan

Lakini zote ni sehemu za dini moja.

Hata katika Biblia Yesu alisema:



Hivyo hata kwa mafundisho ya Yesu, imani ya kweli lazima ionekane kwa utiifu.

Kwa hiyo si sahihi kusema "tuache dini tubaki na imani", kwa sababu maandiko yote mawili yanaonyesha kuwa imani ndiyo mzizi na dini (utiifu kwa Mungu) ndiyo tunda. Ukikata mzizi, tunda haliwezi kuwepo; na ukidai una tunda bila mzizi, nalo haliwezi kudumu.

Wewe una maelezo gani kuhusu imani maana maelezo yako kuanzia dini mpaka imani umeangukia kwenye mtego wa kudandia maelezo ya watu ambao nao walitafuta maana wakatuletea kwa tafsiri zao.

Usituingize kwenye falacy zilizoshindwa. Dini imejengwa kwenye misingi ya udhibiti, kupoka uhuru wa fikra ba ubaguzi unaotokana na kujithaminisha kwa jamii moja dhidi ya jamii nyingine.

Ufundi wa kukariri aya za misahafu siyo dalili ya ufahamu bali ni bondage ya kuhairisha uhuru wa kufikiri ili kujenga uelewa.

Uje na hoja yako yenye kireflect uhalishia wa tunayoyaishi

 

[Jagina]

Wewe una maelezo gani kuhusu imani maana maelezo yako kuanzia dini mpaka imani umeangukia kwenye mtego wa kudandia maelezo ya watu ambao nao walitafuta maana wakatuletea kwa tafsiri zao.

Usituingize kwenye falacy zilizoshindwa. Dini imejengwa kwenye misingi ya udhibiti, kupoka uhuru wa fikra ba ubaguzi unaotokana na kujithaminisha kwa jamii moja dhidi ya jamii nyingine.

Ufundi wa kukariri aya za misahafu siyo dalili ya ufahamu bali ni bondage ya kuhairisha uhuru wa kufikiri ili kujenga uelewa.

Uje na hoja yako yenye kireflect uhalishia wa tunayoyaishi

Nimegundua huna hoja ya kujibu, ndiyo maana umekimbilia maneno kama "fallacy", "bondage" na "uhuru wa kufikiri" bila hata kuyafafanua.

Unasema dini ni mfumo wa udhibiti. Huo ni msimamo wako, si hoja iliyothibitishwa. Uthibitishe kwa ushahidi, si kwa kauli za jumla.

Unasema kukariri maandiko si ufahamu. Sawa. Lakini wewe unaleta madai bila hata chanzo kimoja cha kuthibitisha unachokisema. Tofauti ni kwamba mimi ninanukuu msingi ninaousimamia, wewe unanukuu maoni yako mwenyewe kana kwamba ndiyo ukweli wa mwisho.

Unadai dini imejengwa juu ya ubaguzi. Basi eleza kwa hoja: je, falsafa, utaifa, ujamaa, ubepari na hata ukafiri havijawahi kujenga ubaguzi au kumwaga damu? Kama jibu ni ndiyo, kwa nini unailaumu dini peke yake? Hiyo ndiyo inaitwa double standard.

Pia unasema nitumie "uhalisia tunaouishi". Ukweli wa kitu haupimwi kwa hali ya jamii bali kwa ushahidi. Zamani watu waliishi wakiamini dunia ni tambarare; uhalisia wao haukuifanya iwe tambarare.

Mwisho, unazungumzia "uhuru wa kufikiri", lakini kila unapokutana na aya au ushahidi kutoka kwenye maandiko unaukataa bila kuujibu. Huo si uhuru wa kufikiri; huo ni uhuru wa kukataa ushahidi usiokubaliana na msimamo wako.

Kwa hiyo acha maneno makubwa yasiyo na maudhui. Kama una hoja, ijibu hoja kwa hoja. Kama huna, usijifiche nyuma ya maneno kama "fallacy", "bondage" na "critical thinking". Maneno hayo hayashindi hoja; ushahidi ndio unaoshinda hoja.

 

[Msanii]

Nimegundua huna hoja ya kujibu, ndiyo maana umekimbilia maneno kama "fallacy", "bondage" na "uhuru wa kufikiri" bila hata kuyafafanua.

Unasema dini ni mfumo wa udhibiti. Huo ni msimamo wako, si hoja iliyothibitishwa. Uthibitishe kwa ushahidi, si kwa kauli za jumla.

Unasema kukariri maandiko si ufahamu. Sawa. Lakini wewe unaleta madai bila hata chanzo kimoja cha kuthibitisha unachokisema. Tofauti ni kwamba mimi ninanukuu msingi ninaousimamia, wewe unanukuu maoni yako mwenyewe kana kwamba ndiyo ukweli wa mwisho.

Unadai dini imejengwa juu ya ubaguzi. Basi eleza kwa hoja: je, falsafa, utaifa, ujamaa, ubepari na hata ukafiri havijawahi kujenga ubaguzi au kumwaga damu? Kama jibu ni ndiyo, kwa nini unailaumu dini peke yake? Hiyo ndiyo inaitwa double standard.

Pia unasema nitumie "uhalisia tunaouishi". Ukweli wa kitu haupimwi kwa hali ya jamii bali kwa ushahidi. Zamani watu waliishi wakiamini dunia ni tambarare; uhalisia wao haukuifanya iwe tambarare.

Mwisho, unazungumzia "uhuru wa kufikiri", lakini kila unapokutana na aya au ushahidi kutoka kwenye maandiko unaukataa bila kuujibu. Huo si uhuru wa kufikiri; huo ni uhuru wa kukataa ushahidi usiokubaliana na msimamo wako.

Kwa hiyo acha maneno makubwa yasiyo na maudhui. Kama una hoja, ijibu hoja kwa hoja. Kama huna, usijifiche nyuma ya maneno kama "fallacy", "bondage" na "critical thinking". Maneno hayo hayashindi hoja; ushahidi ndio unaoshinda hoja.

Haya njoo na hoja mkuu.
Nisikukwaze kwenye uhuru wa fikra.

 

[Philotheo]

Imani ni kukubali au kuamini jambo kuwa la kweli, hata kama ushahidi wake hauonekani moja kwa moja.

Dini ni mfumo uliopangwa wa imani, ibada, maadili, na desturi unaounganisha waumini katika namna fulani ya kumwabudu Mungu au kueleza maswali ya msingi kuhusu maisha. Dini mara nyingi huwa na maandiko, viongozi, na taasisi.

Mtu anaweza:
• Kuwa na imani ya kiroho bila kufuata dini yoyote.
• Kufuata dini lakini imani yake iwe dhaifu au ya mazoea.
• Asiwe na dini wala imani ya nguvu kuhusu mambo ya kiroho.

Watu wengi, imani huwapa maana ya maisha, matumaini, na msingi wa maamuzi ya kimaadili

Dini inaweza kutoa utambulisho wa kijamii, mshikamano, mfumo wa maadili, ibada, na utamaduni wa pamoja. Hata hivyo, inaweza pia kutumiwa vibaya kwa udhibiti wa kisiasa au kijamii, jambo ambalo limeonekana katika vipindi mbalimbali vya historia

Umemaliza kila kitu. Niongezee kuwa maisha bila imani huwezifanya chochote. Kila kitu unachofanya kinaanzia katika imani. Unapaswa kuamini katika kila unachokifanya, na kuamini katika wewe hata kama hakuna anayeamini njia zako. (Hapa ndipo ilipolala nguvu ya imani).

Kuhusu masuala ya kiroho vs kidini. Watu wanapaswa kujipa muda kuutafuta ukweli kulingana na imani yao, na ukweli utakuweka huru. Watu wengi wameishia kwenye imani ya kidini ila kiroho wanapwaya

Imani ni kukubali au kuamini jambo kuwa la kweli, hata kama ushahidi wake hauonekani moja kwa moja.

Dini ni mfumo uliopangwa wa imani, ibada, maadili, na desturi unaounganisha waumini katika namna fulani ya kumwabudu Mungu au kueleza maswali ya msingi kuhusu maisha. Dini mara nyingi huwa na maandiko, viongozi, na taasisi.

Mtu anaweza:
• Kuwa na imani ya kiroho bila kufuata dini yoyote.
• Kufuata dini lakini imani yake iwe dhaifu au ya mazoea.
• Asiwe na dini wala imani ya nguvu kuhusu mambo ya kiroho.

Watu wengi, imani huwapa maana ya maisha, matumaini, na msingi wa maamuzi ya kimaadili

Dini inaweza kutoa utambulisho wa kijamii, mshikamano, mfumo wa maadili, ibada, na utamaduni wa pamoja. Hata hivyo, inaweza pia kutumiwa vibaya kwa udhibiti wa kisiasa au kijamii, jambo ambalo limeonekana katika vipindi mbalimbali vya historia