DOGMA ndio msingi wa dini ya ukristo

[Jagina]

Nasisitiza MWANZO 1:26 inatamka wingi wa nafsi za Mungu sijasema inatamka nafsi zenyewe ni zipi wala haisemi nafsi zenyewe ziko 2 au 3 au ngapi? Jitahidi kuelewa hoja kabla ya kurukia mada.

YOHANA 1:1 Ni maneno ya Mungu kwa kupitia mtumishi wake Mtume Yohana mwanafunzi wa Yesu, kama huamini kuwa ni maneno ya Mungu hilo ni tatizo lako na maana yake huna sababu ya kunukuu mstari wowote kutoka kwenye Biblia. Na Neno anayetajwa hapo ni Yesu kama ukiendelea kusoma mpaka angalau mstari wa 14. I hope huwa mnasoma na kwa hiyo sijichoshi kukopi mistari yote kujaza servers za JF bure.

WAKOLOSAI 1:15-16, Nimeiweka kuonesha Yesu alihusika na uumbaji, sijatumia huu mstari kuonesha uungu wa Yesu labda kwa sababu umedandia njiani hukuelewa kwa nini nimeuleta. Uwe unaelewa kwanza kabla ya kubandika notes ambazo ni unnecessary.

Hebu tuangalie mistari husika:


Mwanzo 1:26-27
26 Kisha Mungu akasema, “Na tufanye mtu kwa mfano wetu, kwa sura yetu; wakatawale samaki wa baharini na ndege wa angani, na wanyama wa kufugwa, na dunia yote, na kila kiumbe kitambaacho juu ya nchi.”
27 Basi Mungu akamwumba mtu kwa mfano wake mwenyewe; kwa mfano wa Mungu alimwumba; mwanaume na mwanamke aliwaumba.


Kuna kauli kuu tatu katika mistari hii hapo juu:


1- “Sura Yetu”


2- “Mfano Wetu”


3- “Sisi” (angalia sehemu ya 3 hapa chini)


Ni haki kabisa. Sasa hebu tuichunguze kwa undani zaidi.

---

1- Maana ya “mfano wetu” na “sura yetu”​

1- “…kwa mfano WETU…”


Ni nani huyu mwanadamu ambaye ni kama MUNGU?

Adamu, kiumbe wa kwanza wa wanadamu na yule anayetajwa katika Mwanzo 1:26-27 hakika siyo.

Mfano wa MUNGU Mwenyezi siyo umbo la mwili, bali ni kuwa na ujuzi wa mema na mabaya. Hili limeelezwa wazi katika Biblia:

“Kwa maana Mungu anajua ya kuwa siku mtakapokula matunda yake macho yenu yatafumbuliwa, nanyi mtakuwa kama Mungu, mkijua mema na mabaya.” (Kutoka Biblia ya NIV, Mwanzo 3:5)

“Na uvae utu mpya ulioumbwa kwa mfano wa Mungu katika haki ya kweli na utakatifu.” (Kutoka Biblia ya NIV, Waefeso 4:24)

“Kisha Bwana akamwambia Musa, ‘Tazama, nimekufanya kuwa kama Mungu kwa Farao, na ndugu yako Haruni atakuwa nabii wako.’” (Kutoka Biblia ya NIV, Kutoka 7:1)

“Siku ile Bwana atawalinda wakaao Yerusalemu, hata yule aliye dhaifu miongoni mwao atakuwa kama Daudi, na nyumba ya Daudi itakuwa kama Mungu, kama malaika wa Bwana aendaye mbele yao.” (Kutoka Biblia ya NIV, Zekaria 12:8)

Hebu tuangalie mistari husika:


Mwanzo 1:26-27

26 Kisha Mungu akasema, “Na tufanye mtu kwa mfano wetu, kwa sura yetu; wakatawale samaki wa baharini na ndege wa angani, na wanyama wa kufugwa, na dunia yote, na kila kiumbe kitambaacho juu ya nchi.”

27 Basi Mungu akamwumba mtu kwa mfano wake mwenyewe; kwa mfano wa Mungu alimwumba; mwanaume na mwanamke aliwaumba.


Kuna kauli kuu tatu katika mistari hii hapo juu:


1- “Sura Yetu”


2- “Mfano Wetu”


3- “Sisi” (angalia sehemu ya 3 hapa chini)


Ni haki kabisa. Sasa hebu tuichunguze kwa undani zaidi.

---

- Maana ya “mfano wetu” na “sura yetu”​

1- “…kwa mfano WETU…”


Ni nani huyu mwanadamu ambaye ni kama MUNGU? Adamu, kiumbe wa kwanza wa wanadamu na yule anayetajwa katika Mwanzo 1:26-27 hakika siyo.

Mfano wa MUNGU Mwenyezi siyo umbo la mwili, bali ni kuwa na ujuzi wa mema na mabaya. Hili limeelezwa wazi katika Biblia:

“Kwa maana Mungu anajua ya kuwa siku mtakapokula matunda yake macho yenu yatafumbuliwa, nanyi mtakuwa kama Mungu, mkijua mema na mabaya.” (Kutoka Biblia ya NIV, Mwanzo 3:5)

“Na uvae utu mpya ulioumbwa kwa mfano wa Mungu katika haki ya kweli na utakatifu.” (Kutoka Biblia ya NIV, Waefeso 4:24)

“Kisha Bwana akamwambia Musa, ‘Tazama, nimekufanya kuwa kama Mungu kwa Farao, na ndugu yako Haruni atakuwa nabii wako.’” (Kutoka Biblia ya NIV, Kutoka 7:1)

“Siku ile Bwana atawalinda wakaao Yerusalemu, hata yule aliye dhaifu miongoni mwao atakuwa kama Daudi, na nyumba ya Daudi itakuwa kama Mungu, kama malaika wa Bwana aendaye mbele yao.” (Kutoka Biblia ya NIV, Zekaria 12:8)

kwa maana halisi, hakuna mtu aliye kama MUNGU :


“Kesho,” Farao akasema. Musa akajibu, “Itakuwa kama ulivyosema, ili ujue kwamba hakuna aliye kama BWANA Mungu wetu.”

(Kutoka Biblia ya NIV, Kutoka 8:10)


“Hakuna aliye mtakatifu [au Hakuna Mtakatifu] kama BWANA; hakuna mwingine ila wewe; hakuna Mwamba kama Mungu wetu.”

(Kutoka Biblia ya NIV, 1 Samweli 2:2)


“Kwa maana ni nani aliye mbinguni aweze kulinganishwa na BWANA? Ni nani aliye kama BWANA miongoni mwa viumbe wa mbinguni?”

(Kutoka Biblia ya NIV, Zaburi 89:6)


“Ni nani aliye kama BWANA Mungu wetu, yeye aketiye juu katika enzi?”
(Kutoka Biblia ya NIV, Zaburi 113:5)

 

[Jagina]

Nasisitiza MWANZO 1:26 inatamka wingi wa nafsi za Mungu sijasema inatamka nafsi zenyewe ni zipi wala haisemi nafsi zenyewe ziko 2 au 3 au ngapi? Jitahidi kuelewa hoja kabla ya kurukia mada.

YOHANA 1:1 Ni maneno ya Mungu kwa kupitia mtumishi wake Mtume Yohana mwanafunzi wa Yesu, kama huamini kuwa ni maneno ya Mungu hilo ni tatizo lako na maana yake huna sababu ya kunukuu mstari wowote kutoka kwenye Biblia. Na Neno anayetajwa hapo ni Yesu kama ukiendelea kusoma mpaka angalau mstari wa 14. I hope huwa mnasoma na kwa hiyo sijichoshi kukopi mistari yote kujaza servers za JF bure.

WAKOLOSAI 1:15-16, Nimeiweka kuonesha Yesu alihusika na uumbaji, sijatumia huu mstari kuonesha uungu wa Yesu labda kwa sababu umedandia njiani hukuelewa kwa nini nimeuleta. Uwe unaelewa kwanza kabla ya kubandika notes ambazo ni unnecessary.

..katika mfano wetu...."


Kwanza kabisa, neno mfano pia lina maana ya kielelezo au kufanana. Katika Kiarabu, maneno haya mawili ni yale yale; "timthal" (picha), "mathalona" (mfano wetu), ambayo yote yametokana na neno la mzizi "mathal" (mfano), na nina uhakika kuwa hali ni ile ile katika Kiebrania na Kiaramu kwa kuwa lugha hizi tatu ni lugha ndugu. Pia katika Kiarabu, neno la kufanana ni "shabah". "Mutashabbihan" humaanisha kuwa na kufanana.


Hakuna shaka kwamba maneno ya mzizi mathal na shabah katika Qur'ani Tukufu yametumika kwa maana ya mfano na/au kufanana:

"Mfano wao (mathalohum) ni kama mtu aliyeuwasha moto; ulipoangaza pande zote, Mwenyezi Mungu akaondoa nuru yao na akawaacha gizani wasione kitu."
(Qur’ani Tukufu, 2:17)

"Lakini wape habari njema wale walioamini na wakatenda mema kwamba wao watakuwa na bustani zipitazo mito chini yake. Kila watakapopewa matunda humo watasema: ‘Haya ndiyo tuliyopewa hapo awali’; na watapewa vitu vilivyo katika kufanana (mutashabbihan) navyo. Na humo watakuwa na wake walio safi; nao watadumu humo milele."
(Qur’ani Tukufu, 2:25)

"Mwenyezi Mungu hataaibika kuleta mfano (mathalan) wa mbu au kitu kilicho juu yake. Wale walioamini wanajua kuwa hiyo ni haki kutoka kwa Mola wao; lakini wale waliokufuru husema: ‘Mwenyezi Mungu anakusudia nini kwa mfano huu?’ Kwa huo huwafanya wengi wapotee, na kwa huo huwafanya wengi waongoke; na hapotezi kwa huo ila wale waasi."
(Qur’ani Tukufu, 2:26)

"Mfano (mathal) wa Isa mbele ya Mwenyezi Mungu ni kama mfano wa Adam. Alimuumba kwa udongo, kisha akamwambia: ‘Kuwa’, naye akawa."
(Qur’ani Tukufu, 3:59)

n.k...


Vile vile, kama tulivyoona hapo juu, mfano wetu au sura yetu katika Biblia humaanisha tu na hasa kujua mema na mabaya .

Hii inafanya mfano wetu (au kielelezo chetu) na sura yetu kumaanisha kitu kimoja.

 

[Jagina]

Nasisitiza MWANZO 1:26 inatamka wingi wa nafsi za Mungu sijasema inatamka nafsi zenyewe ni zipi wala haisemi nafsi zenyewe ziko 2 au 3 au ngapi? Jitahidi kuelewa hoja kabla ya kurukia mada.

YOHANA 1:1 Ni maneno ya Mungu kwa kupitia mtumishi wake Mtume Yohana mwanafunzi wa Yesu, kama huamini kuwa ni maneno ya Mungu hilo ni tatizo lako na maana yake huna sababu ya kunukuu mstari wowote kutoka kwenye Biblia. Na Neno anayetajwa hapo ni Yesu kama ukiendelea kusoma mpaka angalau mstari wa 14. I hope huwa mnasoma na kwa hiyo sijichoshi kukopi mistari yote kujaza servers za JF bure.

WAKOLOSAI 1:15-16, Nimeiweka kuonesha Yesu alihusika na uumbaji, sijatumia huu mstari kuonesha uungu wa Yesu labda kwa sababu umedandia njiani hukuelewa kwa nini nimeuleta. Uwe unaelewa kwanza kabla ya kubandika notes ambazo ni unnecessary.

GOD Almighty's figurative Temptation


Luka 11
2 Akawaambia, "Mnaposali, semeni: 'Baba, jina lako litukuzwe, ufalme wako uje.
3 Utupe kila siku mkate wetu wa kila siku.
4 Utusamehe dhambi zetu, kwa maana sisi nasi tunamsamehe kila mtu atukosaye. Wala usitutie majaribuni.’”
5 Kisha akawaambia, "Kama mmoja wenu ana rafiki, naye akamwendea usiku wa manane akamwambia, ‘Rafiki, nipe mikate mitatu,


LAKINI, MUNGU MWENYEZI HAMPIMI MTU:


Yakobo 1

13 Wakati wa kujaribiwa, mtu asiseme, ‘Mungu ananijaribu.’ Kwa maana Mungu hawezi kujaribiwa na maovu, wala Yeye hamjaribu mtu yeyote.

14 Lakini kila mmoja hujaribiwa anapovutwa na kudanganywa na tamaa yake mbaya mwenyewe.

15 Kisha tamaa ikisha kuandaa, huzaa dhambi; na dhambi ikikomaa, huzaa mauti.


Luka 11:2-5 na Yakobo 1:13-15 zilizo juu, zinathibitisha wazi kuwa Mungu humruhusu shetani kujaribu, si sisi tu bali pia Manabii Wake.

---

Mkono wa Mungu :


1 Samweli 5

9 Lakini baada ya kuusogeza, mkono wa Bwana ulikuwa juu ya mji huo, ukiwatia wakazi wake wote katika hofu kubwa. Akawapiga watu wa mji huo, vijana kwa wazee, kwa janga la uvimbe.

10 Kwa hiyo wakaileta Sanduku la Mungu huko Ekroni. Na Sanduku la Mungu lilipoingia Ekroni, watu wa Ekroni wakapiga kelele, wakisema, “Wamelileta sanduku la Mungu wa Israeli kwetu ili kutuua sisi na watu wetu.”

11 Kwa hiyo wakawakusanya wakuu wote wa Wafilisti na kusema, “Lirudisheni sanduku la Mungu wa Israeli mahali pake, ili lisituue sisi na watu wetu.” Kwa maana kifo kilikuwa kimejaa hofu katika mji; mkono wa Mungu ulikuwa mzito sana juu yake.


Hapa maandiko hayaongelei kuhusu mkono wa kweli wa Mungu kwa maana ya kiungo cha mwili.

---

Walimwona Mungu :


“Musa, Aroni, Nadabu, Abihu, na wazee sabini wa Israeli walipanda juu, wakamwona Mungu wa Israeli. Chini ya miguu yake palionekana kama sakafu ya yakuti samawi, safi kama anga lenyewe. Lakini Mungu hakuwanyosha mkono wake dhidi ya viongozi hao wa Israeli; walimwona Mungu, wakala na kunywa.” (Kutoka 24:9-11)


“Yakobo akamwambia, ‘Tafadhali niambie jina lako.’ Lakini akajibu, ‘Kwa nini unauliza jina langu?’ Kisha akambariki pale. Kwa hiyo Yakobo akapaita mahali pale Penieli, akisema, ‘Kwa kuwa nimemwona Mungu uso kwa uso, na bado uhai wangu umeokoka.’ Jua likamchwea alipokuwa akipita Penieli, naye akawa akichechemea kwa sababu ya paja lake.” (Mwanzo 32:29-31)


“Lakini Esau akasema, ‘Ninayo mali ya kutosha, ndugu yangu. Weka ulivyo navyo.’ Yakobo akasema, ‘Hapana, tafadhali! Kama nimepata kibali machoni pako, pokeya zawadi hii kutoka kwangu. Kwa maana kukuona uso wako ni kama kumwona uso wa Mungu, kwa kuwa umenipokea kwa wema. Tafadhali pokeya zawadi hii niliyoileta, kwa kuwa Mungu amenitendea neema na nina kila kitu.’” (Mwanzo 33:9-11)

---

Mungu alificha Uso Wake :


Kumbukumbu la Torati 31

16 Bwana akamwambia Musa: “Utakufa pamoja na baba zako, na watu hawa wataanza kuzini na miungu ya kigeni ya nchi wanayoingia, watanigeuka na kulivunja agano nililofanya nao.

17 Siku hiyo nitawakasirikia, nitawaacha na kuficha uso wangu kwao, nao wataangamizwa. Mabaya na taabu nyingi zitawapata, nao siku hiyo watasema, ‘Je, haya yote hayakututokea kwa sababu Mungu wetu hayupo pamoja nasi?’

18 Hakika nitaficha uso wangu siku hiyo kwa sababu ya uovu wao wote wa kugeukia miungu mingine.


Zaburi 27

8 Moyo wangu unasema juu yako, “Tafuteni uso wake!” Uso wako, Bwana, nitautafuta.

9 Usinifiche uso wako, usimgeuze mtumishi wako kwa hasira; wewe umekuwa msaada wangu. Usinitupe wala usiniache, Ee Mungu Mwokozi wangu.


Zaburi 80

2 Mbele ya Efraimu, Benyamini na Manase. Amsha nguvu zako; uje utuokoe.

3 Ee Mungu, turudishe; uangaze uso wako juu yetu, nasi tutaokolewa.

4 Ee Bwana Mungu Mwenyezi, hadi lini hasira yako itawaka juu ya maombi ya watu wako?


Isaya 59
1 Hakika mkono wa Bwana haujakawia kuokoa, wala sikio lake halijawa nzito kusikia.

2 Lakini maovu yenu yamewatenga ninyi na Mungu wenu; dhambi zenu zimeuficha uso wake kwenu, hata hatasikia.

3 Kwa maana mikono yenu imejaa damu, vidole vyenu vimejaa uovu; midomo yenu imenena uongo, na ulimi wenu hunong’ona maovu.

---

Lakini kwa kweli, hakuna mtu aliyemwona Mungu , kwa kuwa mtu angekufa:


Kutoka 3

4 Bwana alipoona amegeuka kuangalia, Mungu akamwita kutoka katikati ya kichaka, “Musa! Musa!”
Naye akasema, “Mimi hapa.”

5 Mungu akasema, “Usikaribie zaidi. Vua viatu vyako, kwa maana mahali unaposimama ni ardhi takatifu.”

6 Akaendelea, “Mimi ni Mungu wa baba yako, Mungu wa Abrahamu, Mungu wa Isaka na Mungu wa Yakobo.” Ndipo Musa akafunika uso wake, kwa kuwa aliogopa kumtazama Mungu.


Waamuzi 13

21 Malaika wa Bwana alipokuwa haonekani tena kwa Manoa na mkewe, ndipo Manoa akatambua kuwa huyo alikuwa Malaika wa Bwana.

22 Akamwambia mkewe, “Hakika tutakufa, kwa maana tumemwona Mungu!”

23 Lakini mkewe akasema, “Kama Bwana angekusudia kutuua, asingekubali sadaka ya kuteketezwa na ya nafaka mikononi mwetu, wala asingetuonyesha mambo haya yote.”


1 Yohana 4

11 Wapenzi, kwa kuwa Mungu alitupenda hivyo, nasi pia tunapaswa kupendana.

12 Hakuna mtu aliyemwona Mungu wakati wowote; lakini tukipendana, Mungu anakaa ndani yetu na upendo wake umekamilika ndani yetu.

13 Tunajua kuwa tunakaa ndani yake na Yeye ndani yetu, kwa kuwa ametupa Roho wake.

---

Yehova au Yahweh ndiye Bwana pekee!

Cheo cha “Mungu” kilipotoshwa katika Biblia. Hata shetani aliitwa “mungu”:


2 Wakorintho 4

3 Hata Injili yetu ikifunikwa, imefunikwa kwa wale wanaopotea.

4 Mungu wa dunia hii amepofusha akili za wasioamini, wasione mwanga wa Injili ya utukufu wa Kristo, ambaye ni mfano wa Mungu.


Neno “hotheos” katika 2 Wakorintho 4:2 linalomaanisha “Mungu” au “mungu” ndilo hilo hilo lililotumika katika Yohana 1:1.


. Na kama hakuna mtu aliyewahi kumwona Mungu uso kwa uso, vivyo hivyo Musa hakumwona Mungu kwa sura yake halisi.

---

Je, mtu anaweza kuhamisha mlima kwa macho yake?


“Yesu akajibu, ‘Amin nawaambia, mkiwa na imani bila shaka, siyo tu mtakalofanya lililofanywa kwa mtini, bali pia mtaweza kuuambia mlima huu, “Ondoka, ukatupwe baharini,” na litafanyika. Mkisadiki, mtapokea chochote mtakachoomba kwa maombi.’” (Mathayo 21:21)

---

Je, mtu anaweza kuishi baada ya kung’atwa na nyoka mwenye sumu bila matibabu?


“Na ishara hizi zitafuatana na hao waaminio: Kwa jina langu watatoa pepo; watasema kwa lugha mpya; watashika nyoka kwa mikono; na watakapokunywa sumu, haitawadhuru kamwe; wataweka mikono yao juu ya wagonjwa, nao watapona.” (Marko 16:17-18)

 

[Jagina]

Nasisitiza MWANZO 1:26 inatamka wingi wa nafsi za Mungu sijasema inatamka nafsi zenyewe ni zipi wala haisemi nafsi zenyewe ziko 2 au 3 au ngapi? Jitahidi kuelewa hoja kabla ya kurukia mada.

YOHANA 1:1 Ni maneno ya Mungu kwa kupitia mtumishi wake Mtume Yohana mwanafunzi wa Yesu, kama huamini kuwa ni maneno ya Mungu hilo ni tatizo lako na maana yake huna sababu ya kunukuu mstari wowote kutoka kwenye Biblia. Na Neno anayetajwa hapo ni Yesu kama ukiendelea kusoma mpaka angalau mstari wa 14. I hope huwa mnasoma na kwa hiyo sijichoshi kukopi mistari yote kujaza servers za JF bure.

WAKOLOSAI 1:15-16, Nimeiweka kuonesha Yesu alihusika na uumbaji, sijatumia huu mstari kuonesha uungu wa Yesu labda kwa sababu umedandia njiani hukuelewa kwa nini nimeuleta. Uwe unaelewa kwanza kabla ya kubandika notes ambazo ni unnecessary.

Hoja kwamba maneno “Na tufanye mtu kwa mfano wetu” (Mwanzo 1:26) yanarejelea wingi wa Mungu inapingwa na aya inayofuata, ambayo inaeleza uumbaji wa mtu kwa Mungu mmoja: “Mungu akamuumba mtu kwa mfano wake” (Mwanzo 1:27).

Katika aya hii, kitenzi cha Kiebrania “akaumba” kimeandikwa katika umbo la umoja. Ikiwa “na tufanye mtu” lingemaanisha wingi wa ki idadi, aya inayofuata ingesoma, “Nao wakamuumba mtu kwa mfano wao.”

Ni wazi kuwa umbo la wingi limetumika kama katika jina la heshima la Kiebrania Elohim, kuonyesha ukamilifu wa sifa za Mungu za mamlaka na nguvu — wingi wa utukufu.

Ni desturi kwa mtu aliye na mamlaka kuzungumza juu yake mwenyewe kana kwamba ni wingi.

Hivyo, Absalomu alimwambia Ahithofeli, “Toa shauri lenu tufanye nini” (2 Samweli 16:20). Muktadha unaonyesha kuwa alikuwa akiomba shauri kwa ajili yake mwenyewe, lakini anajirejelea kama “sisi” (ona pia Ezra 4:16-19).

 

[29Oct2025]

Umevurugwa wewe

Hujanijibu

 

[Lax]

Shetani. Maana yeye siku zote hataki wanadamu wapate wokovu. Anataka awapate wengi kadiri inavyowezekana kwenye ufalme wake.

🤣🤣🤣 haiwezekani mkuu

 

[Lamborgini]

Leta ushahidi kwamba Mwezi ulipasuka na kugawanyika vipande viwili?

Mtume Muhammad alikwenda mbinguni? Kwa kutumia farasi mwenye mabawa.

Kwamba mudy alienda mbinguni na punda duh😂😂 hamis77

 

[Jagina]

@ Harpazo

Kwamba mudy alienda mbinguni na punda duh😂😂 hamis77

Paulo Wawili – Udanganyifu Mmoja


Mmishonari na mtume maarufu wa Kikristo, Paulo Mtakatifu, haonekani kabisa katika historia za kidunia za wakati wake (sio kwa Tacitus, sio kwa Pliny, sio kwa Yosefo, n.k.).

Ingawa tumeambiwa kuwa Paulo alishirikiana na magavana wa majimbo na alipata hadhara mbele ya wafalme na hata kaizari, hakuna mwandishi yeyote wa enzi hiyo aliyedhani inafaa kurekodi matukio hayo.

Taswira maarufu ya mtakatifu huyu imetengenezwa kwa kuchagua kutoka vyanzo viwili:

Kitabu cha Matendo ya Mitume na Barua zinazobeba jina lake.

Lakini kwa hakika, vyanzo hivi viwili vinatoa picha ya watu wawili tofauti kabisa na simulizi mbili zinazoenda mwelekeo tofauti kabisa.

Wanafunzi wa Biblia wanaufahamu vizuri utata huu kwamba sehemu za simulizi la Paulo mwenyewe, zilizokusanywa kutoka barua zake, haziendani na simulizi lililorekodiwa kwenye Matendo, lakini wanaishi na “siri ya kiungu” ya yote hayo.

Haipasi hata kufikiria kuwa huenda simulizi lote ni kazi ya hadithi takatifu ya kubuniwa.


Matendo


Paulo wa Matendo ya Mitume ni mchezaji wa timu.

Kuongoka kwake kwenye barabara ya kwenda Dameski ni jambo muhimu sana kiasi kwamba linatajwa mara tatu (pamoja na mwanga na sauti).

Kutoka hali yake ya awali ya upotovu (kama “Sauli”, Myahudi mwenye wivu aliyewatesa Wakristo), anaingizwa kwenye kumbatio la upendo la kanisa changa.


Sasa akiwa sehemu ya ndugu (“akiingia na kutoka pamoja nao Yerusalemu” – 9:28), anasimamiwa na wazee. Wanafunzi “walimtoa” Dameski (9:25) na Barnaba “alimleta” kwa mitume (9:27).

“Walimleta” Kaisaria na kisha “walimtuma” Tarso.

Barnaba “alimrudisha” Paulo Antiokia (11:26) na kisha pamoja naye “walitumwa” Yerusalemu kupeleka msaada wa njaa (11:30) – jambo ambalo, inavyotokea, Paulo mwenyewe halijui kabisa.


Hatimaye ndugu “wanamtuma” Paulo katika safari yake ya kwanza ya kimisheni (13:4). Akiwa mmishenari, Paulo yupo kabisa kwenye ujumbe wa pamoja:

“Na walipokuwa wakipita katika miji waliwapa ile amri waliyoamriwa na mitume na wazee waliokuwa Yerusalemu, ili waihifadhi. Basi makanisa yakathibitishwa.” – Matendo 16:4-5.

Kutoka Thesalonike, Paulo “anatolewa” kwenda Berea na ndugu (17:10). Pia “anatolewa” kwa bahari na “kupelekwa” Athene (17:14-15). Kwenye Kenkrea, Paulo hata anachukua nadhiri ya Kiyahudi na kunyoa kichwa chake! (18:18).


Ingawa jina lake linatajwa kwenye Matendo mara 177, “Paulo” hakuwahi kuunganishwa na heshima inayojulikana ya “mtume”.

Karibu zaidi Matendo inapofika kutoa cheo hicho ni 14:14, ambapo jina lake linakuja baada ya Barnaba na liko katika wingi.

Katika kila sehemu nyingine, Paulo ni mtu tofauti kabisa na, kwa maana fulani, yuko chini ya mitume.

Hii ni dharau ya ajabu, ikizingatiwa kwamba Matendo inasemekana iliandikwa na Luka, rafiki na mshabiki wa Paulo.

 

[Jagina]

Kwamba mudy alienda mbinguni na punda duh😂😂 hamis77

Waraka


Kwa tofauti kubwa, Paulo wa katika Waraka ni mtu mwenye mbwembwe na anayejitegemea, asiye mwakilishi wa yeyote ila yeye mwenyewe na asiye chini ya uongozi wa mtu yeyote.

Ni Paulo ndiye anayetoa mwelekeo. Amejaa kujiona wa maana sana, na katika barua zake zote Paulo anasisitiza mara kwa mara kwamba yeye ni mtume na kwamba uteuzi wake unatoka moja kwa moja kwa Mungu.

“Ushahidi” wake wa hili ni mafanikio yake mwenyewe kama mmisionari (mfano 2 Wakorintho 2:3) — hoja yenye mashaka ambayo bado inatumiwa na makanisa hadi leo. Tazama mafanikio yetu! Lazima tuwe sahihi!


Paulo hatoi rejeleo lolote kuhusu “ugeuzi wa barabara ya Dameski” wala asili ya kutoka Tarso (Jerome aliripoti kwamba Paulo alitoka Galilaya!).

Hatoi rejeleo kuhusu Kipro na pambano na mchawi mpinzani, wala hatumii amri kutoka kwa Yakobo kuhusu marufuku ya vyakula na uasherati.

Inaonekana Paulo hana deni kwa mwanadamu yeyote.

Akiwa mtu mwenye hasira na mkorofi, hatumii huruma nyingi kwa wale wasio kubali mtazamo wake.

Hivyo, anapopoteza msaada wa Petro na Barnaba kuhusu kula pamoja na Mataifa, Paulo anamkemea Petro hadharani na kuandika kwamba amejiondoa kwa “hofu” na Barnaba amebebwa na kushawishiwa kwa upole (Wagalatia 2:12,13).

 

[Jagina]

Kwamba mudy alienda mbinguni na punda duh😂😂 hamis77

Paulo Asiyewezekana


Ni jambo la kushangaza kwamba hakuna maandiko yoyote ya Kiyahudi ya marabi wa karne ya kwanza au ya pili yanayomtaja hata kwa jina mwanafunzi mkaidi wa Gamalieli ambaye, baada ya kusoma chini ya mwalimu huyo na kutetea kwa nguvu sana kanuni za imani kwa niaba ya makuhani wakuu, alipata maono yaliyobadilisha maisha akiwa katika misheni ya mbali.

Hakuna neno lolote kutoka kwa marabi kuhusu mwanafunzi nyota aliyepotoka, mzushi aliyeondoa masharti ya Sabato, akawahimiza wafuasi wake kupuuza kanuni za chakula za Uyahudi zilizokuwa kero, na kutangaza kwamba Sheria na tohara hazina maana tena.

Je, kweli mzushi kama huyo angeweza kuepuka kabisa macho ya waandishi?


Ni kwa kiasi gani kinawezekana kwamba Paulo kweli alisoma chini ya huyo kiongozi mkuu wa Mafarisayo (Matendo 22:3)?

Ni wazi kwamba Paulo alikuwa na ugumu na lugha ya Kiebrania: marejeo yake yote ya maandiko yametolewa kutoka katika tafsiri ya Kigiriki ya maandiko ya Kiyahudi, yaani Septuajinti.


Ni vipi kinawezekana kwamba, akiwa kijana, Paulo – ambaye inasemekana alikuwa raia wa Roma na kutoka katika diaspora iliyohilenishwa na utamaduni wa Kigiriki – alipata kazi ya kuwa mkuu wa polisi wa wale waorthodoksi wa kupindukia wa Yerusalemu?

Na kama kweli Paulo alipata nafasi hiyo, hakika angekuwa na kazi kubwa zaidi kuliko kushughulika na “kikundi cha Yesu” kidogo huko Damasko.

Tunaambiwa katika Matendo kwamba mitume waliendelea kuhubiri huko Yerusalemu hata baada ya kifo cha Stefano (“Wote walitawanyika … isipokuwa mitume.” – Matendo 8:1-2).

Kwa hiyo kwa nini Paulo hakuwashughulikia viongozi wa kile kikundi, waliokuwa karibu naye zaidi?

“Hakuna chochote katika barua zake kinachoonyesha kwamba Paulo alikuwa na nafasi rasmi katika jinsi alivyowatendea Wakristo … Kwa hiyo, kinyume na kile Luka anavyosema, asingeliweza kutumia kukamata, kutesa au kuwafunga kama njia ya kuwalazimisha Wakristo watambue kwamba walikuwa wamepotoshwa.” – Murphy O’Connor, Paul, His History, uk. 19.

Kwa kuwa Baraza Kuu la Kiyahudi (Sanhedrini) halikuwa na mamlaka ya kumpa mtafutaji wa uzushi kibali cha kufanya kazi katika mji huru wa Damasko, basi safari ya Paulo barabarani inakuwa jambo lisiloaminika hata zaidi.


Mageuzi?


Ni kwa kiasi gani kinawezekana kwamba Sauli/Paulo alibadilika na kuwa Mkristo ndani ya mwaka mmoja au miwili baada ya kusulubiwa kwa Yesu (Irenaeus anasema miezi kumi na nane)?

Ikiwa kweli alikuwa kijana mwenye bidii sana katika Uyahudi na hakuguswa kabisa na mizunguko na matendo ya miujiza ya huyo “mwana wa Mungu” – zaidi ya “muujiza” wa upofu – kwa nini basi yeye, kuliko mtu mwingine yeyote, akumbatie haraka uzushi huo?

Injili nne hazimtaji wala kumhintia mtume wa mwanzo aitwaye Paulo.


Kuna pia mfanano wa ajabu kati ya hotuba ya “mateso” inayodaiwa kusemwa na Kristo wa mbinguni kwa Paulo kipofu (“Sauli, Sauli …”) na mateso ya Dionysius yaliyopatikana katika kazi ya Euripides The Bacchae – na zote zinatumia neno “mijari” (goads).


Kama Paulo (Sauli) kweli aligeuka na kujiunga (au kuanzisha) dhehebu jipya lenye msimamo mkali, kwa nini marabi hawakulaani jina lake?

Ni kweli, Wakristo wa Kiyahudi (Waebionaiti) walimlaani Paulo na walifanya hivyo kwa maneno makali sana – hata wakipendekeza kwamba kwa kweli alikuwa Mgiriki aliyebadili dini, ambaye shauku yake ilikataliwa na binti wa Kuhani Mkuu! (Epifani, Panarion, 16).

Lakini hiyo ilikuwa katika karne ya pili, muda mrefu baada ya maisha na kifo cha mtume huyo.


“The persecution” mateso ya kanisa la mwanzo yanaonekana kama hadithi isiyo ya kawaida kwa sababu mara tu Sauli, “mwangamizi wa watakatifu”, alipobadilika kuwa Paulo mtume, na kupelekwa kwa haraka na ndugu zake mahali salama Kaisaria na kurudi nyumbani Tarso, mateso yalipotea ghafla. “Mateso” haya yote ni maonyesho ya mtu mmoja tu.

“Basi makanisa yote yakapata utulivu katika Uyahudi wote, na Galilaya, na Samaria, yakajengeka; na, yakiendelea katika kumcha Bwana na katika faraja ya Roho Mtakatifu, yakaongezeka kwa wingi.” – Matendo 9:31

Huyo Sauli wa kabla ya Ukristo, “mtesi wa kanisa”, hana mantiki yoyote kabisa kihistoria – lakini ina mantiki kubwa sana kidini.

“Myahudi mwenye bidii anaona nuru ya Yesu, anakuwa Mkristo.” Lengo la kiteolojia ni dhahiri kama vile taswira ya kihistoria ilivyo ya kubuniwa.

 

[Jagina]

Kwamba mudy alienda mbinguni na punda duh😂😂 hamis77

Mwanzilishi wa Makanisa?


Kuna mambo ya ajabu zaidi. Paulo anadaiwa kuanzisha kanisa la Efeso (Matendo 18:18 na kuendelea; 19:5,7), akitumia muda mwingi na wafuasi wake katika mji huo kuliko sehemu nyingine yoyote (miezi mitatu katika safari ya pili, miaka mitatu katika safari ya tatu).

Tunaambiwa tuamini kwamba “Barua ya Kwanza” na “ya Pili kwa Wakorintho” ziliandikwa kutoka Efeso, na kwamba hapa ndipo Paulo alipowapokea wajumbe wenye matatizo kutoka Korintho na kusimamia tukio la kwanza la kuchoma vitabu vya Kikristo (Matendo 19:19).


Lakini ilikuwa mtume Yohana, aliyekaa Efeso baada ya kusulubiwa kwa Yesu, ambaye baadaye alihesabiwa kuwa mwanzilishi wa kanisa la Efeso.

Kwa agizo la Yesu mwenyewe, Bikira Maria alikabidhiwa kwa Yohana ili amtunzie, na inaonekana walikwenda pamoja hadi Efeso. Hapa ndipo nyumba ya Maria ilijengwa kwa upendo na Yohana kwa mikono yake mwenyewe – nyumba ambayo bado inaonekana hadi leo!


Yohana pia inasemekana alikuwa mwalimu wa Askofu Polycarp, aliyeheshimiwa sana, katika mji wa karibu wa Smirna.

Wakati hatima ya mwisho ya Maria haikubuniwa hadi karne nyingi baadaye, kulingana na Ireneus wa karne ya 2 (aliye nukuliwa na Eusebius, 23), Yohana alibaki Efeso hadi enzi za Kaizari Trajani (98-117), na kulingana na Dionysius wa Alexandria wa karne ya 3, alikuwa na makaburi mawili tofauti huko Efeso.


Hivyo simulizi linadai kwamba mtume Yohana aliishi muda mrefu katika mji ule ule ulihubiriwa na Paulo katika safari yake ya pili, inayodhaniwa kuanza mwaka 49.


Lakini licha ya kuishi wakati na mahali pamoja, Paulo hakuwahi kukutana na Maria wala kushauriana na mtume mwenzake Yohana. Ni jambo la kushangaza kweli.


Je, ni nini kinaendelea hapa: kutojua kwa makusudi, dharau, uhasama – katikati ya kanisa la upendo?

---

Uhakiki wa Uhalisia


Hapa tunakabiliana na mapokeo mawili tofauti (na yanayopingana):

moja likiwa limejikita katika jumuiya ya mitume na kusisitiza uongozi wa Petro (na hivyo Kanisa Katoliki la Kirumi);

jingine likimhusu mtume Paulo, bingwa wa kwanza wa theolojia na mwanzilishi wa makanisa.

Na “Paulo” anaongea kwa niaba ya nani?

Ni kwa niaba ya kundi lililoshindwa katika mapambano ya kisiasa – kanisa la Marcion, mtu yuleyule aliyegundua barua za Paulo katikati hadi mwishoni mwa karne ya 2.


Katika hali yake ya asili (kutoka kwa waandishi Wamarcionite), barua za Paulo zilikuwa na mafundisho ya dualisti na gnostiki kupita kiasi kwa “soko la umma”, zikihubiri wokovu kwa kuikimbia dunia ya kimwili.

Lakini zilitoa simulizi zenye manufaa kuhusu kazi ya Roho Mtakatifu miongoni mwa Mataifa. Msingi wa theolojia ya Paulo (ya Kimarcionite) juu ya wokovu binafsi – “kuhesabiwa haki kwa imani” – ulikata uhusiano wa lazima na ukoo wa damu wa Kiyahudi na kuondoa sharti la sheria ya Musa. Ingawa jambo hili lilishtua sehemu ya Wayahudi katika Ukristo wa Kikatoliki, mabadiliko ya kisiasa baadaye yalifanya mafundisho haya yavutie zaidi.


Mapambano ya muda mrefu kati ya Wakristo “Wayahudi” na wale wasiokuwa “Wayahudi” katika nusu ya kwanza ya karne ya 2 yalimalizika baada ya vita vya Bar Kosiba (130–135) na chuki mjini Roma dhidi ya kila kitu cha Kiyahudi.

Kwa njia isiyo kamili, mapokeo haya mawili yaliunganishwa.

Kitabu cha Matendo kilikuwa ushindi wa Kikatoliki, kikimpunguza Paulo na kumleta shujaa wa Wamarcionite ndani ya mikono salama ya wale waliotaka kuunda “imani sahihi.”


Hakika, Paulo mwenyewe alisifiwa na kupewa sifa za kazi kubwa za umishonari, zikiwa na miujiza ambayo haijarekodiwa katika barua zake.

Lakini katika simulizi jipya, Paulo haandiki barua yoyote. Badala yake, analeta barua kutoka kwa viongozi wa Yerusalemu!

Katika simulizi lililo dhaifu kifikra, “kiongozi” wa mitume wa Yerusalemu anahamishiwa Roma kabla ya Paulo, na kuketi kwenye kiti cha “papa.” Paulo, nyota wa simulizi ya kubuniwa ya karne ya kwanza kuhusu kampeni ya kiinjili, aliwekwa milele akiwa upande wa kiumbe dhaifu zaidi aliyeundwa na kanisa la Roma – Mtakatifu Petro.


Hivyo Paulo, aliyekuwa shujaa wa wazushi, alibadilishwa kuwa “mtume wa 13” na kuingizwa katika jumuiya ya Kikatoliki, wakati makanisa ya Kimarcionite yakiunganishwa katika kanisa kubwa la Kirumi. Barua zilizodaiwa kuandikwa na Paulo – ambazo zilikuwa muhimu na maarufu mno kuondolewa – zilikamatwa na kubadilishwa ili ziendane na maslahi ya Kikatoliki, na zikakuzwa kwa kuongeza nyingine zilizoandikwa na kanisa la Kikatoliki.


Barua hizi zinazoitwa “za kichungaji,” zilizoelekezwa kwa wachungaji wa kondoo wa Bwana, zilizuia wachungaji waliokuwa huru kupita kiasi na zilisisitiza mamlaka ya maaskofu.

Ukristo unaoibuka wa Kikatoliki, uliokuwa ukijipanga Roma, ulikuwa wa kidunia sana, na uliona utukufu wake wa baadaye katika kushirikiana na dola ya kifalme.

“Agano” lililoidhinishwa liliwekwa, likifunga mlango kwa ubunifu zaidi wa kiteolojia.

---

 

[Kisai]

Nimeandika Soma comments za nyuma ,unajitokeza sasa hivi ,halafu Rudi kule jukwaa la dini ,maswali yangu umeyakimbia

Kule umekimbia wewe hujajibu maswali niliyo kuuliza. Nenda kamalizie kadhia ya Mathayo kule.

 

[Kisai]

Siwezi kuwatafunia kila kitu ,nikiondoka je nani atawasaidia ?

Chukua hii ,👇👇

Sahih al-Bukhari, Juzuu 4, Kitabu cha Biashara, Hadith 2221

Hadithi inafafanua kuwa mtu anaweza kudanganya na kusema uongo ili kujilinda dhidi ya adui, kama alivyofanya Abdullah bin Unays katika operesheni ya kijeshi.

Tuwekee Hadithi tusome wote, vitabu hutofautiana kurasa kulingana na chapa. Tuwekee hapa usitupotezee muda.

 

[Kisai]

Hakuna tafsiri inayoweza kufanana kabisa na maandiko ya asili ya Qur’an kwa sababu lugha ya Kiarabu ni tajirifu na yenye maana nyingi. Tafsiri zote ni jaribio la kueleza maana ya asili kwa lugha nyingine.

Hata maarufu kama Tafsiri ya Ibn Kathir, Yusuf Ali au Saheeh International, ni tafsiri, si maandiko halisi ya Qur’an.

Kijana Qur'an sio kama Biblia. Qur'an alianza kuifadiri Mtume mbele ya maswahaba zake. Kwahiyo fasiri zote za Mtume tunazo na zimedhibitiwa.

Kingine unachofasiri wewe hakipo hata katika matini ya Qur'an, hili naona unalirudia mara kadha wa kadha, Kuna mdau Moja uliwahi kukimbia hivi hivi, ukatuwekea Tafsiri ambayo sio sahihi nikakubana ukatokomea.

Soma tafsir ya Ibn Kathir uone kama ameandika ujinga unao tuandikia wewe. Usitaje tu Tafsiri na hujawahi kuzisoma, hizo nyingine ni tarjama tu.

 

[Kisai]

“Tafsiri huru” ni dhana inayokubalika kwa wasomaji, ila lazima iwe na msingi imara wa lugha na maelezo ya wahadith na maelezo ya scholars.

Kwenye UISLAMU hili halipo, tena hasa ukitoka nje ya matini ya asili kama unavyo fanya wewe.

 

[hamis77]

Kwenye UISLAMU hili halipo, tena hasa ukitoka nje ya matini ya asili kama unavyo fanya wewe.

Quran Haina matini ya asili acha kudanganya watu

Hata hizo za sanaa na Birmingham zinatofautiana sana na Leo

Quran iliyopo Leo ni hii iliyoundwa na wahuni wachache wakiongozwa na mfalme Fuad wa misri 1924

 

[hamis77]

Kijana Qur'an sio kama Biblia. Qur'an alianza kuifadiri Mtume mbele ya maswahaba zake. Kwahiyo fasiri zote za Mtume tunazo na zimedhibitiwa.

Kingine unachofasiri wewe hakipo hata katika matini ya Qur'an, hili naona unalirudia mara kadha wa kadha, Kuna mdau Moja uliwahi kukimbia hivi hivi, ukatuwekea Tafsiri ambayo sio sahihi nikakubana ukatokomea.

Soma tafsir ya Ibn Kathir uone kama ameandika ujinga unao tuandikia wewe. Usitaje tu Tafsiri na hujawahi kuzisoma, hizo nyingine ni tarjama tu.

Kwanza kabisa, hakuna kile kinachoweza kuitwa “maandiko ya asili” ya Qur’an yaliyoshuka kwa Mtume. Waislamu wanachokita “msahafu wa Uthman” ni nakala iliyokusanywa miaka mingi baada ya Muhammad kufa, baada ya kupitia mchakato wa kukusanya vipande kutoka kwa watu waliokuwa wamehifadhi vipande kwa kumbukumbu zao au maandishi ya hapa na pale. Hata hizo nakala za mwanzo hazipo leo; kilichopo ni misahafu iliyoandikwa karne nyingi baadaye, na hata hizo zina tofauti katika usomaji (qira’at). Hivyo kusema kuwa maandiko haya yamehifadhiwa bila mabadiliko ni propaganda za Uislamu kama zile za Adamu alikuwa muislamu 🤣🤣🤣.

Kwa hiyo, unaponambia eti tafsiri nilizotaja si Qur’an yenyewe, nakukumbusha kuwa hata hiyo unayodai kuwa Qur’an asilia, kimaandishi, haipo kinachobaki ni matoleo yaliyoandikwa baada ya historia ndefu ya ukusanyaji na uchujaji.

 

[hamis77]

Kule umekimbia wewe hujajibu maswali niliyo kuuliza. Nenda kamalizie kadhia ya Mathayo kule.

Mimi na wewe nan kakimbia ? Nenda kajibu maswali lukuki uliyozalisha ,hujajibu hata moja

 

[Jagina]

Quran Haina matini ya asili acha kudanganya watu

Hata hizo za sanaa na Birmingham zinatofautiana sana na Leo

Quran iliyopo Leo ni hii iliyoundwa na wahuni wachache wakiongozwa na mfalme Fuad wa misri 1924

Sauli wa Tarso – Shahidi wa Yesu?


Kitabu cha Matendo kinatueleza kwamba katika siku zake za mwanzo, Mtume Paulo alikuwa “Sauli, mtesaji wa Wakristo.”

Lakini iwapo Sauli kweli alikuwa mlinzi wa sheria wa Uyahudi wa Korthodoksi wakati wa kuuawa kwa Stefano (Matendo 7:58–8:3), na hata kuwa kiongozi mkuu wa mateso dhidi ya Wakristo – mtu anaweza kujiuliza: Sauli alikuwa wapi muda mfupi kabla ya hapo, wakati yule rabi anayedaiwa kuwa mkorofi aitwaye Yesu alikuwa akitikisa miji na vijiji?


Inaonekana kwamba jukumu la Paulo kama “polisi wa kidini” halikuamka hadi muda mfupi baada ya kifo cha huyo “mungu-mtu.”

Lakini jambo hilo lenyewe linapendekeza kuwa Yesu wa Nazareti hakuwa na athari kubwa. Hata hivyo, Sauli alikuwa wa wakati mmoja na Yesu katika muda na mahali, akilelewa Yerusalemu (“chini ya miguu ya Gamalieli” – Matendo 22:3) hasa wakati huyo “mungu-mtu” alikuwa akipindua meza za wabadilishana pesa Hekaluni na kuwachokoza Mafarisayo na Masadukayo.


Je, Sauli kijana mwenye moto wa kidini (“niliokuwa na wivu mwingi wa mapokeo” – Wagalatia 1:14) asingelijitosa katika umati ule kumshambulia na kumzomea Mnazareti mwenyewe? Je, asingelikuwa shahidi mwenye shauku ya kufikishwa kwa JC kwa madai ya kufuru mbele ya Sanhedrini? Na alikuwa wapi Sauli wakati wa “wiki ya mateso,” ambapo huenda alikuwa Yerusalemu pamoja na wazalendo wengine kusherehekea sikukuu takatifu zaidi? Na kwa nini hatoi hata neno moja kuhusu kusulubiwa?


Paulo, “shahidi mwingine wa Yesu,” hakuona wala kusikia kitu!

---

Paulo Wawili – Udanganyifu Mmoja


Mishenari wa Kikristo mwenye kuvunja njia na mtume, Paulo, haonekani kabisa katika historia za kidunia za wakati wake (sio kwa Tacitus, sio kwa Pliny, sio kwa Josephus, n.k.).

Ingawa tumeambiwa kwamba Paulo aliketi pamoja na magavana wa mikoa na alipata nafasi mbele ya wafalme na hata kaizari, hakuna mwandishi hata mmoja aliyedhani inafaa kurekodi matukio haya. Picha maarufu ya “mtakatifu” imetengenezwa kwa kuchagua kutoka vyanzo viwili: Kitabu cha Matendo na Barua zinazobeba jina lake.

Lakini ukweli ni kwamba vyanzo hivi viwili vinaonyesha watu wawili tofauti kabisa na simulizi mbili zilizotofautiana mno. Wataalamu wa Biblia wanafahamu vyema kitendawili hiki kwamba sehemu kubwa ya simulizi la Paulo, tunalolipata kutoka katika barua, halipatani na simulizi lililorekodiwa kwenye Matendo – lakini wanaishi na “siri ya kiungu” ya yote haya. Wazo kwamba huenda simulizi lote ni hadithi ya kidini halijakubalika kwao.

---

Matendo


Paulo wa Matendo ni mchezaji wa timu. Tendo lake la kuongoka barabarani kuelekea Dameski lina umuhimu mkubwa kiasi kwamba limerudiwa mara tatu (kwa sauti na mwanga). Kutoka katika hali ya awali ya kosa (kama “Sauli,” mzelote wa Kiyahudi mtesaji) anaingizwa kwenye upendo wa kanisa changa.


Sasa akiwa sehemu ya ndugu (“akiingia na kutoka nao Yerusalemu” – 9:28), anasimamiwa na wazee. Wanafunzi “walimchukua” kutoka Dameski (9:25) na Barnaba “alimleta” kwa mitume (9:27). “Walimpeleka” Kaisarea kisha “wakamtuma” Tarso.

Barnaba “alimleta” tena Paulo Antiokia (11:26) na kisha pamoja naye “walitumwa” Yerusalemu na msaada wa njaa (11:30) – (ambapo ni safari ya Yerusalemu ambayo Paulo mwenyewe hakuwahi kuijua).


Hatimaye ndugu “wakamtuma” Paulo kwenye safari yake ya kwanza ya kimishenari (13:4). Kama mishenari, Paulo yuko kabisa katika ujumbe wa pamoja:

“Na walipokuwa wakipita katika miji wakawakabidhi maagizo waliyoamriwa na mitume na wazee waliokuwa Yerusalemu, wapate kuyashika. Basi makanisa yakathibitishwa.” – Matendo 16:4–5.

Kutoka Thesalonike, Paulo “alitumwa mbali” hadi Berea na ndugu (17:10). Pia “alitumwa mbali” kwa bahari na “akaletwa” Athene (17:14–15). Kule Kenkrea, Paulo hata alitoa nadhiri ya Kiyahudi na kunyoa kichwa chake! (18:18).


Ingawa jina lake linatajwa katika Matendo mara 177, “Paulo” hakuwahi kuunganishwa na heshima ya kawaida ya “mtume.”

Karibu zaidi ambapo Matendo inafika kumpa cheo hicho ni 14:14 ambapo jina lake linataja baada ya Barnaba na liko katika wingi.

Katika kila sehemu nyingine, Paulo ni kiumbe tofauti kabisa na, kwa maana fulani, chini ya mitume.

Hii ni ajabu, ikizingatiwa kwamba Matendo inadaiwa kuandikwa na Luka, rafiki na mpenzi wa Paulo.

 

[Zongh]

DOGMA ni kitendo Cha kuufanya uongo kuwa ukweli na kutumia Mbinu za kisaikolojia kukupandikiza huo uongo katika akili za watu

DOGMA ndani ya ukristo

1) wameaminishwa kuwa Yesu amezaliwa katika hori la kulishia ng'ombe wakati hakuna andiko linalosema hivyo

2) wameaminishwa kuwa ukristo ni dini wakati hakuna andiko linalosema hivyo

3) wameaminishwa kuwa Mungu ana nafsi 3 wakati hakuna andiko linalosema hivyo

4) wameaminishwa kuwa wakiwa na shida wamuombe Yesu wakati hakuna andiko linalosema hivyo

5) wameaminishwa kuwa Yesu ni Mungu wakati Yesu mwenyewe amekana kuwa yeye sio Mungu

6) wameaminishwa kuwa Mungu aligeuka kuwa mtu akacheza kombolela na watoto wenzake katika mitaa ya Galilaya

7) wameaminishwa kuwa ukristo alianzisha Yesu wakati maandiko na historia zinasema kuwa ukristo ulianzishwa baada ya Yesu kuondoka

8) wameaminishwa kuwa wakifanya ibada wasisujudu wakati maandiko yanawataka wasujudu na manabii wote walikuwa wanasujudu

9) wameaminishwa kuwa Yesu alisurubiwa Kwa ajili ya dhambi zao wakati maandiko yanasema Kila mtu atabeba mzigo wake

10) wameaminishwa kuwa msalaba ni neema Hadi wanavaa shingoni mwao wakati maandiko yanasema msalaba ni laana

11) wameaminishwa kuwa kuoa wake wengi ni kosa wakati hakuna andiko linalosema hivyo

12) wameaminishwa kuwa ukristo ulianzishwa nchini Jerusalem wakati maandiko yanasema ulianzishwa nchini ugiriki

14) wameaminishwa kuwa Injili ni kitabu Cha wakristo wakati hakuna andiko linalosema hivyo

15) wameaminishwa kuwa Paulo ni mtume wakati Yesu alisema yeye ndio mtume wa mwisho katika kizazi Cha Israel

16) wameaminishwa kuwa Jumapili ni siku ya ibada wakati hakuna andiko linalosema hivyo

Wazungu watu wabaya sana

hamis77