888I
JF-Expert Member
- May 16, 2024
- 445
- 553
Hivi karibuni, aliyekuwa Balozi wa Tanzania nchini Cuba, Humphrey Polepole, amezua mjadala baada ya kudai kuwa ndani ya CCM kuna “mtandao” unaodhibiti mchakato wa uteuzi wa wagombea urais. Anasema mtandao huu umekuwa ukijitokeza mara kwa mara tangu mwaka 1995, na mara nyingine hufanikisha malengo yake, huku wakati mwingine ukizimwa na viongozi wenye msimamo wa kulinda demokrasia ya chama.
Kauli zake zimewafanya watu wengi kuunganisha mada hii na dhana pana zaidi inayoitwa deep state _mfumo wa watu au taasisi wenye nguvu kubwa, lakini wasioonekana hadharani, wanaoshawishi au kudhibiti maamuzi makubwa ya nchi.
Deep State ni Nini?
Deep state (serikali kivuli) ni mtandao wa watu wachache wenye ushawishi mkubwa katika siasa, uchumi, vyombo vya usalama, na taasisi nyeti za nchi na hata vyombo vya Habari. Watu hawa mara nyingi:
1.Hawachaguliwi na wananchi.
2.Hukaa madarakani au kwenye nafasi za ushawishi kwa muda mrefu, hata serikali zikibadilika.
3.Hufanya maamuzi au kushawishi sera kwa maslahi binafsi au ya kundi lao.
Deep State Inavyofanyaje Kazi?
1. Kwa ufadhili wa Kisiasa:
Deep state hufadhili wanasiasa au wagombea wanaoendana na ajenda zao. Hii huwapa nafasi ya kuendesha maamuzi kupitia viongozi waliowasaidia.
2. Mitandao ya Watu Wenye Nguvu:
Wana mitandao ndani ya serikali, vyombo vya usalama, vyombo vya habari, na sekta binafsi, inayowawezesha kushinikiza au kuzuia maamuzi fulani.
3. Ushawishi wa Kitaaluma na Kisheria:
Huweza kuandika au kusukuma mabadiliko ya sheria na kanuni zinazowafaidi wao.
4. Vyombo vya Habari:
Hutumia media kubadilisha mtazamo wa umma, kuharibu taswira ya wapinzani wao, au kujenga taswira ya wale wanaowataka madarakani.
5. Mbinu za Chini kwa Chini:
Wanaweza kutumia vitisho, siri za kisiasa, au hata kashfa zilizofichwa kulazimisha wanasiasa kufuata maelekezo yao.
Uhusiano na Kauli za Polepole
Polepole anaposema kuna mtandao ndani ya CCM unaojitokeza kila baada ya miaka mitano au kumi kushawishi mchakato wa kumteua mgombea urais, anazungumzia jambo linalofanana sana na deep state kwa ngazi ya chama:
1.Kuna kundi la watu wenye ushawishi mkubwa ndani ya chama.
2.Kundi hili lina malengo yake binafsi kuhusu nani awe mgombea.
3.Huchukua hatua mbalimbali, zikiwemo kushawishi kamati za uteuzi au kutumia mitandao ya ndani ya chama kufanikisha malengo hayo.
4.Mara nyingine hufanikisha malengo yao, na mara nyingine hushindwa kutokana na nguvu za viongozi wengine walioko madarakani.
Je, Hii Ni Deep State Kamili au Mtandao wa Kisiasa wa Kawaida?
Tofauti kuu ni kwamba:
1.Deep state kamili inafanya kazi kwenye ngazi ya taifa, ikidhibiti siasa na serikali nzima.
2.Mtandao wa ndani ya chama hufanya kazi zaidi katika kudhibiti mchakato wa ndani ya chama husika.
Hata hivyo, kama mtandao wa chama una nguvu ya kumweka au kumtoa rais wa nchi (kwa sababu chama kinachagua mgombea ambaye ana nafasi kubwa kushinda), basi kiuhalisia unakuwa na tabia zinazokaribia deep state.
Kwa kumalizia....
Kauli za Polepole zinaonyesha kuwa hata kwenye demokrasia ya vyama vingi, kuna uwezekano wa kuwepo kwa nguvu za chini kwa chini zinazoshawishi maamuzi makubwa bila wananchi kujua undani wake.
Kama madai haya yana ukweli, basi tunapaswa kuuliza maswali magumu kuhusu uwazi, uwajibikaji, na uhuru wa viongozi wetu kufanya maamuzi kwa maslahi ya taifa badala ya maslahi ya mitandao michache yenye nguvu.
Kauli zake zimewafanya watu wengi kuunganisha mada hii na dhana pana zaidi inayoitwa deep state _mfumo wa watu au taasisi wenye nguvu kubwa, lakini wasioonekana hadharani, wanaoshawishi au kudhibiti maamuzi makubwa ya nchi.
Deep State ni Nini?
Deep state (serikali kivuli) ni mtandao wa watu wachache wenye ushawishi mkubwa katika siasa, uchumi, vyombo vya usalama, na taasisi nyeti za nchi na hata vyombo vya Habari. Watu hawa mara nyingi:
1.Hawachaguliwi na wananchi.
2.Hukaa madarakani au kwenye nafasi za ushawishi kwa muda mrefu, hata serikali zikibadilika.
3.Hufanya maamuzi au kushawishi sera kwa maslahi binafsi au ya kundi lao.
Deep State Inavyofanyaje Kazi?
1. Kwa ufadhili wa Kisiasa:
Deep state hufadhili wanasiasa au wagombea wanaoendana na ajenda zao. Hii huwapa nafasi ya kuendesha maamuzi kupitia viongozi waliowasaidia.
2. Mitandao ya Watu Wenye Nguvu:
Wana mitandao ndani ya serikali, vyombo vya usalama, vyombo vya habari, na sekta binafsi, inayowawezesha kushinikiza au kuzuia maamuzi fulani.
3. Ushawishi wa Kitaaluma na Kisheria:
Huweza kuandika au kusukuma mabadiliko ya sheria na kanuni zinazowafaidi wao.
4. Vyombo vya Habari:
Hutumia media kubadilisha mtazamo wa umma, kuharibu taswira ya wapinzani wao, au kujenga taswira ya wale wanaowataka madarakani.
5. Mbinu za Chini kwa Chini:
Wanaweza kutumia vitisho, siri za kisiasa, au hata kashfa zilizofichwa kulazimisha wanasiasa kufuata maelekezo yao.
Uhusiano na Kauli za Polepole
Polepole anaposema kuna mtandao ndani ya CCM unaojitokeza kila baada ya miaka mitano au kumi kushawishi mchakato wa kumteua mgombea urais, anazungumzia jambo linalofanana sana na deep state kwa ngazi ya chama:
1.Kuna kundi la watu wenye ushawishi mkubwa ndani ya chama.
2.Kundi hili lina malengo yake binafsi kuhusu nani awe mgombea.
3.Huchukua hatua mbalimbali, zikiwemo kushawishi kamati za uteuzi au kutumia mitandao ya ndani ya chama kufanikisha malengo hayo.
4.Mara nyingine hufanikisha malengo yao, na mara nyingine hushindwa kutokana na nguvu za viongozi wengine walioko madarakani.
Je, Hii Ni Deep State Kamili au Mtandao wa Kisiasa wa Kawaida?
Tofauti kuu ni kwamba:
1.Deep state kamili inafanya kazi kwenye ngazi ya taifa, ikidhibiti siasa na serikali nzima.
2.Mtandao wa ndani ya chama hufanya kazi zaidi katika kudhibiti mchakato wa ndani ya chama husika.
Hata hivyo, kama mtandao wa chama una nguvu ya kumweka au kumtoa rais wa nchi (kwa sababu chama kinachagua mgombea ambaye ana nafasi kubwa kushinda), basi kiuhalisia unakuwa na tabia zinazokaribia deep state.
Kwa kumalizia....
Kauli za Polepole zinaonyesha kuwa hata kwenye demokrasia ya vyama vingi, kuna uwezekano wa kuwepo kwa nguvu za chini kwa chini zinazoshawishi maamuzi makubwa bila wananchi kujua undani wake.
Kama madai haya yana ukweli, basi tunapaswa kuuliza maswali magumu kuhusu uwazi, uwajibikaji, na uhuru wa viongozi wetu kufanya maamuzi kwa maslahi ya taifa badala ya maslahi ya mitandao michache yenye nguvu.
