Bunge Litii Mahakama; Lisipotii Nani Aitii Basi?

[Chagga King]

Mzee mwenzangu hapa kidogo umefuka. Bunge alifanyi judgement, linafanya majadiliano kuhusu report. Ni sawa tumwambie rahisi huwezi fanya kitu fulani sababu kipo mahakamani. Bunge, Rahisi na Mahakama ni mihili mitatu tofauti isiyoingiliana kazi. Mahakama iendelee na kazi yake na bunge liendelee na kazi yake. Kusema mahakama ipo juu zaidi ya bunge sio sawa.

kumwelewa huyu mzee itawachukua muda sana, kwa sababu wengi wetu hatuna ile basic knowledge of the Law, kwanza siyo sahihi kusema bunge lipo juu ya mahakama kisheria, kwa mtu anayejua sheria hawezi sema hivyo, labda nikupe mfano rahisi kwa mtindo wa swali, jibu utakalotoa ndiyo utakuwa umejifunza kitu. mf. mtu akikata rufaa katika mahakama kubwa kuliko zote Tz i.e. mahakama ya rufani (court of appeal) na mahakama hiyo ikatoa hukumu, je ni chombo gani Tanzania kinaweza tengua?, je ni bunge? maana umesema bunge lipo juu ya mahakama. nafikiri utakuwa umepata jibu.

nimeona watu wengi wamekurupuka kupinga hoja ya mzee mwanankijiji, kwa sababu tu wameisoma juujuu, embu jaribuni kuielewa kwanza. kwa elewa nini maana ya demokrasia, elewa haki ya usawa mbele ya sheria, na pia elewa supremacy ya maamuzi ya mahakama,

kimsingi ni kwamba, mtu yoyote anaweza kwenda kutafuta haki mahakamani, ( hata kama ni fisadi) kwa sababu ya udemokrasia, pili, mahakama ikitoa uamuzi hata kama unam favour huyo fisadi basi hauna budi kuuheahimu, kama haujaridhika nao una haki ya kukata rufaa, kama alivyoeleza mzee mwanakijiji, hivyo hapo anaelekeza rufaa ikatwe siyo kukaidi maamuzi ya mahakama kinyume na utaratibu.

mzee mwanakijiji ameeleza hayo kwa nia nzuri tu, kuwa kukaidi maamuzi ya mahakama ni kuiua nguvu mahakama, kwa sababu siku nyingine watu watakaidi kwa kutumia vigezo hivi.

na wala hana maana ya kuwatetea mafisadi,kesi iko palepale, na mjadala upo pale pale ila ndo utaratibu ufatwe kulinda nguvu ya mahakama isiyokuwa na jeshi.

cc: mzee mwanakijiji

 

[Mzee Mwanakijiji]

mwanakijiji leo vipi. eti bunge litii mahakama! yaani mahakama kuzuia bunge kufanya kazi? mahakama bila kumumunya kwanza ni interested party kwa jinsi ilivyotumiwa vibaya na wapo majaji hapa wamepokea mlungula toka kwa washutumiwa wakuu. bunge lazima kuendelea kesho. bunge linawakilisha umma mahakama imechafuka inawakilisha ufisadi mtupu.

Kwani hakuna wabunge ambao nao weamedaiwa kupokea mlungula?

 

[Chagga King]

Mzee mwanakijiji labda ni kwa kuwa haupo TZ kwa muda mrefu, huenda kuna mambo umeanza kuyasahau,
Tukisema bunge lizingatie agizo la mahakama, ambapo mahakama hiyo hiyo inatuhumiwa, DPP ni daraja la kuvusha mafisadi, maharamia, wavunja haki za binadamu,
Unadhani nini kitatokea?umezungumzia usalama wa taifa, ulitegemea kuna kitu hawajui, mbona wao hao TISS ni washirika wakubwa wa uhalifu unaofanyika hapa nchini,
Mwanakijiji hali ni mbaya sana, hili likiachwa hivi hivi napata mashaka na amani fake ya nchi hii, ni bora tupigane kuliko kuacha hili jambo lipite Hivi hivi.

DPP anatumia mahakama ila yeye siyo mahakama, kwa maana yeye hatoi maamuzi yoyote, mahakama ni muhimili mwingine, na dpp yupo kwenye muhimili mwingine, hivyo basi ilo zuio lilitolewa na mahakama bado kuna nafasi ya kukata rufaa.

 

[Mzee Mwanakijiji]

Bora ulivyo baki marekani! kama unafikiri mahakama ina mamlaka ya kuzuia mijadala ya bunge kwanini usemi kwanini walishindwa kuzuia uchunguzi wa CAG na PCCB?

Kuna mtu alienda kutaka kuwepo na injunction dgidi ya hivyo halafu mahakama ikapuuzia?

 

[mchumia tumbo]

Mahakama ni Moja ya chombo kinachotuhumiwa.Hivyo tuliache bunge(sauti ya wote) lifanye kazi bila kuingiliwa

 

[Mzee Mwanakijiji]

Kama Bunge ndio ambalo liliagiza uchunguzi huo ufanwe na sasa linataka kupokea taarifa na kujadili mimi sioni tatizo na wala haihitaji kuwa mwanasheria kuliona hilo. Lakini kama uchunguzi huo uliagizwa kufanwa na muhimili mwingine usiokuwa bunge basi ni dhahiri mahakama ina mamlaka hayo. Lakini nikukumbushe serikali imekuwa ikivunja maagizo ya mahakama kwa muda mrefu, mfano suala la mgombea binafsi.

Then Bunge badala ya kukaidi Mahakama linakata rufaa! Si wapo wanasheria wa Bunge?

 

[Mzee Mwanakijiji]

Mzee mwanakijiji labda ni kwa kuwa haupo TZ kwa muda mrefu, huenda kuna mambo umeanza kuyasahau,
Tukisema bunge lizingatie agizo la mahakama, ambapo mahakama hiyo hiyo inatuhumiwa, DPP ni daraja la kuvusha mafisadi, maharamia, wavunja haki za binadamu,
Unadhani nini kitatokea?umezungumzia usalama wa taifa, ulitegemea kuna kitu hawajui, mbona wao hao TISS ni washirika wakubwa wa uhalifu unaofanyika hapa nchini,
Mwanakijiji hali ni mbaya sana, hili likiachwa hivi hivi napata mashaka na amani fake ya nchi hii, ni bora tupigane kuliko kuacha hili jambo lipite Hivi hivi.

Kwani Bungeni ndiko kuna wasafi zaidi kuliko huko kwingine?

 

[Chagga King]

kumuelewa Mzee Mwanakijiji inahitaji uwe na uweledi wa sheria, mimi sioni usahihi wa watu humu kumpinga, inaonesha ni jinsi gani hatujui hii mihimili mitatu ya serikali inavyotenda kazi, na hatujui ni upi wenye nguvu kuliko mwingine, kimsingi hakuna chombo chochote kilichopo juu ya sheria katika mfumo wetu wa kidemokrasia, nalazimika kukubali kuwa wengi wetu tunahitaji kurudi darasani kusoma somo la uraia.

kama utahitaji ufafanuzi kwanini bunge linahitaji kutii mahakama uliza, pamoja na kwamba bunve ndicho chombo cha kutunga sheria lakini haimaanishi ndo kipo juu ya hiyo sheria itungayo, huu ni mfumo, hivyo utendaji kazi wake hutegemeana.

binafsi nakiri kuwa uamuzi wa mahakama upo sahihi na bunge kukaidi agizo la mahakama ni kosa ambalo litaigharimu nchi yetu kwa kutengeneza bad precedent.

 

[Mzee Mwanakijiji]

How can a court issue injunction to the parliament? I will understand kama waseme labda majina yasijadiliwe, that is a different story. Lakini kusema no discussion sababu kesi ipo mahakamani? what a dump nonsense? Hao wote utakuta ni PhD.

Then you go to court and challenge the order; you just don't arbitrarily choose to disregard it.

 

[Chagga King]

Then you go to court and challenge the order; you just don't arbitrarily choose to disregard it.

i concur with you comrade

 

[manz98]

Viva Burkinafaso!! Viva Burkinafaso .... ndio njia pekee ya kupata usawa na haki . EPA hakuna mkuu hata mmoja aliye fungwa jela. Ukiiba fedha ya umma kwa mamilioni/billions Tanzania adhabu yako ni kurudisha fedha hizo kwa siri. hata mimi NIKIPATA NAFASI NITAJARIBU kuiba.......wakinikamata narudisha tu.

 

[1701]

Umerudi vibaya mzee,rudi msitun ujipange upya,nadhan hujuh maana ya hii mihimili,kama vitu ni vyepesi kihivyo basi pesa inastahl kuwa muhml wa nne ulio juu ya mingine yote

 

[Cynic]

Mzee mwenzangu hapa kidogo umefuka. Bunge alifanyi judgement, linafanya majadiliano kuhusu report. Ni sawa tumwambie rahisi huwezi fanya kitu fulani sababu kipo mahakamani. Bunge, Rahisi na Mahakama ni mihili mitatu tofauti isiyoingiliana kazi. Mahakama iendelee na kazi yake na bunge liendelee na kazi yake. Kusema mahakama ipo juu zaidi ya bunge sio sawa.

Kumbe 'executive branch' kwa kiswahili ni Rahisi?

 

[Mzee Mwanakijiji]

kumwelewa huyu mzee itawachukua muda sana, kwa sababu wengi wetu hatuna ile basic knowledge of the Law, kwanza siyo sahihi kusema bunge lipo juu ya mahakama kisheria, kwa mtu anayejua sheria hawezi sema hivyo, labda nikupe mfano rahisi kwa mtindo wa swali, jibu utakalotoa ndiyo utakuwa umejifunza kitu. mf. mtu akikata rufaa katika mahakama kubwa kuliko zote Tz i.e. mahakama ya rufani (court of appeal) na mahakama hiyo ikatoa hukumu, je ni chombo gani Tanzania kinaweza tengua?, je ni bunge? maana umesema bunge lipo juu ya mahakama. nafikiri utakuwa umepata jibu.

nimeona watu wengi wamekurupuka kupinga hoja ya mzee mwanankijiji, kwa sababu tu wameisoma juujuu, embu jaribuni kuielewa kwanza. kwa elewa nini maana ya demokrasia, elewa haki ya usawa mbele ya sheria, na pia elewa supremacy ya maamuzi ya mahakama,

kimsingi ni kwamba, mtu yoyote anaweza kwenda kutafuta haki mahakamani, ( hata kama ni fisadi) kwa sababu ya udemokrasia, pili, mahakama ikitoa uamuzi hata kama unam favour huyo fisadi basi hauna budi kuuheahimu, kama haujaridhika nao una haki ya kukata rufaa, kama alivyoeleza mzee mwanakijiji, hivyo hapo anaelekeza rufaa ikatwe siyo kukaidi maamuzi ya mahakama kinyume na utaratibu.

mzee mwanakijiji ameeleza hayo kwa nia nzuri tu, kuwa kukaidi maamuzi ya mahakama ni kuiua nguvu mahakama, kwa sababu siku nyingine watu watakaidi kwa kutumia vigezo hivi.

na wala hana maana ya kuwatetea mafisadi,kesi iko palepale, na mjadala upo pale pale ila ndo utaratibu ufatwe kulinda nguvu ya mahakama isiyokuwa na jeshi.

cc: mzee mwanakijiji

Asante mkuu kwa kujaribu kuelewesha umma. Maana wengine wanasoma heading tu lakini hawasomi mantiki ya hoja iliyotolewa. Hivi tumesahau yule aliyekuwa Mwenyekiti wa CCM Mwanza alivyouawa na wananchi? Kosa lake si tuliambiwa hakutii amri ya mahakama/kesi iliyokuwa inaendelea mahakamani? Sasa leo Bunge likiamua tu kupuuzia amri ya mahakama wananchi wa kawaida watafanya nini?

 

[Chagga King]

Asante mkuu kwa kujaribu kuelewesha umma. Maana wengine wanasoma heading tu lakini hawasomi mantiki ya hoja iliyotolewa. Hivi tumesahau yule aliyekuwa Mwenyekiti wa CCM Mwanza alivyouawa na wananchi? Kosa lake si tuliambiwa hakutii amri ya mahakama/kesi iliyokuwa inaendelea mahakamani? Sasa leo Bunge likiamua tu kupuuzia amri ya mahakama wananchi wa kawaida watafanya nini?

...ndio kama ulivyosema itazalishwa bad precedent, tatizo tumekuwa sana washabiki bila kufanya utafiti binafsi, na kila mtu akawa na ufahamu sahihi, ili aweje kujenga hoja. bado tunahitaji kuelelimishwa sana kuliko kulishwa unga wa ndere na wanasiasa majukwaani.

 

[Mzee Mwanakijiji]

Mahakama ni Moja ya chombo kinachotuhumiwa.Hivyo tuliache bunge(sauti ya wote) lifanye kazi bila kuingiliwa

Hivi mnataka tuamini kuwa Bunge halitumiwi? leo hii Bunge hili limekuwa mwokozi kweli? seriously?

 

[Sober]

Very deep and worthy observation....ingawa kiukweli wengi hatupendi hata kuliwaza, let alone kuli entertain kwenye hili sakata la Escrow.

Kuna mwanasheria yeyote anayeweza kutusaidia kufafanua hii concept ya SUB JUDICE pale Bunge na Mahakama zinapo clash kwenye system ya mabunge ya Jumuiya ya Madola...

Naamini JF ni kisima cha kupata knowledge.

 

[gogomoka]

kumuelewa Mzee Mwanakijiji inahitaji uwe na uweledi wa sheria, mimi sioni usahihi wa watu humu kumpinga, inaonesha ni jinsi gani hatujui hii mihimili mitatu ya serikali inavyotenda kazi, na hatujui ni upi wenye nguvu kuliko mwingine, kimsingi hakuna chombo chochote kilichopo juu ya sheria katika mfumo wetu wa kidemokrasia, nalazimika kukubali kuwa wengi wetu tunahitaji kurudi darasani kusoma somo la uraia.

kama utahitaji ufafanuzi kwanini bunge linahitaji kutii mahakama uliza, pamoja na kwamba bunve ndicho chombo cha kutunga sheria lakini haimaanishi ndo kipo juu ya hiyo sheria itungayo, huu ni mfumo, hivyo utendaji kazi wake hutegemeana.

binafsi nakiri kuwa uamuzi wa mahakama upo sahihi na bunge kukaidi agizo la mahakama ni kosa ambalo litaigharimu nchi yetu kwa kutengeneza bad precedent.

Ni kweli wengi wetu hatukupewa elimu bora ya uraia kama wewe na mwanakijiji. Naomba nami niwaulize maswali ambayo yatanisaidia kupanua uelewa wangu wa somo la uraia. Je, Mfumo tulionao ambao CCM wanautumia kututawala unaamini ni mfumo wa kidemokrasia? Kwa maana kwamba tunafuata maana halisi ya demokrasia? Mbili, je maamini kabisa kwamba serikali haijawahi kutoa maamuzi tata ambayo yameweka many bad precedents? Kwa nini sasa mnalilaumu bunge pekee wakati mahakama yenyewe inayojukumu la kulinda ubora wake kwa kutambua kwamba bunge, mahakama na serikali vyote vinapata uhalali kutoka kwa wananchi wenyewe. Mahakama yenyewe inaouwezo wa kutupilia mbali au kutoa maelekezo ili kutoingilia haki ya mhimili mwingine. Hii yote ni ilikulinda ubora wake. Kama haikufanya hivyo basi yenyewe ndio ya kujitafakari. Bunge linaendelea kutekeleza majukumu yake kwa mujibu wa katiba tuliyonayo.

Hakuna mantiki ya mimi leo hii kuendelea kuheshimu hawa viongozi wetu kupitia mhimili wowote kama wao wenyewe wameshindwa kututekelezea basic rights kama kupata huduma bora ya afya. Hatuwezi kuendelea kijificha nyuma ya kichaka cha sheria wakati sheria zenyewe wanazitumia selectively.

Ngoja nimalizie kwa kuweka ubeti wa wimbo wetu wa Taifa: "Mungu Ibariki Tanzania, Wabariki Viongozi wake..." , Ni nani leo hii anaomba Mungu kwa dhamira ya ukweli kabisa viongozi wa serikali yake "wabarikiwe"? Viongozi waliopo madarakani wenyewe hawaitendei haki nchi na dhamira zao.Binafsi naona haikutakiwa tufikie hapa tulipo kama viongozi wenyewe kuanzia aliyepo kwenye presidency institution na cabinet ilitakiwa wawe wameshakaa pembeni. Wamekosa uhalali wa kuimbiwa hata wimbo wa Taifa "wabarikiwe" wakati wananchi wao wanataabika hata kitanda na godoro la kulala muhimbili hakuna, wamelala sakafuni.

For once tujihurumie na tuwe na utu kati yetu. Huko nyuma hatukuwa na hizi sheria lakini tuliweza kuongozwa na busara za machifu. Wakati mwingine ni bora kuvunja kwani inatoa nafasi kujenga upya vizuri.

 

[Pascal Mayalla]

Kwamba kuna taarifa kuwa Mahakama Kuu imeweka zuio (injunction) ya kuzuia Bunge kujadili suala la escrow kwa sababu kuna watu wameenda mbele ya mahakama kutafuta 'relief' fulani ni taarifa ambazo zilitarajiwa na zimekuwa zikinong'onwa kwa siku kadhaa sasa wakati taifa linasubiria mjadala huo Bungeni. Tukikubali kuwa Mahakama imetoa zuio hilo basi swali ni je Bunge linatakiwa kutii au lisitii?

Kuna watu ambao wanaamini mjadala huu ni lazima uendelee kwa sababu Bunge linafanya kazi zake "bila kuingiliwa". Lakini pia tunafahamu kwenye masuala ya haki Mahakama nayo inatakiwa kufanya kazi zake "bila kuingiliwa". Je, hili lina maana pande hizi mbili zinaweza kujikuta kwenye stalemate (kukodoleana) hadi mmoja wao apepese macho?

Tusikubali Bunge nalo lijiinue dhidi ya mahakama, maana tukikubali basi mahakama zetu zitakuwa zimedhoofishwa kwa madhara makubwa sana katika suala la haki.

Mkuu Mzee Mwanakijiji, kwanza asante kwa mada hii, pili naomba kukupa pole kwa sababu this time utashambuliwa sana na watu wa aina mbili, ignorantas wasiojua umuhimu wa utawala wa sheria, "the rule of law", wao wamehamanika na mjadala wa escrow tuu hata kama ni kinyume cha sheria!, hawa wasikuumize kichwa, ni kuwaelimisha tuu wataelimika, ila pia unaweza kupingwa na sisi baadhi yetu, ambao tunauelewa umuhimu wa utawala wa sheria, lakini tutalisupport bunge kuendelea na mjadala huu kwa sababu tunaelewa fika loop holes kwenye sheria zetu, hivyo wenye fedha na mafisadi, kuitumia mahakama kama kichaka cha kufucha maovu yao, dhidi ya Watanzania masikini ambao cannot afford hata their basic rights!.

Kwa muda mrefu sana nchi yetu imekuwa na tatizo kwenye kitu kinachoitwa "The Doctrine of Checks and Balances" and "Separation of Powers" kati ya mihimili hii mitatu ya dola, "The Legislature, The Executive and The Judiciary, ambavyo vyombo hivi vyote vitatu vinapaswa kuwa "huru bila kuingiliwa" "independence of its decisions" ili kila kimoja kiwe na nguvu zake chenyewe " powers" ambazo zimetenganishwa na kingine, "separations" ila pia vimepewa mamlaka ya kitu kinachoitwa "checks and balances" kama a watchdog of one another ili mihimili hii isivuke mamlaka yake, au ikitaka kuleta madhara, izuiliwe na one onother!.

Kwa vile suala hili la miingiliano ya mihimili hii, nimeisha wahi kulizungumzia sana humu, nafanya reference, ili nije na uzi mahsusi, ila uamuzi huu wa mahakama kuzuia escrow kujadiliwa na bunge, umekuja wakati muafaka kabisa, kwa sababu sasa ndio hii "The Doctrine of Checks and Balances" and "Separation of Powers" is put the real test against kitu kinachoitwa "public interest", kwamba maslahi yataifa yatawekwa mbele!, kwenye suala hili, naomba kutofatiana na wewe, kuwa ikibidi sheria kuvunjwa!, "for public interest", sheria na zivunjwe!, mahakama na idharauliwe!, "escrow ijadiliwe!"

Pasco.

 

[Mapengo 17]

Kwamba kuna taarifa kuwa Mahakama Kuu imeweka zuio (injunction) ya kuzuia Bunge kujadili suala la escrow kwa sababu kuna watu wameenda mbele ya mahakama kutafuta 'relief' fulani ni taarifa ambazo zilitarajiwa na zimekuwa zikinong'onwa kwa siku kadhaa sasa wakati taifa linasubiria mjadala huo Bungeni. Tukikubali kuwa Mahakama imetoa zuio hilo basi swali ni je Bunge linatakiwa kutii au lisitii?

Kuna watu ambao wanaamini mjadala huu ni lazima uendelee kwa sababu Bunge linafanya kazi zake "bila kuingiliwa". Lakini pia tunafahamu kwenye masuala ya haki Mahakama nayo inatakiwa kufanya kazi zake "bila kuingiliwa". Je, hili lina maana pande hizi mbili zinaweza kujikuta kwenye stalemate (kukodoleana) hadi mmoja wao apepese macho?

Naomba kupendekeza kuwa katika masuala ya kutafuta haki Mahakama na maamuzi yake yako juu ya mtu yeyote; yako juu ya Bunge na hata juu ya Ikulu. Mahakama inapotoa uamuzi fulani uamuzi huo unatakiwa kutiiwa na wanaohusika. Kwamba sasa Bunge linataka kuendelea na mjadala wakati Mahakama imetoa zuio halali siyo tu ni kutengeneza mwelekeo mbaya (bad precedence) lakini pia utatuletea matatizo huko mbeleni pale ambapo ama Ikulu au watendaji wengine watakapoamua kupuuzia maamuzi ya mahakama kwa sababu hawayapendi au wanaona yanawazuia kupata manufaa fulani ya kisiasa.

Ni kwa sababu hii naamini Bunge litatambua hatari waliyo nayo kwa kutokutii amri ya mahakama. Mahakama haina majeshi na wala haina polisi lakini kama maamuzi yake hayawezi kutiiwa na watu ambao walitunga sheria nani basi ataweza kuyatii maamuzi ya mahakama? Kinachosikitisha ni kuwa hata baadhi ya watu ambao wanatarajiwa kuwa watetezi wa utawala wa sheria wanaonekana kukubali kutokutii huku kwa Bunge. Hii ni hatari.

Hata mwizi ana haki ya kwenda mbele ya mahakama kutafuta msaada; mafisadi na wezi wa mali za umma nao wana haki hiyo hiyo. Ni jukumu la wanaodai kuthibitisha madai yao. Na kwa vile serikali yetu kwa makusudi au kwa bahati mbaya hadi hivi sasa haijaanzisha uchunguzi wa kihalifu (criminal investigation) kuhusiana na escrow na kwa vile jukumu hilo linamuangukia DPP ambaye ofisi yake amekuwa dhaifu mara zote linapokuja suala la ufisadi basi wezi wetu wanapoenda mbele ya mahakama na kutumia mchakato wa mahakama kujilinda hatuwezi kuwakatalia ati kwa vile hatuwwapendi au tunaamini wanatumia mahakama vibaya. Ndio uzuri wa nchi ya kidemokrasia hata wezi wakikimbilia polisi lazima walindwe!

Hivyo basi, nasihi Bunge litii mahakama kwani kama halitotii hakuna mtu mwingine Tanzania ambaye atatakiwa kutii mahakama hasa kama inachukua uamuzi ambayo mtu huyo haupendi.

Kitu pekee ambacho Bunge linaweza kufanya na ninaamini ndio njia pekee ya kutokugongana na mahakama ni

a. Kuahirisha mjadala huo wa escrow
b. Mara moja kutuma wanasheria wake kutaka wasikilizwe ili kuondoa zuio hilo na hata ikibi kulikatia rufaa chini ya certificate of emergency ili lisikilizwe mara moja na kutolewa uamuzi kwani linahusiana na maslahi makubwa ya taifa.
c. Na kutii uamuzi utakaotolewa.
d. Kama Bunge kweli linataka kujadili mada hizi na kuwa na uwezo wa kuzuia masuala ya ufisadi lingengalia sheria zake ilizotunga ambazo baadhi yetu tunaamini ndio chanzo cha ufisadi. Hadi leo hii hawajafanyia mabadiliko sheria ya usalama wa taifa, bado hawajafanya mabadiliko sheria ya DPP na hata CAG mwenyewe na badala yake tunazunguka kwenye sheria zile zile mbovu. Binafsi ningeona la maana kama wabunge wangekaa kujadili kwa uhuru suala la udhaifu wa usalama wa taifa na haja ya mabadiliko kuliko kujadili kitu ambacho tayari tunajua nini kimetokea ila wapo baadhi ya watu wanaotafuta njia ya kutokea kisiasa kuelekea uchaguzi mkuu. Usalama wa taifa kwangu ndio tatizo kubwa zaidi la kukabiliana na ufisadi nchini kuliko kitu kingine chochote.

Tusikubali Bunge nalo lijiinue dhidi ya mahakama, maana tukikubali basi mahakama zetu zitakuwa zimedhoofishwa kwa madhara makubwa sana katika suala la haki.

Kwa upande wa serikali tungetarajia hadi hivi sasa tayari uchunguzi wa kihalifu ungekuwa umeanza kufanyika badala ya kuacha uchunguzi wa kibunge (parliamentary inquiry) uliofanywa na Kamati ya PAC chini ya Zitto. Kama uchunguzi huu ungekuwa umeanza hata akaunti zinazodaiwa kugawiwa fedha zingewekwa chini ya ulinzi ili zisitoe fedha na wamiliki wake kuhojiwa. Na hata hili lingeweza kutumika kuzuia mjadala wa kisiasa Bungeni.

Mzee Mwanakijiji uko sahihi, watu wamesoma paragraph za mwanzo bila kujua kuwa pointi ziko wapi kuanzia paragraph ya 8 ndio kumenifanya nikuelewe.