NAUTAFAKARI UBONGO ULIOTOA AMRI MEYA AWEKWE MAHABUSU SAA 48
Katika mamlaka za Serikali za Mitaa (Municipal/Local Government), hapo yakizungumzwa majiji, manispaa na miji, kiongozi wa juu kabisa ni Meya.
Kwenye nchi ambazo mamlaka za Serikali Kuu na Serikali za Manispaa zimetenganishwa vizuri, Meya ni cheo ambacho hakichezewi. Meya ni Ofisa Mtendaji Mkuu kwenye jiji, mji au manispaa yake. Meya ni kiongozi mwenye mamlaka kamili ambayo hayaingiliwi na Serikali Kuu.
Hivi karibuni Meya wa New York, Bill de Blasio, alitangaza kuwa New York itaendelea na Mkataba wa Mazingira wa Paris ambao Rais wa Marekani, Donald Trump anaupinga.
Uamuzi wa Blasio uliungwa mkono na mameya wa majiji mengine ya Marekani kwa sababu waliona kuwa Mkataba wa Paris una manufaa makubwa kwenye maeneo yao, hivyo wameahidi kuendelea nao hata kama Rais wao anaukataa.
Hali hiyo inatokea Marekani kwa sababu Serikali za Manispaa haziingiliwi na Serikali Kuu.
Novemba 21, mwaka Jana, baada ya Trump kushinda Urais wa Marekani, Blasio aliwahutubia wakazi wa New York na kuwaeleza kuwa ataiongoza mamlaka ya Jiji la New York kupambana dhidi ya amri za Trump ambazo aliziita za kibaguzi.
Blasio alisema kuwa hakuna Muislam wa New York atakayesajiliwa na hakuna mhamiaji wa Marekani atakayetenganishwa na familia yake. Kauli hiyo ilikuwa kuonesha kuwa Meya anasimamia mamlaka yake.
Umeya ni cheo chenye nguvu. Kipindi cha Baba wa Taifa, Mwalimu Julius Nyerere, aliwahi kumfukuza kazi Mkuu wa Mkoa lakini alishindwa kumfukuza Meya wa Jiji la Dar, Kitwana Kondo ingawa kosa lao lilikuwa moja. Sababu ni kuwa Meya ni mamlaka nyingine. Meya haguswi kienyeji.
Tanzania na sheria zake, Serikali za Manispaa zipo kama matawi ya Serikali Kuu, ndiyo maana Mameya hawana nguvu dhidi ya viongozi wa Serikali Kuu.
Tulishashuhudia vyanzo vingi vya mapato ya Serikali za Manispaa vikihamishiwa Serikali Kuu. Mfano kodi za majengo na mabango ya matangazo barabarani. Serikali za Manispaa zimebaki kuungaunga vyanzo vingine.
Wakati hayo yakiendelea, natafakari kuwa Meya wa Ubungo, Boniface Jacob, yupo mahabusu kwa siku ya pili sasa kwa amri ya Mkuu wa Wilaya ya Ubungo kwamba kiongozi huyo awekwe mahabusu saa 48.
Kosa la Meya inaelezwa ni kuwaalika wana Chadema wenzake kukagua shughuli za halmashauri ambayo inaongozwa na chama hicho. Wana Chadema kutembelea ofisi za halmashauri inayoongozwa na chama chao imeonekana ni kosa.
Wakati huo mwaka huu, Rais Magufuli akiwa ndiye Mwenyekiti wa CCM, aliongoza kikao cha Halmashauri Kuu Taifa (Nec) ya chama hicho, kilichofanyika Ikulu, Dar es Salaam. Ikulu ikapambwa kijani na njano, rangi za chama.
Ikawa sahihi kwa ofisi kuu ya umma (Ikulu) kufanya shughuli za chama, ila imekuwa dhambi kubwa kwa Manispaa ya Ubungo kupokea wana Chadema kukagua kama jukumu waliloomba kwa wananchi linatekelezwa ipasavyo.
Wana Chadema wameitwa wavamizi na mwenyeji wao, yaani Meya, amewekwa korokoroni kwa saa 48. Uamuzi ni wa Mkuu wa Wilaya. CCM wao walionekana wenyeji wa Ikulu kwa sababu Rais ni wa chama chao.
Tukio la Meya Jacob kuwekwa mahabusu halitoshi kulaaniwa, kwani ni kichekesho kikubwa cha siasa za Tanzania.
Ndimi Luqman MALOTO