Tundu Lissu na Kiinimacho cha Muungano

[Ndoa]

Hakuna kujisumbua. Muungano huu ni wa ccm. Nje ya ccm muungano hatuutaki.

 

[Ndoa]

Mbona mnatulazimisha magamba. Muungano hatuutaki.

 

[Mchambuzi]

Hatimaye kiini macho cha muungano kimepata utatuzi; Wapo waliotukebehi na hoja yetu ya kudai Tanganyika yetu, wapo waliotutishia maisha yetu lakini hatimaye kilio chetu kimesikika, na kama nilivyohitimisha kwenye bandiko namba moja:

BILA TANGANYIKA, TANZANIA HAIWEZEKANI. MUNGU IBARIKI TANZANIA NA WATU WAKE.

cc zomba

 

[Herbalist Dr MziziMkavu]

“Serikali mbili ziliwezekana tu kwa sababu za uwepo wa Chama kimoja, Serikali mbili ziliwezekana tu kwa sababu tulikuwa na Utawala wa Kiimla, serikali mbili ziliwezekana kwa sababu tulikuwa na sheria ya kuweka watu kizuizini kwa kuhoji Muungano. Jambo moja baya kuhusu Muungano ni kuwa Wananchi wengi hawajui ‘madudu’ yake kwa kuwa maandishi na tafiti nyingi juu ya Muungano yako katika Lugha ya

Kingereza, Nani anajua alipo Kassim Hanga (aliyekuwa Makamu wa Kwanza wa Rais wa Zanzibar mara baada ya Mapinduzi)?, nani anajua alipo Abdulaziz K. Twala?, nani anajua alipo Mdungi?, nani anajua alipo Aboud Jumbe?, Muungano huu wa Serikali mbili uliwezekana kwa sababu tulikuwa na utawala wa kimabavu wa Mwalimu Nyerere.”

Maneno hayo mazito yalitamkwa na Mheshimiwa Tundu Lissu, Waziri Kivuli wa Sheria na Mnadhimu Mkuu wa “Kambi Rasmi” ya Upinzani Bungeni wakati akitoa hitimisho lake siku ya Jumapili ya Oktoba 27 mwezi

huu katika Mdahalo Maalum juu ya Mchakato wa Katiba Mpya uliopewa jina la “Tanzania Tuitakayo”.
Mdahalo husika uliomhusisha pia Msomi kutoka Zanzibar Dk. Nassor Aboud Alley na kufanyika katika Hoteli ya Serena jijini Dar es salaam uliendeshwa na Mwandishi Rosemary Mwakitwange na kurushwa hewani na Vituo vya ITV na Radio One.

Mdahalo huo uliofana sana, ulijadili mambo mbalimbali yaliyohusu mchakato wa Katiba mpya, Muundo wa Muungano na nafasi ya wananchi na vyama vya siasa katika Bunge la Katiba, japo Mwakilishi wa Serikali katika mdahalo huo, Anjela Kairuki hakutokea kwa sababu ambazo hazikuelezwa.

Nilisikiliza mdahalo husika kwa kina, baada ya kuyatafakari yaliyonenwa kwenye mdahalo nami nimeona niseme machache kutokana na hayo yaliyozungumza. Niseme tu kwamba kwa kirefu machache yangu haya yatajikita, pamoja na mambo mengine, kwenye hilo hitimisho la Mwanasheria mbobezi Tundu Lissu katika mdahalo ule.

DHORUBA ZA MUUNGANO NA UWEPO WA CHAMA KIMOJA

Ziitwazo dharuba za Muungano ni matukio mbalimbali ya mikinzano na mikingamo juu ya masuala kadhaa ya Muungano ambayo kilele chake kilikuwa ni “kulazimishwa kujiuzulu” nafasi zote uongozi, ndani ya Chama na Serikali, kwa Mwalimu Aboud Jumbe Mwinyi, aliyekuwa Rais wa Zanzibar, Makamu wa kwanza

wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania na Makamu Mwenyekiti wa CCM Zanzibar.
Ni tukio hilo la mwaka 1984 ambalo lilizalisha kitabu cha Mwalimu Jumbe “The Partnership: Miaka 30 ya Dhoruba” kilichotolewa mwaka 1994 ambacho kwa kirefu kilijikita kwenye kuzieleza hizo dhoruba za

Muungano ndani ya hiyo miaka 30 (1964-1994) ya Muungano.
Kitabu husika ni mawazo ya Mwalimu Jumbe juu ya Uzoefu wake serikali, misingi na migongano ya kisheria

juu ya Muungano na hata kadhia mbalimbali juu ya kuongezwa mambo ya Muungano kutoka yale 11 yaliyo kwenye Hati ya Muungano.
Miongoni mwa kadhia hizo ni pamoja na Kitendo cha Rais Nyerere na Rais Karume, waliokuwa waasisi wa Muungano huu, kukaa kwa kipindi cha Mwaka mmoja wakiwa hawapikiki chungu kimoja na hawasemezani.

Rais Nyerere akitaka kuongea na Rais Karume anamtumia Bhoke Munanka na Rais Karume akitaka kuongea Rais Nyerere anamtumia Mwalimu Aboud Jumbe.
Matukio na kadhia kama hayo na nyengine za aina hiyo ndizo ambazo kwa kirefu zinaonyesha dhoruba ambazo nyenzo hii ya kuendeleza Umoja wetu (Muungano) ilikumbana nazo na ikapita salama.

Tukio la Mwalimu Aboud Jumbe kuondolewa madarakani kupitia vikao vya Chama kwa sababu ya misimamo yake juu ya Muungano lina mengi ndani yake ambayo hayasemwi, kubwa kati ya hayo ni dhamira ya Mwalimu Jumbe juu ya misimamo hiyo “iliyoonekana kuzuka ghafla” juu ya Muungano.
Historia inamuonyesha Mwalimu Jumbe kama mtetezi mkuu wa Muungano na mtu ambaye ameufikisha

Muungano huu hapa ulipo. Ni yeye ambaye aliishi Tanganyika (Mara) kwa muda mrefu zaidi akimsaidia Rais wa Muungano majukumu mbalimbali ya kuendesha nchi huku akiiacha Zanzibar ikiongozwa na Waziri Kiongozi, Brigedia Jenerali Ramadhani Haji Faki. Ni Mwalimu Jumbe ambaye aliunganisha Chama chake cha ASP na Tanu cha Nyerere na kuasisi CCM.

Wakati wa kuundwa kwa Muungano huu Vyama vya siasa havikuwa katika moja ya mambo ya Muungano, hivyo vyama vya ASP na TANU bado vilibaki kama vyama tawala katika pande mbili za Muungano kwa muda wa miaka 13 ya mwanzo ya Muungano (1964-1977). Hivyo kauli ya Tundu Lissu kuwa Muungano huu wa Serikali mbili umedumu kwa sababu ya uwepo wa Chama kimoja si sahihi sana kwa kuwa hakukuwa na Chama kimoja kwa muda wa miaka 13 ya mwanzo ya Muungano na bado Muungano ulidumu.

Dalili za kutokudumu kwa muundo wa muungano tulionao sasa ambazo zimejitokeza hazitokani na kukosekana kwa uwepo wa chama kimoja bali ni kwa sababu ya kupuuzwa kwa haja ya maboresho ya muungano huu kwa miaka nenda rudi, ushirikishwaji mdogo wa wananchi, muundo husika kutokuwa wa haki na usawa nk.

Kwa hali ya sasa ilivyo hata kama bado kungekuwa na chama kimoja bado tishio la kutokudumu kwa Muungano lingekuwepo tu, maana hata tishio la kuvunjika Muungano lililokuwepo mwaka 1984 halikuweza kutokuwepo hata pamoja na uwepo wa hicho chama kimoja.

Tukio la kushindwa kwa hoja juu ya Muundo wa Muungano wakati ule wa kadhia ya Mwalimu Jumbe si kwa sababu ya uwepo wa Chama kimoja bali ni kwa kuwa hoja husika haikujengwa na dhamira safi katika

wakati ule. Madai ya kina Jumbe yalijificha nyuma ya dhamira chafu ya kutaka Zanzibar yenye Mamlaka zaidi kwa lengo la “kutaka kujipa uwezo” wa kuwadhuru vijana wapenda mabadiliko (Frontliners) na si kuwapa Wanzanzibari fursa zaidi.
Katika Mdahalo husika alikuwepo pia Mzee wetu Njelu Kasaka, Kiongozi wa Wabunge 55 wa Bunge la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania kutoka Tanganyika ambao waliibua hoja ya kutaka uwepo wa Serikali ya

Tanganyika katika muundo wa Muungano Bungeni. Kundi hilo ni maarufu zaidi kama G55.
Tukio la kuzuiwa kwa Wabunge hawa kutimiza dhamira yao hiyo na Mwalimu Nyerere linatajwa kama msingi mkuu wa kuonyesha nguvu za Chama kimoja katika kudumisha Muundo wa Muungano uliopo sasa

kwa mabavu. Lakini wajengao hoja hiyo hawatuonyeshi kwanini sasa ambapo kuna vyama vingi tofauti hakujaibuka kundi la wabunge hata nusu ya idadi hiyo ya G55 kutoka Tanganyika ambao wangejenga hoja juu ya kuihuisha Tanganyika katika muundo wa sasa wa Muungano.
Kwangu kuzuiwa kwa G55 kilikuwa ni kitendo cha busara na hekima zaidi kilichowahi kufanywa na

Mwalimu Nyerere. Dhamira ya G55 haikujengwa juu ya haja ya kuboresha na kujenga Muungano wa haki na usawa kati ya Tanganyika na Zanzibar bali ni juu ya mhemko wa kitendo cha Zanzibar kujiunga na OIC.

Hapakuwepo na hali ya kupelekea “muafaka” bali kulikuwa na hali ya kutaka kukomoana, na hoja ile ingeruhusiwa wakati ule tusingekuwa na Muungano huu adhwimu sasa.

Hivyo hapa hoja ya kuwa kilichozuia ni chama kimoja si sahihi, kwa kuwa wakati husika tayari tulikuwa na vyama vingi, na wabunge hao wa G55 walipewa fursa ya kujiunga na vyama vingine ambavyo vitakuwa na sera ya kuihuisha Tanganyika tofauti na CCM.

“KINA LUMUMBA WETU”

Mwaka 1969, raia kadhaa wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania ambao waliwahi kuwa Viongozi katika Serikali ya Mapinduzi ya Zanzibar na Serikali ya Jamhuri ya Muungano “walipotezwa” (kuuawa) kidhalimu katika mazingira ya kutatanisha.
Raia hao ni pamoja na Abdullah Kassim Hanga, Abdulaziz K. Twalla, Saleh Sadalla, Othman Sharifu Mussa na Mdungi.

Siku kadhaa zilizopita, wakati wa maadhimisho ya miaka 14 ya Kifo cha Mwalimu Nyerere niliandika makala katika gazeti la “Sura ya Mtanzania” iliyokuwa na kichwa cha habari “Nyerere aliokoa maisha yetu” (Makala husika pia inapatikana hapa kwenye wall yangu kwa kwa kichwa cha habari “Nyerere alituokoa”). Kwa kirefu makala husika ambayo ni sehemu ya masimulizi ya Komredi Ali Sultan Issa kutoka katika kitabu

“Race, Revolution and Struggle for Human Rights in Zanzibar: Memoirs of Ali Sulatn Issa & Maalim Seif Sharrif Hamad”, imeeleza juu ya matukio yawahusuyo raia hao wa jamhuri ya Muungano wa Tanzania waliopotezwa (kuuawa) kwa dhulma na Serikali ya Mapinduzi ya Zanzibar kwa ushirikiano na Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.

Makala husika ilieleza jambo moja lililo dhahiri, kuwa kuuawa kwa hao wote hakukuwa ni kwa sababu walikuwa wanapinga Muungano, bali ni kwa sababu walikosana na Karume (wengine hata kabla ya Mapinduzi) na baadhi ya wajumbe wa kamati ya watu 14.

Abdallah Kassim Hanga alikuwa adui kwa Sheikh Abeid Amani Karume kama alivyokuwa adui Oscar Salathiel Kambona kwa Mwalimu Julius Kambarage Nyerere. Uadui huo haukuwa ni kwa sababu wawili hao (Hanga na Kambona) walipinga Muundo wa Serikali mbili wa Muungano wetu bali ni kwa kuwa walikuwa tishio kwa utawala wa Karume na Nyerere.

Siamini kama Tundu Lissu haijui historia hii ya mauaji ya kidhalimu ya “Kina Lumumba Wetu” hawa, Abdallah Kassim Hanga, Mdungi, Othman Sharifu Mussa na wenzao, kiasi cha kuyahusisha mauaji haya na suala la kupinga Muundo wa Muungano huu wa Serikali mbili usio wa haki na usawa, naamini lengo lilikuwa ni upotoshaji ili kufikia matlaba.

“KIZUIANI”: UBAYA WA SHERIA NA MAZINGATIO YA MAZINGIRA NA NYAKATI

Mara baada ya kuondolewa madarakani kwa Rais Aboud Jumbe Mwinyi pamoja na Wasaidizi wake kama Aboud Maalim na Brigedia Jenerali Ramadhani Haji Faki, aliwekwa kwa muda katika makazi maalum

Kigamboni, Jijini Dar es salaam kwa lengo la kujiepusha na “athari za ushawishi wake kwenye utulivu wa siasa za Zanzibar”.

Msaidizi wake mwengine, Dk. Bashiru Kwaw Swanzy (Mwanasheria aliyeandaa waraka wa Jumbe uliovujishwa na kusababisha kung’olewa kwake) aliwekwa “kizuizini” kwa muda na kisha kuvuliwa kabisa

Uraia (Ikumbukwe kuwa Kiasili Swanzy alikuwa ni Mghana mwenye mafungamano makubwa na Zanzibar tokea harakati za Uhuru) na kisha kupelekwa uhamishoni nchini Uingereza.

Baadaye Mwanasheria Wolfango Dourado naye aliwekwa kizuizini kwa sababu hiyo ya kuuzumza hadharani msimamo wake juu ya kupinga muundo wa Muungano huu wa Serikali mbili.
Jambo moja muhimu hapa, hasa kwa vijana wa sasa, ni kujifunza juu ya mazingatio ya athari.chanzo DHORUBA ZA MUUNGANO NA UPOTOSHAJI WA TUNDU LISSU - Mzalendo.net

 

[Mchambuzi]

Mengi ya mambo yanayojitokeza Dodoma kwenye bunge maalum la katiba yanahusiana moja kwa moja na mjadala wetu miaka miwili iliyopita.

Tatizo linaloendelea Dodoma hii leo tuliliona na kulijadili kwa kirefu miaka miwili iliyopita. Laiti viongozi wangekuwa wanazingatia haya na kufanya maekebisho husika, hasa kuondoa siasa za vyama kwenye mfumo wa muungano, leo tusingefikia kwenye political gridlock kama ilivyo sasa.

Kwa wale ambao tulikuwa pamoja kwenye mjadala huu mwaka juzi, lakini vile vile wageni katika mjadala, tuendelee kusemezana, kwa kuangalia updates nilizoweka kwenye bandiko namba moja, lakini pia
Mnaweza kufuatilia jinsi mjadala ulivyokwenda kwa kupitia mabandiko mengine mbalimbali ndani ya uzi huu.

Tanzania Kwanza, Tanganyika Kabla.


Nguruvi3, FJM, Mtanganyika, Mag3, JokaKuu, Pasco, Mzee Mwanakijiji, Nape Nnauye, Kobello, EMT, MTAZAMO, zomba, jmushi1, MTAZAMO, Jasusi, Mashy, Dingswayo, MwanaDiwani, ZeMarcopolo

 

[Nguruvi3]

Mkuu huu uzi ulikuwa ni maono na hadhari kubwa sana. Sijui na sioni kwanini viongozi at least mmoja hakuwahi kuona haya.

Kinachoendelea Dodoma leo kilisemwa miaka 2, eti leo hawajui nini kinaendelea.

Inapofikia mahali Nyaraka ya serikali inatiliwa shaka, kuna tatizo kubwa. Ni lazima serikali itoke na kuuleza umma kuhusu ukweli unaohojiwa.

Labda niwaalike wanajamvi Nape Nnauye Anna Tibaijuka @Dr F.Ndugulile HKigwangalla Mtanganyika kwa uchache waje tusemezane, hili taifa ni letu hakuna atakayekuwa salama kama wapo wasio salama.
Amani na utulivu si chombo kama bakuli ni matokeo ya nia na dhamira njema.

 

[Nguruvi3]

Tatizo kubwa ni kutambua legal foundation ya muungano. Hilo ndilo CCM hawataki kulisikia.
Ukweli unabaki kuwa nyaraka za awali ndizo zitatoa mwanga wa matatizo yaliyopo.

Habari za kuwa serikali imechakachua nyaraka zinatia giza mbele ya safari ya taifa hili.
Nyaraka muhimu kama mkataba wa muungano zinapaswa kuwa kama zilivyosainiwa.

Kitendo cha kudai mkataba kinamaanisha kuwa wajumbe wengi wanaelewa kile alichokisema Warioba na tume.Lazima msingi wa muungano 'legal foundation' iwe mkataba wa muungano.

Inashangaza sana wasomi wenye heshima kama Issa Shivji wakija na hoja kuwa msingi wa muungano ni kugawana madaraka.
Hilo ni matokeo ya kuwepo kwa msingi wa mkataba na wala lenyewe haliwezi kuwa msingi.

Kwavile wasomi nao wanapotoka, Rais anapotosha, Spika anadanganya kuna sababu za wananchi kutumia uwezo wao kutambua miujiza inayofanywa Dodoma.

Eti badala ya kujadili hoja za rasimu na misingi ya muungano, mwenyekiti Samwel Sitta ameruhusu maoni nje ya yale ya tume hata kabla ya mawazo ya tume hayajajadiliwa.

Kwamba, kuna kikundi kimeamua kutengeneza rasimu yake na Sitta amekubali kikundi hicho kiendelee na uhalifu kama si uharamia tena Sitta akikitetea kuwa kina haki.

Kikundi hicho kinapewa hadhi bila ya kuwa na takwimu kinawakilisha idadi gani ya wananchi na kwa utaratibu upi.

Ironically, Rais anawadhalilisha akina Warioba kwa kusema idadi ya watu waliohojiwa ni chache kama alivyosikia mitaani.

Endapo rasi anashaka na watu zaidi ya elfu 20, wapi Sitta anapata nguvu za kuruhusu watu 3 wapeleke maoni yao.

Kwanini watu hao wasipeleke maoni yao kabla eti wanapeleka bunge likiwa linaendelea.
Kuna tume ngapi, kwanini Sitta hataji majina ya hiyo tume anayoikingia kifua na kutueleza inawakilishi idadi gani ya mawazo ya Watanganyika.

Kupindua rasimu ya Warioba hakusadia kupatikana kwa suluhu.
Kutaendelea kuchochea hisia na nchi ipo katika hatari kubwa.

Yakitokea yasiyotarajiwa hakika mikono ya kwanza kuchafuka itakuwa ya JK na Samwel Sitta.
Hawa akina Shivji waliochochea serikali 3 na sasa wanakana nao historia haitawaacha.

 

[MTAZAMO]

Mkuu nguruvi3,

Sera ya CCM ni Serikali Mbili; Italigeuzaje hili kwenda serikali tatu au kuvunja muungano? Kote si itakuwa ni ujumbe kwa umma kwamba chama kilikosea, hasa katika mazingira ya leo ya ushindani ambapo ONE MISTAKE = ONE GOAL?

Nadhani utakubaliana nami kwamba CCM inaangamia kutokana na mambo mawili:

Moja - Kufa kwa Azimio la Arusha na madhara yaliyokuja na Azimio la ZNZ;
Pili - Kuzaliwa kwa Tanganyika iwapo itatokea;

• Je, iwapo CCM watatumia hekima za Nyerere kuhusu muungano, zitasaidiaje CCM at this juncture? Au inaweza jengwa hoja ya kutupia lawama kwa CUF kwamba wamevuruga muungano hivyo tujitenge? Kwa maana nyingine, iwapo itatokea opportunity ya CCM ku - hijack hoja ya Serikali ya Tanganyika kama ilivyo hijack hoja ya Katiba Mpya, suala hili litajitokeza kwa sura ya namna gani?

• Kwanini vyama kama Chadema havijaikamata hoja hii kisawa sawa na kukimbia nayo mpaka kieleweke? Nini mtazamo wako juu ya hili; je hili linakuja au kama ni hoja ya Tanganyika kupitia Chama Cha Siasa, wenye uthubutu ni CCM pekee?

Naomba pia uijadili hoja zifuatazo - hoja hizi sio msimamo wangu, bali hypothetical statements:

• "Iwapo suala la Tanganyika litashindwa kuzuilika, moja ya mambo yatakayoweza tokea ni kuhairishwa kwa uchaguzi mkuu wa 2015, hasa iwapo CCM itabaini kwamba ushindi 2015 ni mgumu";

• Suala la Tanganyika litakuja kupitia amendment kwenye Katiba itakayozaliwa, kwa njia ya hati ya dharura; Na hati hii italetwa na CCM, kwani Chadema au chama kingine cha siasa, pamoja na umuhimu wa Tanganyika, suala hili kwa vyama vingine is more of a political liability than an asset, hasa kutokana na msimamo wa baba wa taifa; Tofauti na vyama hivi, kwa CCM, suala la Tanganyika is both, an asset and a liability;

Huu mjadala wa muda mrefu lakini uligusa kila kinachotokea sasa. Mchambuzi hii hypothetical statements inafikirisha sana hasa moto wa issues za muungano ulipofikia.

 

[Barubaru]

MKATABA WA MUUNGANO
Baina ya
JAMHURI YA TANGANYIKA
Na
JAMHURI YA WATU WA ZANZIBAR

​

Kwa kuwa Serikali ya Jamhuri ya Tanganyika na Jamhuri ya watu wa Zanzibar zinafahamu uhusiano wa muda mrefu watu wake na mshikamano na kukuza uhusiano huo na kuimarisha mshikamano na kukuza umoja wa watu wa Afrika, zimekutana na kutafakari Muungano wa Jamhuri ya Tanganyika na Jamhuri ya watu wa Zanzibar.

Na kwa kuwa Serikali za Jamhuri ya Tanganyika na Jamhuri ya watu wa Zanzibar, zinapendelea ya kwamba Jamhuri hizi mbili ziungane kuwa Jamhuri moja huru moja kwa amasharti ya makubaliano yafuatayo:

Kwa hiyo IMEKUBALIWA baina ya Serikali ya Jamhuri ya Tanganyika na ya Jamhuri ya watu wa Zanzibar kama ifuatavyo:-

(i) Jamhuri ya Tanganyika na Jamhuri ya watu wa Zanzibar zitaungana na kuwa Jamhuri huru moja.

ii) Katika kipindi cha kuanza kwa Muungano mpaka Baraza la Kutunga katiba lililotajwa katika ibara ya (vii) litakapokutana na kupitisha katiba ya Jamhuri ya Muungano (Kuanzia hapa kitaitwa kipindi cha mpito), Jamhuri ya Muungano itaongozwa kwa masharti ya ibara ya (iii) mpaka ya (vi).

(iii) Katika kipindi cha mpito katiba ya Jamhuri ya Muungano itakuwa katiba ya Tanganyika iliyorekebishwa ili kuweka:

a) Chombo tofauti cha kutunga sheria na Serikali kwa ajili ya Zanzibar kwa mujibu wa sheria zilizopo za Zanzibar na vitakuwa na mamlaka ya mwisho katika Zanzibar kwa mambo yote isipokuwa yale tu yaliyo chini ya bunge na Serikali ya Jamhuri ya Muungano;

b) Nafasi ya makamo wawili wa Rais mmoja kati yao akiwa ni mkaazi wa Zanzibar atakuwa ndiye kiongozi wa Serikali iliyotajwa kwa ajili ya Zanzibar na atakuwa ndiye msaidizi mkuu wa rais wa Jamhuri ya Muungano katika utekelezaji wa kazi za Serikali kwa upande wa Zanzibar;

c) Uwakilishi wa Zanzibar katika bunge la Jamhuri ya Muungano;

d) Mambo mengine yatayofaa au kuhitajika ili kuipa nguvu Jamhuri ya Muungano na mkataba huu.

(iv) Mambo yafuatayo yatakuwa chini ya bunge na Serikali ya Jamhuri ya Muungano:-
a) Katiba na Serikali ya Jamhuri ya Muungano
b) Mambo ya nchi za nje
c) Ulinzi
d) Polisi
e) Mamlaka yanayohusika na hali ya hatari
f) Uraia
g) Uhamiaji
h) Mikopo na biashara ya nchi za nje
i) Utumishi katika Jamhuri ya Muungano.
j) Kodi ya mapato inayolipwa na watu binafsi na mashirika, ushuru wa forodha na ushuru wa bidhaa zinazotengenezwa nchini na kusimamiwa na idara ya forodha
k) Bandari, mambo yanayohusu usafiri wa anga, Posta na Simu

v) Bunge na Serikali vilivyotajwa vitakuwa na mamlaka ya mwisho juu ya mambo yote yahusuyo Jamhuri ya Muungano na kuongezea mamlaka juu ya mambo yote yahusuyo Tanganyika.

Sheria zote zilizopo za Tanganyika na za Zanzibar zitaendelea kutumika katika maeneo yao bila kuathiri:-

a) Masharti yoyote yatakayowekwa na chombo chenye mamlaka ya kutunga sheria.
b) Masharti yatakayowekwa kwa amri ya Rais wa Zanzibar juu ya sheria yoyote inayohusu jambo lolote lililotajwa kwenye ibara ya (iv), na kufuta sheria yoyote inayolingana Zanzibar.
c) Mabadiliko yoyote kama yataonekana yanafaa au kuhitajika ili kufanikisha Muungano na mkataba huu.

(vi) (a) Rais wa kwanza wa Jamhuri ya Muungano atakuwa ni Mwalimu J. K. Nyerere na ataongoza Serikali ya Jamhuri ya Muungano kwa kufuata masharti ya mkataba hu na kwa kusaidiwa na maofisa wengine atakaowateuwa toka Tanganyika na Zanzibar na watumishi wa Serikali zao.

b) Makamo wa kwanza wa Rais kutoka Zanzibar aliyeteuliwa kwa kufuata marekebisho kama yalivyoelezwa na ibara ya 3, atakuwa Sheikh Abeid Karume.

(vii) Rais wa Jamhuri ya Muungano kwa kukubaliana na Makamo wa Rais ambaye ni kiongozi wa serikali ya Zanzibar
a) Atateua tume kwa ajili ya kutoa mapendekezo kwa ajili ya katiba ya Jamhuri ya Muungano.
b) Ataitisha Baraza la kutunga katiba ikiwa na wawakilishi kutoka Tanganyika na Zanzibar katika idadi itakayoamuliwa likutane katika kipindi cha mwaka mmoja tokea kuanza kwa muungano kwa madhumuni ya kutafakarimapendekezo ya tume iliyotajwa juu na kupitisha katiba ya Jamhuri ya Muungano.

(viii) Mkataba huu utahitaji kuthibitishwa kwa kutungiwa sheria na Bunge la Tanganyika na Baraza la Mapinduzi la Jamhuri ya Watu wa Zanzibar kwa kushirikiana na Baraza lake la Mawaziri, na mkataba kupitishwa na kuundwa kwa serikali ya Jamhuri ya Muungano na ya Zanzibar kwa kufuata masharti yaliyokubaliwa.

KWA KUSHUHUDIA HAPA Julius K. Nyerere, Rais wa Jamhuri ya Tanganyika na abeid Karume, Rais wa Jamhuri ya Watu wa Zanzibar, wametia saini nakala mbili za mkataba huu, hapa Zanzibar siku ya tarehe Ishirini na mbili ya mwezi Aprili, 1964.
___________________________
Umepitishwa katika Bunge siku ya tarehe Ishirini na Tano ya Aprili, 1964.

P. MSEKWA
…………………..Karani wa Bunge​

Nathibitisha kwamba Muswada wa Sheria hii ulipitishwa na Bunge kwa mujibu wa ibara ya 35 ya katiba.

A.S. MKWAWA
..........………………………..Spika​

25, Aprili 1964.


______________________________________________________________________________________________________

Source: Jumbe, A (1995), The Partner - Ship: Muungano Wa Tanganyika na Zanzibar: Miaka 30 Ya Dhoruba.

Kuhusu hotuba Kamili ya Lissu nitaiwasilisha mara tu nitakapoipata kwani, again, kama nilivyoeleza kwenye my original Post i.e. Post Number 1, hotuba ya Lissu kwa bahati mbaya sana, haipo kwenye Hansard ya Bunge; Vinginevyo hata bila ya hotuba hiyo, hoja yangu inaunga tu mkono hoja ya Lissu juu ya kiini macho cha muungano wetu, vinginevyo nilichowasilisha kinajitegemea;

Pasi na shaka umeshapata habari kuwa wabunge wa Bunge la Katiba huko Tz wameomba Msekwa na Mwanasharia mkuu wa Znz Bw Othman Masoud Othman kwenda na kuthibitisha Mkataba huo wa Muungano. Na nashukuru umetuwekea mkata uliosainiwa na Msekwa na Spika wake wa Bunge la TGK wakti huo Mz Sapi na hata Nyerere alisaini kwa kuonyesha kuwa Bunge liliridhia.

Kwa maelezo ya Mwanasharia mkuu wa Znz yeye hajaona HATI YA muungano huo iliyoridhiwa na BLM au BLW mpaka leo. Sasa tungoje moto wake hapo kwani wanataka kujadili kitu kilicho haramu kisharia.

Ahsantum

 

[MTAZAMO]

Nimeipitia kwa umakini mkubwa hotuba ya Mheshimiwa Tundu Lissu nikashindwa kuelewa ni kwanini CUF haikuiunga mkono CDM.Wanasiasa ni watu wanafki sana hasa ukimsikiliza Maalimu na Jussa ndiyo unashindwa kuelewa wanataka nini haswaa.

CUF walipumbazwa lakini baada ya sindano za kutosha za wadau wameelewa somo sasa tupo pamoja.

 

[Barubaru]

Tatizo kuu wa Wazanzibari (ambao wengi ni Waislamu) ni ubaguzi wa Kidini! Wanaulinganisha Muungano na Ukristo simply kwa sababu ulianzishwa na Nyerere (Mkristo). Fuatilia nchi mbalimbali duniani palipo na Waislamu wengi ndani ya nchi utakuta sera yao kuu ni ugaidi dhidi ya dini nyingine, wakishindwa ni kujitenga!

Kama ilivyo kule Central Africa au Sudan kusin.

Je umehudhuria sherehe ya miaka 20 ya mauaji ya kimbari? Fuatilia chanzo chake.

Pole sana

 

[Mchambuzi]

Muda sio mrefu tutawawekea nakala za nyaraka zote muhimu za muungano kama zilivyochapishwa kwenye vitabu vya shivji na aboud jumbe. Pia tutajadili kitabu kipya cha Pius Msekwa kiitwacho: Miaka 50 ya Uhuru. Katika kitabu hiki, Pius Msekwa ambae alikuwa ni katibu wa kwanza wa bunge la Jamhuri, na ambae saini yake ipo katika baadhi ya nyaraka za muungano, katika kitabu chake kipya anaungana na Shivji na Jumbe kuthibitisha kwamba mkataba wa muungano ulichakachuliwa, huku pia akielezea jinsi gani Tanganyika ilikufa kwa amri tu ya Rais.

Tusemezane.

Tanzania Kwanza, Tanganyika Kabla.


Sent from my BlackBerry 8520 using JamiiForums

 

[NAMTUMBA]

Zamu kwa Zamu Mkuki kwa kitimoto.
Haya sasa na tufanye serikali mbili ni sawa tuwaunge mkono ccm kwa 100% but this time for the next 50yrs let us make this way;

SERIKALI MBILI IWE HIVI; MOJA YA JAMHURI YA WATU WA TANGANYIKA NA MOJA YA JAMHURI YA MUUNGANO WA TANZANIA. Hii inamaana kwakuwa ccm munaipenda hiyo JMT isiwe hiyana tuiche kama ilivyo ila serikali ya mapinduzi ya zanzibar ife kabisa badala yake tureplace serikali ya jamhuri ya watu watanganyika kwa masharti yafuatayo.


1. Zanzibar ipeewe hatimiliki ya serikali ya JMT kwa mkataba wa miaka 50 na Ikulu ihamie zanzibar kwa kipindi kingine cha miaka 50 kama vile Tanganyika ilivyo inyonyoa zanzibar kwa 50yrs.
2. Rais wa JMT awe anatoka zanzibar kwa muda wa 50yrs na Tanganyika muwe na rais wa jamhuri ya watu watanganyika na waziri atatoka zanzibar na tanganyika itatoa makamu wa rais wa JMT kama ilivyo sasa.
3. Kodi za ndani, Misaada ya nje, mikopo ya nje iwe inakusanywa ZNZ alafu Tanganyika iwe inapewa 3% kama znz inavyopewa hivi sasa.
4. Bunge la JMT lihamishiwe znz na wabunge wa JMT wawe waznz then Tanganyika iwe na baraza la wawakilishi ambalo wataenda znz kuiwakilisha Tanganyika ktk serikali ya JMT kwa kipindi cha 50yrs.
5.Vikao vyote vya bunge la JMT vihamie znz na watanganyika mutaweka vikao vyenu vya bunge la wawakilishi watanganyika.
6.Tanganyika marufuku kuchangia mawazo ya Bunge la JMT badala yake mutaenda znz kutalii na kusikiliza tu kama waznz wanavyokuja Tanganyika kutalii dodoma bila kuchangia chochote.
7. Wazanzibar ndo watapanga bajeti ya serikali ya JMT wakati watanganyika mutapanga bajeti yenu kwa hiyo 3% mutakayokuwa munapewa ili muone utamu wa 3% kama mulivyowafanyia waznz kwa miaka50.
8.Tanganyika liwe jimbo tu la JMT na rais wa JMT ambayo atakuwa ni purely mzanzibar ndo atahusika kugawa maeneo yakiutawala wa tanganyika kama ninyi watanganyika munavyoona raha mtanganyika aje znz kugawa nchi isiyomuhusu.

Hapo vipi watanganyika munaonaje utamu wa utawala utakavyokuwa kwa hiyo next 50yrs?

Kama mtindo huu wa muungano ni mkuki kwa Tanganyika basi mujue wazi kwamba hayo ndo maumivu ambayo wazanzibar wamesulubiwa kwa 50yrs.

 

[Barubaru]

Zanzibar yenye mamlaka kamili inawezekana,muungano ni kama koti...likukubana unaweza kulivua!!!

 

[Mchambuzi]

Pius Msekwa katika kitabu chake kipya kilichotoka mwaka huu kiitwacho:50 Years of Independence: A Concise Political History of Tanzania anasema yafuatayo:

Tarehe 26 Aprili 1964, yani siku ya muungano, Rais Julius Nyerere alitunga Amri ya rais iliyoitwa "Amri ya Masharti ya Mpito" ya mwaka 1964, iliyochapishwa na gazeti la serikali la siku hiyo.

Amri hiyo iliwabadilisha watu waliokuwa watumishi wa serikali ya Jamhuri ya Tanganyika na kuwafanya kuwa watumishi wa serikali ya jamhuri ya Muungano. Mahakama Kuu ya Tanganyika iligeuzwa kuwa Mahakama Kuu ya Jamhuri ya Muungano. Na Nembo ya taifa la jamhuri ya Tanganyika iligeuzwa kuwa nembo ya taifa ya Jamhuri ya muungano.

Tarehe hiyo hiyo, Rais Nyerere alitunga Amri nyingine iliyoitwa Amri ya katiba ya muda ya mwaka 1964. Amri hii ilitangaza Katiba ya Tanganyika kuwa ndiyo Katiba ya muda ya jamhuri ya muungano. Kifungu cha (4) cha amri hiyo ndicho kilichoipatia serikali ya muungano majukumu kuhusu mambo yote ya muungano katika jamhuri yote ya muungano na vile vile kwa mambo yasiyokuwa ya muungano kwa upande wa Tanganyika.

Tarehe 15 Juni 1964, Mwalimu Nyerere alitunga Amri nyingine iliyoitwa "Amri ya Masharti ya Mpito (na.2) ya mwaka 1964. Hii ndiyo amri iliyoelekeza kwamba mahali popote ambapo sheria zilizopo zimetaja "Tanganyika" baso jina hilo lifutwe na badala yake jina la Jamhuri ya Muungano liwekwe.

Vile vile Amri hiyo ilielekeza, mahali popote ambapo serikali ya "Tanganyika" imetajwa au kwenye jambo au kit chochote ambacho kwa namna yoyote kinamilikiwa au kinahusishwa na serikali hiyo, basi itachukuliwa kuwa ni serikali ya jamhuri ya muungano ndiyo inatajwa.

Uhai wa Tanganyika ulitolewa kwa njia hiyo ya amri. Athari za jumla za Amri hizi ni kwamba eneo la kisiasa ambalo ndio ilikuwa Tanganyika lilitolewa uhai wake moja kwa moja kwa amri. Hiyo ndio sababu hata jina la eneo la kijiografia lililojulikana zamani kama Tanganyika ilibidi libadilishwe na kuwa Tanzania Bara.

Katika hili la kubadilisha Tanganyika kuwa Tanzania Bara, Aboud Jumbe kupitia kitabu chake cha: The Partnership: Muungano wa Tanganyika na Zanzibar, Miaka 30 ya Dhoruba, Mzee Jumbe anaeleza kwamba sheria iliyoleta jina Tanzania Bara badala ya Tanganyika ilikuwa ni sheria namba 24 ya mwaka 1964. Kwa maana hii, amri za Rais kuanza kulifuta jina la Tanganyika, zilikuwa ni jitihada za kuelekea kuhalalisha ufutwaji wa Tanganyika baadae kwa mujibu wa sheria namba 24, 1965.

Baadae tutaanza kuwasilisha nyaraka zote anazojadili Msekwa (nakala) ili tuweze kuona kwa maandisha ni jinsi gani mkataba wa muungano ulichakachuliwa, pamoja na hatima ya Tanganyika.


Tanzania KWANZA, Tanganyika KABLA.

Cc Nguruvi3, FJM, EMT, Mzee Mwanakijiji, Mtanganyika, zomba Ritz, MwanaDiwani, ZeMarcopolo, MTAZAMO, Nape Nnauye, Mwigulu Nchemba, JokaKuu, Mag3, Barubaru


Sent from my BlackBerry 8520 using JamiiForums

 

[MTAZAMO]

Pius Msekwa katika kitabu chake kipya kilichotoka mwaka huu kiitwacho:50 Years of Independence: A Concise Political History of Tanzania anasema yafuatayo:



Katika hili la kubadilisha Tanganyika kuwa Tanzania Bara, Aboud Jumbe kupitia kitabu chake cha: The Partnership: Muungano wa Tanganyika na Zanzibar, Miaka 30 ya Dhoruba, Mzee Jumbe anaeleza kwamba sheria iliyoleta jina Tanzania Bara badala ya Tanganyika ilikuwa ni sheria namba 24 ya mwaka 1964. Kwa maana hii, amri za Rais kuanza kulifuta jina la Tanganyika, zilikuwa ni jitihada za kuelekea kuhalalisha ufutwaji wa Tanganyika baadae kwa mujibu wa sheria namba 24, 1965.

Baadae tutaanza kuwasilisha nyaraka zote anazojadili Msekwa (nakala) ili tuweze kuona kwa maandisha ni jinsi gani mkataba wa muungano ulichakachuliwa, pamoja na hatima ya Tanganyika.

Cc Nguruvi3, FJM, EMT, Mzee Mwanakijiji, Mtanganyika, zomba Ritz, MwanaDiwani, ZeMarcopolo, MTAZAMO, Nape Nnauye, Mwigulu Nchemba, JokaKuu, Mag3, Barubaru


Tanzania Kwanza, Tanganyika Kabla.

Sent from my BlackBerry 8520 using JamiiForums

Kwanini hii isiwe mada peke yake kule jukwaa la GT ili tupate hizi sindano vizuri katika kipindi hiki Mzee Msekwa akihojiwa na bunge la katiba?

 

[OSOKONI]

Mchambuzi,mjadala utakuwa mzuri,ingewezekana tuwekee na hiyo nakala ya hotuba ya Lissu pamoja na mkataba wa muungano wa 1964.(muhimu sana hiyo nakala ya mkataba wa muungano),ili tuone vyema ulivyochakachuliwa na katiba ya muungano ya 1977.

Hili ni la msingi sana

 

[Mchambuzi]

Ifuatayo ni moja ya nyaraka za muungano zilizoleta kizaa zaa bungeni kwa mujibu wa vyomba vya habari. Hii ni kuhusiana na baadhi ya wajumbe wa kamati za bunge maalum la katiba kudai kwamba saini za Mwalimu Nyerere na Pius Msekwa zimegushiwa/hazifanani na zile za kwenye nyaraka halisi. Nakala nayoweka hapa chini ni kwa mujibu wa kitabu cha mzee Jumbe (The Partnership) na Kitabu cha Issa Shivji (Panafricanism or Pragmatism). Nakala ya Shivji ni ya kiingereza na ile ya jumbe ni ya kiswahili:

	JAMHURI YA MUUNGANO WA TANZANIA Sheria Namba 18 ya 1965
		NAKUBALI
		J.K NYERERE
		Rais
		MACHI 24, 1965
	Sheria ya Kuongeza Muda Wa Kuitisha Baraza La Kutunga Katiba
Jina Fupi na Tafsiri Sheria Na. 22 1964 GN. Na 243 1964	IMETUNGWA na Bunge la Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.
	1. Sheria hii inaweza ikaitwa Sheria ya Baraza la Kutunga Katiba ya 1965 na itasomwa kama sheria moja na Sheria za Muungano wa Tanganyika na Zanzibar.
Kuongeza muda wa kuteua Tume ya Kuitisha Baraza la Kutunga Katiba	2. Bila ya kuathiri masharti ya Sheria za Muungano wa Tanganyika na Zanzibar au yale ya Mkataba wa Muungano baina ya jamhuri ya zamani ya Tanganyika na Jamhuri ya zamani ya watu wa Zanzibar, Rais wa Jamhuri ya Muungano hatalazimika kuteua Tume ya kutoa mapendekezo ya katiba kwa ajili ya Jamhuri ya Muungano, au kuitisha kikao cha Baraza la Kutunga Katiba kwa ajili ya kuyatafakari mapendekezo hayo na kupitisha Katiba, katika kipindi cha mwaka mmoja toka kuanza kwa Muungano isipokuwa Rais kwa kukubaliana na makamu wa Rais ambae ndiye Mkuu wa Serikali ya Zanzibar atateua Tume hiyo na kuitisha kikao cha Baraza la Kutunga Katiba wakati atakaoona unafaa.
	3. Bila ya kuathiri masharti ya Sheria za Muungano wa Tanganyika na Zanzibar marejeo ya Sheria hizo kuhusu Baraza la kutunga Katiba lililoitishwa kwa mujibu wa kifungu cha 2 cha sheria hii lakini kuyafanya yawe yametolewa na Mkataba wa Muungano na kipindi cha mpito kiichoelezwa humi kitaongezwa muda itakavyokuwa.
	Nathibitisha kuwa Muswada kuwa Sheria hii ulipitishwa na Bunge kwa mujibu wa masharti ya ibaraya 35 ya Katiba.
	Dar-es-salaam	A.S MKWAWA
	MACHI 24, 1965	Spika
	Umepitishwa na Bunge siku ya Kumi na Nane Ya Mwezi wa Machi, 1965.
		P. MSEKWA
		Karani wa Bunge

Tutaendelea kuwasilisha nyaraka nyingine mbalimbali, lakini pia kujadili athari za sheria hizi kwa Tanganyika, Zanzibar na Muungano kwa ujumla. Ikumbukwe kwamba sheria na dikrii zote hizi zilikuwa ni kinyume na mkataba wa muungano (1964).


Na kwale wale wanaohitaji kuona Mkataba wa Muungano kama unavyowasilishwa na Shivji (2006) na Jumbe (1995), nyaraka hiyo ipo kwenye bandiko #6 la mjadala huu. Hotuba ya Lissu ambayo haipo kwenye Hansard, kwa bahati nzuri EMT ametuwekea kwenye bandiko #8 , lakini pia video yake ipo kwenye bandiko #50 .


Nawasilisha.


cc Nguruvi3, MTAZAMO, Mzee Mwanakijiji, Pasco, Mtanganyika, zomba, MwanaDiwani, Nape Nnauye, JokaKuu, FJM, ZeMarcopolo, EMT

 

[FJM]

Ifuatayo ni moja ya nyaraka za muungano zilizoleta kizaa zaa bungeni kwa mujibu wa vyomba vya habari. Hii ni kuhusiana na baadhi ya wajumbe wa kamati za bunge maalum la katiba kudai kwamba saini za Mwalimu Nyerere na Pius Msekwa zimegushiwa/hazifanani na zile za kwenye nyaraka halisi. Nakala nayoweka hapa chini ni kwa mujibu wa kitabu cha mzee Jumbe (The Partnership) na Kitabu cha Issa Shivji (Panafricanism or Pragmatism). Nakala ya Shivji ni ya kiingereza na ile ya jumbe ni ya kiswahili:



Tutaendelea kuwasilisha nyaraka nyingine mbalimbali, lakini pia kujadili athari za sheria hizi kwa Tanganyika, Zanzibar na Muungano kwa ujumla. Ikumbukwe kwamba sheria na dikrii zote hizi zilikuwa ni kinyume na mkataba wa muungano (1964).


Na kwale wale wanaohitaji kuona Mkataba wa Muungano kama unavyowasilishwa na Shivji (2006) na Jumbe (1995), nyaraka hiyo ipo kwenye bandiko [URL=https://www.jamiiforums.com/usertag.php?do=list&action=hash&hash=6]#6 [/URL] la mjadala huu. Hotuba ya Lissu ambayo haipo kwenye Hansard, kwa bahati nzuri EMT ametuwekea kwenye bandiko [URL=https://www.jamiiforums.com/usertag.php?do=list&action=hash&hash=8]#8 [/URL] , lakini pia video yake ipo kwenye bandiko [URL=https://www.jamiiforums.com/usertag.php?do=list&action=hash&hash=50]#50 [/URL] .


Nawasilisha.


cc Nguruvi3, MTAZAMO, Mzee Mwanakijiji, Pasco, Mtanganyika, zomba, MwanaDiwani, Nape Nnauye, JokaKuu, FJM, ZeMarcopolo, EMT

MODs, Invisible

Kwa hisani yenu naomba muweke post #6 , #8 & #50 mwanzoni mwa uzi ili wadau wapate complete picture kwa urahisi.

Mchambuzi shukran kwa mchango wako muhimu sana. Twende kazi...

 

[Nguruvi3]

Zanzibar yenye mamlaka kamili inawezekana,muungano ni kama koti...likukubana unaweza kulivua!!!

Ndugu yangu utabadilika lini? Eleza basi kitu cha maana japo siku moja. Hapa watu wanajadili mambo muhimu wewe unaleta hadithi za mitaani. Hiyo kauli tumeisikia miaka 30 kipi cha ajabu.
Lakini pia kama ni koti mbona wznz wapo Dodoma wakishona hilo koti?

Tafadhali usihahribu mjadala, kama huna la kusema soma tu, ni sehemu muhimu ya elimu.