FirstLady..kwanza nikane kwamba mm ni meneja wa both funds ulizozisema, I hold a freemind, thats all! Mimi nilishapata experience ya kuwithdraw hela mara kadhaa baada ya kuacha kazi katika sehemu tofauti kama ninyi mnavyotaka lakini baada ya kukaa na kuuchambua vizuri mfumo wa pension niliona ni kiasi gani tunaoksea kuchukua hizi withdrawals. Kimsingi, sheria ya pension scheme popote duniani hairuhusu withdrawal. Hii inafanyika TZ kwa sababu mifuko ilikuwa ipo katika Provident Fund Scheme na ile transition kutoka huko ikachukua muda mrefu!
Mfumo pekee unaoweza kufanya withdrawal ni Provident Fund kama ilivyokuwa NPF sasa NSSF na kama ilivyo sasa GEPF na LAPF. With provident fund, ni kama unafanya savings bank..tofauti yake na bank ni kwamba huna direct access/control na cash yako. Ila Baada ya muda wako kuisha aidha kwa kuacha kazi au kustaafu unachukua hela yako yote uliyotunza kipindi hicho chote.Mifuko ya namna hii huwa bado ni immature kuweza kumeet uwezo wa kumpa member wake special lumpsum (i.e kianzio cha pesa anapostaafu) na kumpa pensheni mpaka anapofariki baada ya kustaafu.
Lakini pia experience ikaja kuonesha kwamba watu baada ya kuchukua pesa zile walizoweka kwenye provident Fund wanazi-missuse na kisha kubaki hawana kitu. Wengi hujikuta wakiziweka kwenye biashara , starehe, kujenga nyumba etc. Baada ya kufanya investments hizi, mara nyingi biashara zinazowekewa pesa hizi zinakuwa siyo viable, akijenga nyumba hela yote inaisha, bierre, wake etc zote zinaisha..! Swali linakuja.. je? Baada ya kuisha hizi hela huyu mtu pamoja na kuitumikia serikali, nchi yake
(don't dispute the fact kwamba wafanyakazi wote wawe wa private au govt wana-lengo moja tu....kusogeza mbele uchumi wa nchi husika, dirrectly or indirect) anaishije maisha yaliyobaki?
Ndio hapo sasa penshen sheme inapo-mata, mwanzoni kabisa unapostaafu i.e at age of 55-60 unapata hiyo special lumsum ambayo ni kiasi kikubwa cha hela ambayo unaweza kuazisha biashara au kuongeza mtaji ili kuendeleza bishara uliyokuwa nayo awali, kujenga nyumba n.k n.k KISHA ukawa unapata mafao ya kila mwisho wa mwezi kwa asilimia kati ya 60-87% ya GROSS SALARY
(i.e Basic + any other renumerations i.e transport,nyumba,comm. etc na ndiyo maana wanakata kwenye gross ) ili kukurudisha katika at least same position uliyokuwa nayo kipindi upo kazini na kuondoa social distress.
Lakini pia pension schemes zote zina directive kutoka ILO kuhusiana na addition products kama Invalidity, Employment Injury benefits, maternity, survivors, heathcare etc ili MEMBERS wake wafaidike kabla ya muda ule wa kustaafu. Sasa hii ndiyo pension scheme.. SASA kama huitaki basi inabidi ujitoe ukajiunge na mifuko ya provident i.e GEPF ambayo nayo ikishakuwa matured wanapaswa kufanya kama wanavyofanya wengine..sijui utakimbilia wapi mwishoni.
Alafu, hili jambo la kusema oh nani anataka kuajiriwa milele, tuchukue hela zetu tufanye biashara etc etc. Let me tell you, As far as wewe ni muajiriwa iwe wa serikali au private inabidi utayarishe maisha baada ya kustaafu. Hii mifuko hai-intend kucover wafanyabiashara, ni added product tu ili na wao waingie kwani hata wao wanaweza kupatwa na social distress i.e kuumwa, ajali, kuzeeka na watoto/ndugu/waajiriwa kufuja mali etc etc. YOU HAVE NO WAY OUT, kama sheria ikianza..ukitaka kujitoa kabla ya 55-60 years, basi, unachukua 30% ya kilichomo unaendelea na mambo wako, kingine kinasubiri legal retirement age. Hata huko first world wanalilia pensheni nzuri baada ya kustaafu au kwa ajili ya survivors nyie mnapinga..
Kinachopaswa ni kuwa karibu na Mifuko yetu na kufuatilia ACTUARIAL VALUATIONS ili tuweze kujua solvency ya Fund zetu.The WORLD is moving fast guys..!
Alamsyk.
Donyongijape