one one chief
Member
- Jan 22, 2014
- 39
- 105
Katika mjadala wa maendeleo ya sekta ya afya na usalama kazini nchini Tanzania, jina la Akwilina Victor Kayumba haliwezi kupuuzwa. Ni miongoni mwa wataalamu waliopitia safari ya kitaaluma yenye uzito—kuanzia utafiti wa kisayansi hadi kushika nafasi ya juu ya uongozi serikalini.
Dkt. Kayumba ana historia ya kitaaluma inayohusishwa kwa karibu na Muhimbili University of Health and Allied Sciences (MUHAS), ambapo alijikita katika taaluma ya tiba na baadaye kuingia kwenye utafiti wa afya ya kazi (occupational health). Katika kipindi chake cha utafiti, alichangia tafiti muhimu zinazohusu magonjwa yatokanayo na mazingira ya kazi, ikiwemo matatizo ya mfumo wa upumuaji kwa wafanyakazi wa viwandani. Hapa ndipo msingi wa mchango wake ulipoanza kujengwa—kuunganisha sayansi na maisha halisi ya wafanyakazi.
Umaarufu wake uliongezeka zaidi alipoteuliwa kuwa Mkurugenzi Mkuu wa Occupational Safety and Health Authority (OSHA), taasisi yenye jukumu la kusimamia usalama na afya mahali pa kazi nchini. Katika nafasi hiyo, Dkt. Kayumba alisimama kama sauti ya kuhimiza uzingatiaji wa sheria na taratibu za kulinda wafanyakazi, hasa katika sekta hatarishi kama viwanda, migodi na ujenzi.
Chini ya uongozi wake, OSHA iliongeza juhudi za kutoa elimu kwa umma kuhusu madhara ya kupuuza usalama kazini. Alisisitiza kwamba ajali na magonjwa kazini si matukio ya bahati mbaya tu, bali mara nyingi ni matokeo ya uzembe au ukosefu wa mifumo sahihi ya kinga. Kauli hii ilibeba uzito mkubwa katika wakati ambapo Tanzania ilikuwa ikiendelea kukua kiuchumi kwa kasi, huku changamoto za usalama kazini zikiongezeka.
Hata hivyo, kama ilivyo kwa viongozi wengi wa umma, uongozi wake haukukosa mijadala. Kulikuwa na nyakati ambapo utendaji wa taasisi ulijadiliwa kwa kina katika majukwaa ya kijamii na kitaaluma. Hii ni ishara ya nafasi aliyokuwa nayo—nafasi ambayo inaonekana, inaguswa na wengi, na hivyo kuvutia maoni tofauti.
Licha ya changamoto hizo, mchango wa Dkt.
Kayumba katika kuibua mjadala wa kitaifa kuhusu afya na usalama kazini unabaki kuwa muhimu. Amechangia kubadilisha mtazamo wa watu kutoka kuona usalama kama gharama ya ziada, hadi kuuelewa kama uwekezaji unaookoa maisha na kuongeza tija.
Kwa ujumla, Dkt. Akwilina Victor Kayumba ni mfano wa viongozi waliotoka kwenye misingi ya taaluma na kuingia kwenye uongozi wa umma wakiwa na dira ya mabadiliko. Iwe yuko kwenye nafasi ya moja kwa moja ya uongozi au la kwa sasa, jina lake linaendelea kubaki sehemu ya historia ya juhudi za kulinda afya na maisha ya wafanyakazi nchini Tanzania.
Dkt. Kayumba ana historia ya kitaaluma inayohusishwa kwa karibu na Muhimbili University of Health and Allied Sciences (MUHAS), ambapo alijikita katika taaluma ya tiba na baadaye kuingia kwenye utafiti wa afya ya kazi (occupational health). Katika kipindi chake cha utafiti, alichangia tafiti muhimu zinazohusu magonjwa yatokanayo na mazingira ya kazi, ikiwemo matatizo ya mfumo wa upumuaji kwa wafanyakazi wa viwandani. Hapa ndipo msingi wa mchango wake ulipoanza kujengwa—kuunganisha sayansi na maisha halisi ya wafanyakazi.
Umaarufu wake uliongezeka zaidi alipoteuliwa kuwa Mkurugenzi Mkuu wa Occupational Safety and Health Authority (OSHA), taasisi yenye jukumu la kusimamia usalama na afya mahali pa kazi nchini. Katika nafasi hiyo, Dkt. Kayumba alisimama kama sauti ya kuhimiza uzingatiaji wa sheria na taratibu za kulinda wafanyakazi, hasa katika sekta hatarishi kama viwanda, migodi na ujenzi.
Chini ya uongozi wake, OSHA iliongeza juhudi za kutoa elimu kwa umma kuhusu madhara ya kupuuza usalama kazini. Alisisitiza kwamba ajali na magonjwa kazini si matukio ya bahati mbaya tu, bali mara nyingi ni matokeo ya uzembe au ukosefu wa mifumo sahihi ya kinga. Kauli hii ilibeba uzito mkubwa katika wakati ambapo Tanzania ilikuwa ikiendelea kukua kiuchumi kwa kasi, huku changamoto za usalama kazini zikiongezeka.
Hata hivyo, kama ilivyo kwa viongozi wengi wa umma, uongozi wake haukukosa mijadala. Kulikuwa na nyakati ambapo utendaji wa taasisi ulijadiliwa kwa kina katika majukwaa ya kijamii na kitaaluma. Hii ni ishara ya nafasi aliyokuwa nayo—nafasi ambayo inaonekana, inaguswa na wengi, na hivyo kuvutia maoni tofauti.
Licha ya changamoto hizo, mchango wa Dkt.
Kayumba katika kuibua mjadala wa kitaifa kuhusu afya na usalama kazini unabaki kuwa muhimu. Amechangia kubadilisha mtazamo wa watu kutoka kuona usalama kama gharama ya ziada, hadi kuuelewa kama uwekezaji unaookoa maisha na kuongeza tija.
Kwa ujumla, Dkt. Akwilina Victor Kayumba ni mfano wa viongozi waliotoka kwenye misingi ya taaluma na kuingia kwenye uongozi wa umma wakiwa na dira ya mabadiliko. Iwe yuko kwenye nafasi ya moja kwa moja ya uongozi au la kwa sasa, jina lake linaendelea kubaki sehemu ya historia ya juhudi za kulinda afya na maisha ya wafanyakazi nchini Tanzania.
