SankaraBoukaka
JF-Expert Member
- Jul 2, 2019
- 3,177
- 4,945
Katika mijadala ya kisiasa hapa kwetu, mara nyingi lawama zote hupelekwa moja kwa moja kwa chama tawala, CCM. Wengi husema chama hiki ndicho chanzo cha matatizo ya kiuchumi, kisiasa na kijamii. Lakini kabla ya kufikia hitimisho hilo, ni muhimu kujiuliza: kwa nini tumefika hapa tulipo?
Je, historia na mazingira ya taifa letu yanatoa picha pana zaidi kuliko lawama za moja kwa moja?
Kwanza, lazima tukubali kuwa Tanzania ni taifa lililojengwa juu ya misingi ya ukoloni. Wakati wa uhuru mwaka 1961, Tanganyika ilianza safari yake ikiwa na uchumi tegemezi wa kilimo cha mazao ya biashara kama pamba, kahawa na tumbaku... Hapa na deni la kubambikwa la Paundi Milioni 17.5/-. Miundombinu ya viwanda na huduma za kijamii ilikuwa dhaifu. Hii ilimaanisha kuwa chama chochote kilichokuwa madarakani kingekabiliwa na changamoto kubwa za kuendeleza taifa. Kwa hiyo, TANU ( baadaye CCM ) ilipoanza safari yake, ilirithi matatizo yaliyokuwa tayari yamejengeka.
Pili, sera za ujamaa na kujitegemea zilizoanzishwa na Mwalimu Nyerere zilikuwa na nia njema ya kujenga usawa na mshikamano wa kitaifa. Lakini utekelezaji wake ulihitaji rasilimali kubwa na teknolojia ya kisasa ambayo Tanzania haikuwa nayo. Matokeo yake, baadhi ya viwanda vilivyoundwa vilishindwa kujiendesha kwa ufanisi, na uchumi ukabaki tegemezi kwa misaada ya nje. Hii haikuwa kosa la CCM pekee, bali ni matokeo ya mazingira ya kimataifa na ukosefu wa teknolojia ya ndani.
Tatu, mabadiliko ya kisiasa na kiuchumi duniani pia yalichangia. Kuanzia miaka ya 1980, Tanzania ililazimika kuingia kwenye sera za marekebisho ya kiuchumi (Structural Adjustment Programs) zilizoletwa na IMF na Benki ya Dunia. Masharti ya sera hizo yalihusisha ubinafsishaji wa mashirika ya umma na kupunguza matumizi ya serikali. Hii ilisababisha kupungua kwa ajira na huduma za kijamii. Hapa tena, CCM haikuwa na uamuzi huru wa ndani pekee, bali ililazimishwa na mazingira ya kimataifa.
Nne, changamoto za kizazi kipya zimeibuka. Wakati dunia ikihamia kwenye uchumi wa kidigitali na teknolojia ya kisasa, Tanzania bado inakabiliwa na matatizo ya miundombinu, elimu na ajira. Vijana wanahitaji nafasi mpya za kiuchumi ambazo hazipo kwa wingi. Hii siyo changamoto ya chama kimoja, bali ni changamoto ya taifa zima linalokabiliana na mabadiliko ya dunia.
Kwa hiyo, tukisema “CCM ndiyo chanzo cha matatizo yote,” tunakuwa tunapuuza historia na mazingira yaliyotufikisha hapa. Ni kweli chama hiki kimekuwa madarakani kwa muda mrefu na kimefanya maamuzi yenye athari kubwa. Lakini pia ni kweli kwamba mazingira ya kihistoria, ukoloni, sera za kimataifa na mabadiliko ya dunia yamechangia kwa kiwango kikubwa.
Je, historia na mazingira ya taifa letu yanatoa picha pana zaidi kuliko lawama za moja kwa moja?
Kwanza, lazima tukubali kuwa Tanzania ni taifa lililojengwa juu ya misingi ya ukoloni. Wakati wa uhuru mwaka 1961, Tanganyika ilianza safari yake ikiwa na uchumi tegemezi wa kilimo cha mazao ya biashara kama pamba, kahawa na tumbaku... Hapa na deni la kubambikwa la Paundi Milioni 17.5/-. Miundombinu ya viwanda na huduma za kijamii ilikuwa dhaifu. Hii ilimaanisha kuwa chama chochote kilichokuwa madarakani kingekabiliwa na changamoto kubwa za kuendeleza taifa. Kwa hiyo, TANU ( baadaye CCM ) ilipoanza safari yake, ilirithi matatizo yaliyokuwa tayari yamejengeka.
Pili, sera za ujamaa na kujitegemea zilizoanzishwa na Mwalimu Nyerere zilikuwa na nia njema ya kujenga usawa na mshikamano wa kitaifa. Lakini utekelezaji wake ulihitaji rasilimali kubwa na teknolojia ya kisasa ambayo Tanzania haikuwa nayo. Matokeo yake, baadhi ya viwanda vilivyoundwa vilishindwa kujiendesha kwa ufanisi, na uchumi ukabaki tegemezi kwa misaada ya nje. Hii haikuwa kosa la CCM pekee, bali ni matokeo ya mazingira ya kimataifa na ukosefu wa teknolojia ya ndani.
Tatu, mabadiliko ya kisiasa na kiuchumi duniani pia yalichangia. Kuanzia miaka ya 1980, Tanzania ililazimika kuingia kwenye sera za marekebisho ya kiuchumi (Structural Adjustment Programs) zilizoletwa na IMF na Benki ya Dunia. Masharti ya sera hizo yalihusisha ubinafsishaji wa mashirika ya umma na kupunguza matumizi ya serikali. Hii ilisababisha kupungua kwa ajira na huduma za kijamii. Hapa tena, CCM haikuwa na uamuzi huru wa ndani pekee, bali ililazimishwa na mazingira ya kimataifa.
Nne, changamoto za kizazi kipya zimeibuka. Wakati dunia ikihamia kwenye uchumi wa kidigitali na teknolojia ya kisasa, Tanzania bado inakabiliwa na matatizo ya miundombinu, elimu na ajira. Vijana wanahitaji nafasi mpya za kiuchumi ambazo hazipo kwa wingi. Hii siyo changamoto ya chama kimoja, bali ni changamoto ya taifa zima linalokabiliana na mabadiliko ya dunia.
Kwa hiyo, tukisema “CCM ndiyo chanzo cha matatizo yote,” tunakuwa tunapuuza historia na mazingira yaliyotufikisha hapa. Ni kweli chama hiki kimekuwa madarakani kwa muda mrefu na kimefanya maamuzi yenye athari kubwa. Lakini pia ni kweli kwamba mazingira ya kihistoria, ukoloni, sera za kimataifa na mabadiliko ya dunia yamechangia kwa kiwango kikubwa.