Gavana Prof. Ndulu: Benki wapo sahihi

[kivyako]

Duh! lugha gongana

 

[Good Father]

Hahahahaha jana nilijua tunaingizwa chaka na T. R. A

Tangu lini V. A. T akalipa mfanya biashara. V. A. T ni consumption tax.

Nchi ya miujiza hiii. Tangu lini kuwe na double standards kwamba bank ndo zilipe VAT ila biashara zingine mteja ndo alipishwe.

Yani tumefikia pabaya sana kama taasisi kubwa hivi za kuaminika zinapishana kauli hadharani.

Kwani hiyo 1,000 nani kaitoa kama si mteja(consumer)?

 

[mliberali]

Gazeti la Mwananchi: Wakati TRA ikiitaka BOT izichukulie hatua bank zilizotangaza kuongeza gharama za huduma za kibenk, BOT imesema mabenki yapo sawa!

Prof.Ndulu anasema mabenk watakuwa mawakala wa TRA tu katika kukusanya VAT lakini si walipaji,kwa hiyo hawezi kuwachukulia hatua.

Beno Ndulu ametolea mfano unapokua unauza duka unakuwa wakala tu wa TRA na sio mlipaji.....KUMEKUCHA

View attachment 362128

TRA jana na waandishi wa habari walipinga ongezeko hilo la gharama za kifedha kwa wananchi iliyofanywa na mabenki wakisema ni upotoshaji na kutaka BOT iwashughulikie

Pale benki inapochaji bank charges yaani makato kwa muamala wowote ujue ndio mapato ya benki. Pale ipochaji interest kwenye mkopo ujue ndio mapato ya benki. Makato ya namna yoyote yale kwa ujumla yafanywayo na benki ndio 'REVENUE' yake.
Mwisho wa mwaka wa mahesabu lazima mapato yote hayo yachajiwe kodi tunaita 'income tax' ama corporate tax..
Sasa serikali kama itaamua kuchaji VAT kwenye makato yoyote ya miamala ya kibenki ama taasisi ya kifedha maana yake ni kuwa hio VAT anawekewa anayekatwa. Mwisho wa mwezi benki hupeleka VAT hio TRA kwa kufanya hesabu za ulinganisho wa output na input VAT. Kila mwisho wa mwezi lazima hesabu hizo zifanyike na TRA kupata chao. Mara nyingi unaweza kukuta TRA hawapati kitu yaani wanadaiwa baada ya kufanyika mahesabu hayo ya VAT.
Sasa, serikali inapoamua kuchaji VAT kwa kila muamala wa mteja wa benki kwa namna alivyosema CG-Commissioner General maana yake ni kuwa hio sio VAT bali ni income tax yenye rate ya 18% badala ya 30% inayotakiwa kuchajiwa kwenye corporate businesses! Kwa hio hapo anachoongelea CG sio VAT bali ni income tax.!
Kwa mujibu wa kanuni za kodi za nchi yetu income tax huchajiwa mwishoni mwa mwaka wa mahesabu na VAT huchajiwa kila mwezi. Maana yake ni kwamba serikali iseme jina la kodi hio itakayokatwa kwenye muamala wa mteja lakini wasisema VAT maana sio VAT. Ama kama wamekubaliana na benki; benki wakatwe kwenye miamala wanayoyafanya basi mwishoni mwa mwaka itabidi benki ilipe corporate tax ya 12% maana 18% iliShachukuliwa kwa kila mwezi. Of which kitu kama hiki hakipo kwenye kanuni za ki kodi!
Nilichoelewa ni kwamba. Kwanza, Serikali wanataka kugawana na benki makato wanayokatwa wateja. Tatizo kubwa ni kuwa walidhani jina VAT ndio itatimiliza malengo hayo vizuri, bila kujua namna VAT inavyotakikana kuchajiwa. Pili, naona hawajaangaliana kwa kina kuhusu namna benki inavyopata mapato yake ambayo mwisho wa siku hulipia kodi. Tatu, hakuna namna yeyote ile serikali ikataka kuchaji kodi kwenye hizi miamala za kibenki halafu wananchi wasibebeshwe mzigo. HAKUNA. Nne, Naona Serikali haijabaini kuwa VAT kwenye maisha ya wananchi wa kawaida ndio inaongeza gharama za maisha. Naweza kusema kwa 'jicho la tatu' VAT inasaidia kwa kiwango kikubwa sana kudhoofisha sarafu ya Tanzania kutokana na kutundikwa kwenye bidhaa nyingi zenye watumiaji wa kawaida!
Ndio hivyo!

 

[Ndinani]

Hauko sahihi hata kidogo. Hakuna biashara yoyote inayoweza kuweka kodi ya bei kwenye bei zake haka hiyo bidhaa au huduma kisheria haitozwi VAT.

Wangekuwa wanafanya hivyo makampuni ya utalii yasingeilalamikia kodi ya VAT kwenye huduma za utalii.

WENYE AKAUNTI BENKI TULIPE TUU KODI YA SERIKALI BILA MANUNGUNIKO KWA MAENDELEO YA NCHI YETU

Hujanielewa nilichoandika kwenye hilo bandiko; haya mabenki huwa wanaingiza hizi tozo za serikali kama gharama ya uzalishaji [ they factor them as costs] hivyo hulipwa na wateja wao!! Sasa kwavile ni tozo za serikali zinatakiwa zikusanywe na kuwasilishwa TRA lakini haikuwa inafanyika hivyo kwasababu ya uzembe wa TRA na BOT ambao ndio regulators who sanction these charges!! BOT walitakiwa waishauri serikali juu ya uwepo wa hizi fedha ili TRA ikusanye lakini badala yake walikuwa kimya mpaka hapo TRA walipozinduka kwenye bajeti ya mwaka huu na kuanza kuzidai kutoka kwa mabenki!!

Makampuni ya utalii yanalalamika kwa sababu yanalipa lakini mabenki yalikuwa yanakusanya lakini hayawasilishi na kwa mikisingi hii Ndullu anayaita mabenki wawakilishi wa TRA kwani wao walikuwa wanakusanya through bank charges.

 

[mliberali]

Sasa ulitaka afiche ukweli? Unajuwa kwamba VAT inalipwa na mtumiaji/mlaji? VAT ilikuwa exempted kwenye bank services kama iivyo kuwa exempted kwenye hospital services. Sasa unapo exemptuwa unataka service provider alipie yeye kwa kupunguza gharama zake by 18%? Possible lakini serikali ilikuwa wakae pamoja na financial sectors kabla ya kutowa maamuzi

uko saw a bro ili dhana ya VAT iwe relevant selikalali ikae na taasisi za fedha ili wakubali kudeduct 18% ya tozo kwenye miamala, ili concept ya mlipaji VAT ibaki kwa last consumer

 

[Levictus]

lakini ,amesema ukweli

Amefanikiwa kupata nafuu ya dhamiri yake kwa kusema ukweli

 

[TRUVADA]

Mkuu ume nena ukweli mtupu, shida ni kwamba serikali imelemewa na deni kubwa la nje wakati karibia nusu ya makusanyo ya kodi yanaenda kwenye mshahara. Ukijumlisha na gharama nyingine kama umeme, mafuta ya kutumia kwenye mitambo ya serikali, maji gharama za simu nk unakuta govt inabaki na pesa kidogo6ya maendeleo lakini pia inakua kidogo kulipia madeni.

Pamoja na hayo serikali imeshindwa kubuni vyanzo vipya vya kodi na kushia kuwaumiza wafanyabiashara na wanachi wa kawaida bila kujua kwamba na yenyewe itakosa mapato in the long run.

Tutalimia meno.

hebu tubunie basi hivyo vyanzo utuwekee hapa

 

[mliberali]

Kama vi VAT lazima mlaji wa mwisho ndio atailipa.

Kama ni makato si benki wanayalipia kodi kwenye jumla ya faida yao wanapokabidhi mahesabu kwa tra.

Najua makato katika huduma za kibenki ni sehemu ya mapato ya taasisi za fedha ambayo mwisho wa siku kodi yake hulipwa na hayo mabenki.

Haiwezekani mabenki yakalipa kodi mara mbili, alafu wao input Vat, itakua ni output tu sasa wao watadai refund kama hakuna imput vat?

Nadhani serikali ilichemka kwenye hili. Haya ndio matatizo ya kila kitu ndio bungeni bila kuwaza.

ikitokea mabank yakanunua bidhaa au huduma kutoka kwa wafanyabiashara waliosajiliwa VAT,VAT itakayokusanywa na mabenk kwa mwezi itapungua, au hakuna kabisa, hivyo lengo LA TRA halitatimia, njia bora na sahihi ni kuzibana bank na taasisi za fedha ili selikali iweze kugawana nao mapato ya hii tozo ni kubadili sheria ya kodi ya mapato kutoka 30% hadi 48% nyongeza ya 18%, na kuhakikisha mabenki hayapandishi tozo ili kuwalinda wananchi

 

[Bra-joe]

Zamani walikuwa hawatozwi na walikuwa wanatukata.. Basi wangeacha kukata.. Au wanataka walipe na zile zote za nyum?

Walichokuwa wanatukata ni Bank charge na si VAT. kwakuwa VAT hulipiwa na mtumiaji wa mwisho, hawanabudi kutukata. Labda serikali ibadilishe jina la hii kodi, VAT ni zigo la mtumiaji wa mwisho.

 

[TEKNOLOJIA]

Hiyo ni double taxation au VAT?

Ukisikiliza mfano aliouto kamishna wa TRA ni kama vile kulikuwepo na kodi ambayo haikuwa inalipwa. Katoa mfano kwamba kama tozo lilikuwa 1000, na bank walikuwa wanachukua lote sasa itabidi tozo hilo hilo litozwe kodi ya 18% ambayo na kama sh 153 na sh 847 ndio ibaki bank. Ikiangalia vizuri huo mfano wake ni kwamba ile sh1000 iliyotozwa na bank tayari ina VAT ambayo ilikuwa hailipwi jambo ambalo sio kweli kwani kulikuwa na exemption kabla sheria kubadilishwa hivi karibuni. Kwenye hiyo 1000 TRA wanatakiwa wachukue 180 na sio 153. Na mteja ambaye hii kodi ya VAT ndiye hasa inamhusu atalipa 1180 badala ya 1000 ya awali ambayo ilikuwa imesamehewa VAT. Huo ndio ukweli nyingine ni porojo tu. VAT ni kodi ya mlaji wala sio ya mfanyabiashara.

 

[Ndachuwa]

Hujanielewa nilichoandika kwenye hilo bandiko; haya mabenki huwa wanaingiza hizi tozo za serikali kama gharama ya uzalishaji [ they factor them as costs] hivyo hulipwa na wateja wao!! Sasa kwavile ni tozo za serikali zinatakiwa zikusanywe na kuwasilishwa TRA lakini haikuwa inafanyika hivyo kwasababu ya uzembe wa TRA na BOT ambao ndio regulators who sanction these charges!! BOT walitakiwa waishauri serikali juu ya uwepo wa hizi fedha ili TRA ikusanye lakini badala yake walikuwa kimya mpaka hapo TRA walipozinduka kwenye bajeti ya mwaka huu na kuanza kuzidai kutoka kwa mabenki!!

Makampuni ya utalii yanalalamika kwa sababu yanalipa lakini mabenki yalikuwa yanakusanya lakini hayawasilishi na kwa mikisingi hii Ndullu anayaita mabenki wawakilishi wa TRA kwani wao walikuwa wanakusanya through bank charges.

Hizo tozo zikuwa kwenye "EXEMPTED LIST". Finance Act 2016 ndiyo imepitisha zitozwe VAT kuanzia 1 July 2016; hakuna mtu au taasisi iliyofanya uzembe katika hilo.

 

[moesy]

Anaweza asijue awatumie wataalamu wa kodi wapo tra au chuo cha kodi,kodi inasomw saana na wahasibu

ata jambo dogo kama hili at a mtoto wa form one anayesoma bookkeeping na commerce analielewa vizuri tu.
Tukubari tu hii wizara imeshakuwa ngumu.

 

[TEKNOLOJIA]

Kumbuka Mheshimiwa bado hajagawa milioni 50 kila kijiji nchi nzima,tayari ahadi ya elimu inatekelezwa na mipango mingi ambayo wananchi waliishangilia wakati wa kampeni....sasa mnadhani fedha atatoa wapi kutekeleza ahadi zake? Ni kuwakamua tu kupitia kodi hata kama kodi hizo zinajenga msingi wa anguko la uchumi.

 

[Kijana Mzeeeh]

Prof is right, wakae chini wajadiliane na ufafanuzi utolewe upya.
Ila wasiwasi wangu mwingine na hawa wafanyabiashara nao hutumia ongezeko la kodi kujinufaisha wao zaidi.
Mf. Ukipiga mahesabu ni kodi kiasi gani imeingezeka kwenye chupa moja ya BIA na wao wameongeza bei kwa kiasi gani. Unaona kabisa jamaa wame take advantage.

 

[kluger]

Napata shida sana, pale wasomi nguli na wataalamu hawa wa mambo ya fedha wanapokwama kuelewa issue ndogo kama hii. Kwa upande wangu VAT hulipwa na mtumiaji wa mwisho

 

[Msambichaka Mkinga]

Prof. Ndulu yupo sahihi sana. Wanaodhani amekosea ni mbumbu wa kodi. Tangu lini VAT inalipwa na mfanyabiashara?

VAT ni kodi ya mlaji, corporate ni kodi ya mfanyabiashara. Watanzania wengi ni wajinga kupindukia. Hata wakiambiwa kwamba awamu hii binadamu anakuwa na mwendokasi mkali kwa sababu watoto watakuwa wanazaliwa na miguu minne, watakubali kwa sababu ni awamu ya HAPA NI KAZI TU.

Watanzania tutumie akili tusiwe mateka wa akili wa kupokea kila jambo. Hakuna namna yoyote kwa wakati wowote mahali popote VAT iwe inalipwa na mfanyabiashara.

 

[BONGE BONGE]

Prof. Ndulu yuko sahihi!

Siku hizi unafanyia kazi tawi gani vile

 

[casampeda]

ZITTO ALIYASEMA HAYA.

 

[Mzee wa Rula]

Napata shida sana, pale wasomi nguli na wataalamu hawa wa mambo ya fedha wanapokwama kuelewa issue ndogo kama hii. Kwa upande wangu VAT hulipwa na mtumiaji wa mwisho

Na huo ndio UKWELI, yaani nimeshangaa magazeti ya leo yanasema VAT imepigwa marufuku. Yaani full ubabaishaji.

 

[Tanzania Njema Yaja]

Huyo prof naye hajui. TRA wamesema mabenki yalikuwa yakusanya bila kulipa. Sio new makato. Mwee

Kama sio new mbona wanakata sasa... mimi wamenikata VAT kwenye transaction za jana na leo.