Mshindi wa Vita
JF-Expert Member
- Mar 5, 2025
- 260
- 98
View: https://youtu.be/aelk3E55QHA?si=n_yvK4_P-DV6jWtd
Na Mwandishi Wetu
Mjadala kuhusu mustakabali wa bandari nchini Tanzania umekuwa ukivutia hisia kali katika nyanja za kisiasa, kiuchumi na kijamii. Katika mahojiano maalum, Mkurugenzi Mtendaji wa Kituo cha Ubia (PPPC), Bw. David Kafulila, ametoa ufafanuzi wa kina kuhusu sera ya ubia na namna serikali ya Awamu ya Sita chini ya Rais Samia Suluhu Hassan inavyotekeleza mageuzi makubwa ya bandari kwa manufaa ya taifa.
Ubia Sio Ubinafsishaji
Kafulila anasema wazi:
“Ubia sio kuuza, sio kuhamisha umiliki na sio ubinafsishaji. Ubia ni ushirikiano wa kimkakati unaolenga kuongeza mtaji, kupata teknolojia na kuimarisha ufanisi.”
Kafulila anakumbusha kuwa kulikuwa na propaganda zilizodai kuwa bandari zote zimekabidhiwa kwa kampuni ya kigeni, hususan DP World. Lakini ukweli ni kwamba serikali bado inadhibiti bandari, huku ikitafuta wabia ili kuongeza uwezo wa kiufundi na kifedha.
Sababu Tatu za Kutafuta Wabia
Kafulila ametaja sababu kuu tatu za kuingia kwenye ubia:
- Kutafuta Mtaji – ili kufadhili uwekezaji mkubwa unaohitajika kwa maboresho na upanuzi wa bandari.
- Kutafuta Teknolojia – ili kutumia mifumo ya kisasa ya kuhudumia meli na mizigo kwa ufanisi.
- Kutafuta Ufanisi – kuhakikisha bandari za Tanzania zinashindana na majirani katika ukanda huu.
Akirejea Utafiti wa Oxford Review, Kafulila anasema kuwa ufanisi peke yake unachangia asilimia 25 ya utajiri wa nchi 13 tajiri zaidi duniani. Hivyo, Tanzania haiwezi kusalia nyuma.
Mafanikio ya Mageuzi ya Bandari
Matokeo ya mageuzi ya Awamu ya Sita yanaonekana wazi:
- Shehena ya mizigo imeongezeka kutoka tani milioni 17.05 (2020) hadi tani milioni 27.76 (2025).
- Muda wa meli kushusha mizigo umepungua kutoka siku 46 hadi siku 1 (meli za mizigo mchanganyiko) na kutoka siku 10 hadi siku 1 (meli za makasha).
- Mapato ya forodha yameongezeka kutoka Sh. trilioni 7.08 hadi Sh. trilioni 8.26.
- Makasha kwa mwezi yameongezeka kutoka 17,000 hadi 25,000, huku gharama za uendeshaji zikishuka kwa Sh. bilioni 100.
- Shehena ya nchi jirani imepanda kutoka tani milioni 5.34 hadi tani milioni 9.18.
Bandari ndogo pia zimenufaika:
- Tanga imepanda shehena kutoka tani 888,130 hadi 1,191,480, na TEUs kutoka 7,036 hadi 7,817.
- Dar es Salaam imepokea meli 1,990 mwaka 2025 ikilinganishwa na 1,860 mwaka 2023.
- Tanga imepanda kutoka meli 198 hadi 307.
- Meli kubwa zaidi (tani 65) sasa zinaingia, ukilinganisha na kikomo cha tani 45 kabla ya 2021.
Ukarabati na Miradi ya Maendeleo
- Bandari ya Tanga imekarabatiwa kwa Sh. bilioni 429.1.
- Bandari za maziwa makuu nazo zipo kwenye hatua kubwa: Kemondo imekamilika, Bukoba imefika asilimia 94, na Mwanza Kaskazini imefika asilimia 58.
- Kujenga Bandari Mpya ya Bagamoyo na kuboresha bandari za Dar es Salaam, Mtwara, Tanga, Kigoma, Kalema, Musoma na bandari kavu (Kurasini, Kwala, Ihumwa).
- Ujenzi wa miundombinu ya mafuta yenye mita za mraba 420,000 na ghati lenye uwezo wa kuhudumia meli nne kwa wakati mmoja.
- Kuunganisha bandari ya Kusini Unguja (Zanzibar) na Bagamoyo (Tanzania Bara) kwa miundombinu ya kisasa.
Usalama Unabaki Pale Pale
Kafulila anabainisha kuwa ubia hauhusishi vyombo vya ulinzi na usalama.
“Hata baada ya kuingia ubia, vyombo vya ulinzi na usalama vitabaki pale pale, vinadhibitiwa na serikali. Hakuna tishio kwa umiliki wa taifa.”
Tanzania imepewa nafasi ya kipekee na jiografia yake – ikiwa imepakana na nchi nyingi zisizo na bandari. Hii ndiyo sababu Benki ya Dunia inaiona Tanzania kama “gateway – lango kuu la biashara” katika ukanda wa Afrika Mashariki na Kati.
Ubia si kuuzwa kwa rasilimali, bali ni njia ya kulinda umiliki wa taifa huku tukipata mtaji, teknolojia na ufanisi unaohitajika kuifanya Tanzania kuwa kitovu cha biashara barani Afrika.
Ubia si kuuzwa kwa rasilimali, bali ni njia ya kulinda umiliki wa taifa huku tukipata mtaji, teknolojia na ufanisi unaohitajika kuifanya Tanzania kuwa kitovu cha biashara barani Afrika.