Kwa nini mtu masikini akipata milioni 50 anaweza kurudi kuwa masikini tena, lakini tajiri akipoteza utajiri wake anaweza kuujenga upya?
Fikiria watu wawili.
Mtu wa kwanza anapata milioni 50 ghafla. Ananunua vitu vingi, anatumia fedha bila mpango, anawekeza bila maarifa, na baada ya muda fedha zinaisha. Mwishowe anarudi kwenye hali yake ya zamani.
Mtu wa pili anamiliki mamilioni, lakini anapoteza kila kitu kutokana na changamoto za biashara. Hata hivyo, baada ya muda anaanza tena, anajenga biashara mpya na kurejesha utajiri wake.
Kwa nini matokeo yao yanaweza kuwa tofauti?
Katika kitabu cha Secrets of the Millionaire Mind, T. Harv Eker anaeleza wazo muhimu linaloitwa Money Blueprint — yaani, ramani ya fedha iliyojengeka ndani ya akili zetu.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
1. MONEY BLUEPRINT NI NINI?
Money Blueprint ni mkusanyiko wa imani, mitazamo na mazoea kuhusu fedha ambayo mtu amejenga ndani yake kutokana na malezi, mazingira na uzoefu wa maisha.
Ramani hii inaweza kuathiri namna unavyopata fedha, unavyozitumia, unavyoziweka akiba na unavyofanya maamuzi ya kifedha.
Money is a result, wealth is a result, health is a result, illness is a result, your weight is a result. We live in a world of cause and effect.”»
Maana yake: Matokeo tunayoyaona mara nyingi yana sababu zinazochangia kuyatengeneza. Ukiwa unataka kuboresha matokeo yako ya kifedha, usiangalie kiasi cha fedha pekee; chunguza pia imani na tabia zinazoongoza maamuzi yako.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
2. VERBAL PROGRAMMING — MANENO ULIYOYASIKIA UKIKUA
Jiulize: Ulipokuwa mtoto, watu waliokuzunguka walikuwa wakizungumziaje fedha?
Je, ulisikia maneno kama haya?
- “Pesa ni ngumu sana kupatikana.”
- “Matajiri wote ni wezi.”
- “Sisi hatuwezi kuwa matajiri.”
- “Fedha hazikai mikononi mwetu.”
Unapokua ukisikia ujumbe kama huu mara kwa mara, unaweza kuanza kuuamini na kuuchukulia kama ukweli. Baadaye, imani hizo zinaweza kuathiri namna unavyoona fursa, unavyoweka malengo na unavyoshughulikia fedha.
Katika kitabu chake, Eker anaeleza kanuni ya kubadilisha matokeo kwa kuanza na chanzo chake:
“If you want to change the fruits, you will first have to change the roots.”»
Maana yake: Kama unataka matokeo yako ya kifedha yabadilike, anza kuchunguza imani zilizojengeka ndani yako kuhusu fedha.
Badala ya kusema, “Mimi siwezi kuwa na fedha,” jiulize, “Ni ujuzi gani ninaoweza kujifunza ili kuboresha hali yangu ya kifedha?”
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
3. 👀 MODELING — TABIA ZA FEDHA ULIZOZIONA
Mbali na maneno, watoto hujifunza kwa kutazama matendo ya watu wanaowazunguka.
Jiulize:
- Wazazi au walezi wako walikuwa wanapanga matumizi yao?
- Walikuwa wanaweka akiba au kutumia kila walichopata?
- Walikuwa wanazungumza kuhusu fedha kwa utulivu au kugombana kila mara?
- Walikuwa wanawekeza na kujifunza kuhusu fedha, au waliogopa kila aina ya hatari?
Unaweza kukuta mtu amekulia katika mazingira ambayo kila fedha inapopatikana, lazima itumike yote. Akikua, anaweza kuendelea na tabia hiyo bila hata kutambua chanzo chake.
Lakini kumbuka: Kujifunza tabia fulani utotoni hakumaanishi kwamba lazima uendelee nayo maisha yako yote.
The past does not equal the future.”»
Nukuu hii inahusishwa sana na Tony Robbins, si nukuu ninayoweza kuthibitisha kutoka katika kitabu cha Eker. Inawakilisha wazo kwamba historia yako haipaswi kuamua maisha yako yote.
Unaweza kujifunza kupanga bajeti, kuweka akiba, kuwekeza kwa maarifa na kufanya maamuzi bora hata kama hukukulia katika mazingira yaliyofundisha mambo hayo.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
4. SPECIFIC INCIDENTS — MATUKIO YALIYOJENGA IMANI ZAKO
Wakati mwingine, tukio moja linaweza kubadilisha namna mtu anavyofikiri kuhusu fedha kwa muda mrefu.
Kwa mfano:
- Uliona familia ikipoteza mali zake baada ya biashara kufilisika.
- Uliwahi kuaibishwa kwa sababu ya kukosa fedha.
- Uliomba fedha za kuanzisha jambo fulani, ukakataliwa na kuanza kuamini kwamba hutaweza kufanikiwa.
- Uliona mtu tajiri akitumia fedha vibaya na kuanza kuamini kwamba utajiri huleta matatizo.
Baadaye, unaweza kujikuta unaogopa kuanzisha biashara, unaogopa kuwekeza au unatumia fedha haraka kwa hofu kwamba kesho hutakuwa nazo.
Lakini tukio ulilopitia si lazima liwe sheria ya maisha yako.
“Whether you think you can, or you think you can't—you're right.”»
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
5. KWA NINI MTU ANAWEZA KUPOTEZA FEDHA NA KURUDI KWENYE HALI YAKE YA ZAMANI?
Tuchukulie watu wawili wamepata milioni 50.
Mmoja anaweza kuzitumia zote kwa starehe, kununua vitu asivyohitaji na kuingia kwenye biashara bila kufanya utafiti.
Mwingine anaweza kutenga fedha kwa matumizi muhimu, kuweka akiba ya dharura, kujifunza kuhusu uwekezaji na kuanza biashara kwa mpango.
Fedha zao za mwanzo zinaweza kuwa sawa, lakini maamuzi yao ni tofauti.
Hapa ndipo tunapoona umuhimu wa tabia na ujuzi wa kifedha.
Mtu akipoteza fedha lakini bado ana ujuzi, nidhamu, uzoefu na uwezo wa kuona fursa, anaweza kuwa na nafasi nzuri ya kujenga upya. Hata hivyo, mafanikio hayajahakikishwa; mazingira, afya, fursa na hali ya uchumi pia vina athari.
“Beware of little expenses; a small leak will sink a great ship.”»
Nukuu hii inahusishwa na Benjamin Franklin.
Somo: Si kiasi cha fedha unachopata pekee kinachoamua maisha yako ya baadaye. Namna unavyosimamia fedha hizo ni muhimu pia.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
6. BADILISHA MIZIZI, SI MATOKEO PEKEE
Mtu anaweza kutamani kuwa tajiri, lakini kama anaendelea kutumia kila anachopata bila mpango, kutokujifunza kuhusu fedha na kufanya maamuzi kwa mihemko, anaweza kuendelea kukutana na changamoto zilezile.
Ndiyo maana anasisitiza:
If you want to change the fruits, you will first have to change the roots.”»
Fikiria mti wenye mizizi dhaifu. Unaweza kupaka rangi kwenye shina lake na kufanya majani yaonekane mazuri kwa muda, lakini hilo halitatatua tatizo la mizizi.
Vivyo hivyo, kupata fedha nyingi kwa ghafla si sawa na kujenga uwezo wa kuzisimamia.
Ili kubadilisha hali yako ya kifedha:
1. Badilisha imani zako: Acha kuchukulia hali yako ya sasa kama mwisho wa uwezo wako.
2. Jifunze ujuzi wa fedha: Elewa bajeti, akiba, madeni, uwekezaji na hatari.
3. Fuatilia matumizi: Jua fedha zako zinapoenda badala ya kubahatisha.
4. Jenga nidhamu: Usitumie kila fedha unayopata kwa sababu tu unayo.
5. Tafuta fursa kwa maarifa: Usikimbilie kila biashara au uwekezaji unaoahidi faida kubwa.
An investment in knowledge pays the best interest.”»
— Benjamin Franklin
Maarifa yanaweza kukusaidia kufanya maamuzi yenye ufahamu zaidi, ingawa hayatoi dhamana ya kupata utajiri.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
7. ANZA KUBADILISHA MONEY BLUEPRINT YAKO LEO
Chukua dakika chache na ujibu maswali haya kwa uaminifu:
1. Maneno: Ni ujumbe gani kuhusu fedha uliokuwa ukiusikia sana ulipokuwa mtoto?
2. Mfano: Ni tabia gani za kifedha ulizojifunza kwa kuwaangalia watu waliokulea?
3. Matukio: Ni tukio gani lililobadilisha namna unavyofikiri kuhusu fedha?
4. Sasa: Ni tabia gani moja ya kifedha unayohitaji kuibadilisha kuanzia leo?
5. Baadaye: Ukipewa milioni 50 leo, ungewezaje kuzisimamia ili zisipotee kwa matumizi yasiyo na mpango?
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
SOMO KUU
Usijifunze kutafuta fedha pekee. Jifunze pia kuzisimamia, kuzilinda na kufanya maamuzi bora kuhusu matumizi yake.
© Mr Razeck | Kujifunza, kukua na kujenga fikra za mafanikio.