Hatima ya Ubunge wa Chenge baada ya hukumu

[Mahesabu]

Nimeangalia katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania na nimeona hivi kuhusiana na hali inayofanana na hii aliyo nayo Mh. Chenge.

Ibara ya 67
(2) Mtu hatakuwa na sifa za kustahili kuchaguliwa au kuteuliwa kuwa Mbunge-
(c) ikiwa mtu huyo amehukumiwa na Mahakama yoyote katika Jamhuri ya Muungano na kupewa adhabu ya kifo au ya kufungwa gerezani kwa muda unaozidi miezi sita kwa kukutwa na hatia ya kosa lolote, vyovyote linavyoitwa, linaloambatana na utovu wa uaminifu.

Chenge amekutwa na hatia na amehukumiwa kifungo cha mwaka mmoja au faini 700,000Sh.

Sasa hatima ya Chenge inakuwaje baada ya hukumu hiyo?

Naomba wataalamu wa Sheria na katiba mtufafanulie vizuri.

ukisoma vema kifungu ulichonukuu kinasema mtu hatakuwa na sifa ya kuteuliwa au kuchaguliwa kuwa mbunge.KIko wazi hakizungumzii mtu ambe ni mbunge tayari hivo kinawahusu wanaotaka kugombea au kuteuliwa kuwa wabunge. Kwa kifungu hiki Chenge tayari ni mbunge hivo hakiwezi kumbana labda kama kuna kifungu kinachosema mtu akishakuwa mbunge na akipataikana na hatia.Spika hawezi kutangaza jimbo lake wazi au vinginevyo.La pili Traffic offence ni tofauti na makosa mengineyo ndo maana hata kama ukigonga mtu akafa sio murder labda kuwe na vielelezo va kuonyesha umekusudia kuuwa.Kwa Chenge imeoneka ni kosa ndio aambalo imeanishwa ktk mojawapo ya Traffic offence na kapatikana na hatia ktk traffic offence na sio criminal offence ambayo iko ndani ya Sheria ya Mwenendo wa Makosa ya Jinai(criminal Procedure Act).Chenge bado ataendelea kutamba na vijisent vyake bungeni kama kawa. Ndo hivo nijuavo

KWA SHERIA NA KATIBa hii...the man hana hatia (YA KUNGOLEWA UBUNGE)

 

[Topical]

Kimahesabu ingekaa hivi!

Kufungwa au faini is equal to:

Kufungwa = faini

Ukitoa faini ni kama umefungwa pia

kimsingi amefungwa ila ametoa faini..

 

[LAT]

KWA SHERIA NA KATIBa hii...the man hana hatia (YA KUNGOLEWA UBUNGE)

@ mahesabu....another Kinyaa.....!

 

[Ustaadh]

Mtabishana sana lakini ukweli unabaki palepale kuwa katiba yetu inahitaji marekebisho makubwa. Aidha, wataalam wa sheria wametuacha njia panda - kwa ufahamu wangu finyu wa sheria za utumishi wa umma Chenge angepaswa kuwa amesimamishwa utumishi wa umma na kulipwa nusu mshahara kwa kuwa na kesi mahakamani wakati kesi ikiendelea. Hili halikufanyika! Kuna kesi nyingi tu zinazofanana na ya Chenge ambapo watuhumiwa hawakupewa option ya kulipa faini isipokuwa kifungo, na wengine hadi leo hii wanaozea jela. Inaelekea kuna double standards when it comes to some people. Mliosomea sheria mtufahamishe kipi kifanyike ili makosa kama haya yasirudiwe tena.

 

[Kiresua]

Katiba inasema:
No. 67 (2)
(c) ikiwa mtu huyo amehukumiwa na Mahakama yoyote katika Jamhuri ya Muungano na kupewa adhabu ya kifo au ya kufungwa gerezani kwa muda unaozidi miezi sita kwa kukutwa na hatia ya kosa lolote, vyovyote linavyoitwa, linaloambatana na utovu wa uaminifu.

Jama, ingawa mimi sio mwanasheria ila sentens ya mwisho baada ya red inasema...linaloambatana na utovu wa uaminifu... Je makosa aliyopatikana nayo AC yanaambatana na utovu wa uaminifu? Sijui, hebu tuendelee hapa!

 

[Anko Sam]

KWA SHERIA NA KATIBa hii...the man hana hatia (YA KUNGOLEWA UBUNGE)

Hapa nina pata kizunguzungu, Mi nadhani faini ni sawa na kifungo kile kile ila badala ya kufungwa unatoa pesa "yenyewe ndo inafungwa badala yako" Sasa kama angekosa faini akafungwa jela, je, angeendelea kuitwa Mh. Mbunge na akawa anahudhulia vikao vya Bunge? Mshahara, Posho na marupurupu mengine angeendelea kuyapata akiwa gerezani? Hapa napata kizunguzungu kwa sheria za bongo-ziko double standard!

 

[Mwanaukweli]

Ukisoma vema kifungu ulichonukuu kinasema mtu hatakuwa na sifa ya kuteuliwa au kuchaguliwa kuwa mbunge. Kiko wazi hakizungumzii mtu ambe ni mbunge tayari hivo kinawahusu wanaotaka kugombea au kuteuliwa kuwa wabunge. Kwa kifungu hiki Chenge tayari ni mbunge hivo hakiwezi kumbana labda kama kuna kifungu kinachosema mtu akishakuwa mbunge na akipataikana na hatia. Spika hawezi kutangaza jimbo lake wazi au vinginevyo. La pili Traffic offence ni tofauti na makosa mengineyo ndo maana hata kama ukigonga mtu akafa sio murder labda kuwe na vielelezo va kuonyesha umekusudia kuuwa. Kwa Chenge imeoneka ni kosa ndio aambalo imeanishwa ktk mojawapo ya Traffic offence na kapatikana na hatia ktk traffic offence na sio criminal offence ambayo iko ndani ya Sheria ya Mwenendo wa Makosa ya Jinai(criminal Procedure Act). Chenge bado ataendelea kutamba na vijisent vyake bungeni kama kawa. Ndo hivo nijuavo

KWA SHERIA NA KATIBa hii...the man hana hatia (YA KUNGOLEWA UBUNGE)

Mahesabu na Lokissa hebu angalieni vifungu hivi vya katiba:

Ibara ya 67
(2) Mtu hatakuwa na sifa za kustahili kuchaguliwa au kuteuliwa kuwa Mbunge-
(c) ikiwa mtu huyo amehukumiwa na Mahakama yoyote katika Jamhuri ya Muungano na kupewa adhabu ya kifo au ya kufungwa gerezani kwa muda unaozidi miezi sita kwa kukutwa na hatia ya kosa lolote, vyovyote linavyoitwa, linaloambatana na utovu wa uaminifu.

Unganisha na ibara ya 71

71.
(1) Mbunge atakoma kuwa Mbunge na ataacha kiti chake katika Bunge litokeapo lolote kati ya mambo yafuatayo -
(a) ikiwa litatokea jambo lolote ambalo, kama asingekuwa Mbunge lingemfanya asiwe na sifa za uchaguzi au apoteze sifa za uchaguzi au asiweze kuchaguliwa au kuteuliwa kwa mujibu wa masharti ya Katiba hii.​

Nadhani kinachosemwa na katiba kiko wazi sana.

Wanajaribu kutumia loophole ya "kosa linaloambatana na utovu wa uaminifu": lakini kutembea na gari lisilo na bima wakati sheria inadai uwe na bima inatosha kuwa utovu wa uaminifu.

Issues kubwa zitaingia za kulindana na UFISADI wetu palepale.

 

[Mwanaukweli]

Hata kama hukumu imetolewa tayari akiwa mbunge,kosa alifanya kabla ya kuwa mbunge wa bunge la sasa,na kama hukumu ingetolewa mapema ina maana asingegombea ubunge,pamoja na huvyo suppose asingekuwa na hela ina maana angekuwa jela huyu jamaa hatakiwi kuwa mbunge ila kwa sababu tanzania haina accauntability let chenge injoy the free air from the sorrounging

Soma ibara ya 71 (1) a.

 

[eliakeem]

mkuu....Rage was set free by his appeal being in favour of him..... therefore granted innocent...

Hapana yule alitoka kwa msamaha wa rais, na pia nakumbuka wakati wanamuhoji kituo fulani cha redio yeye alisema, siku hiyo ya msamaha asubuhi aliitwa na bwana jela na kuambiwa umepata msamaha wa rais kwa hiyo leo utatoka.

Hakutoka kwa rufaa.

 

[Mwanaukweli]

Hapana yule alitoka kwa msamaha wa rais, na pia nakumbuka wakati wanamuhoji kituo fulani cha redio yeye alisema, siku hiyo ya msamaha asubuhi aliitwa na bwana jela na kuambiwa umepata msamaha wa rais kwa hiyo leo utatoka.

Hakutoka kwa rufaa.

Rage alishinda rufaa.

 

[Kichuguu]

Sherehe za krismasi na mwaka mpya zimechukua muda wangu sana na kushindwa kuendelea na mjadala wangu kuhusu katiba.

Kulingana na katiba ya jamhuri ya Muungano wa Tanzania ya sasa hivi, Chenge amepoteza sifa za kuwa mbunge kufuatana na ibara ya 71.(1)(a) inayosema kuwa

"Mbunge atakoma kuwa Mbunge na ataacha kiti chake katika Bunge litokeapo lolote kati ya mambo yafuatayo - (a) ikiwa litatokea jambo lolote ambalo, kama asingekuwa
Mbunge lingemfanya asiwe na sifa za uchaguzi au apoteze sifa za uchaguzi au asiweze kuchaguliwa au kuteuliwa kwa mujibu wa masharti ya Katiba hii;"

Hukumu ya kifungo cha miaka mitatu jela au faini ya shilingi laki saba aliyopewa Chenge inamuondolea sifa za kuchaguliwa kuwa mbunge kwa mujibu wa katiba ya Tanzania ibara ya 67(2)(c) inayosema "Mtu hatakuwa na sifa za kustahili kuchaguliwa au kuteuliwa kuwa Mbunge-
(c) ikiwa mtu huyo amehukumiwa na Mahakama yoyote katika Jamhuri ya Muungano na kupewa adhabu ya kifo au ya kufungwa gerezani kwa muda unaozidi miezi sita kwa kukutwa na hatia ya kosa lolote, vyovyote linavyoitwa, linaloambatana na utovu wa
uaminifu; "

Kwa hiyo, inabidi tume ya uchaguzi iitishe auchaguzi mdogo kujaza nafasi hiyo iliyoachwa wazi na Chenge. Hata hivyo kwa vile tume hiyo hiyo ya uchaguzi ndiyo iliyokiuka katiba ta Tanzania ibara ya 41(6) na kumtangaza Kikwete kuwa Rais wa tanzania wakati hakupata kura nyingi zaidi ya wagombea wengine, basi inawezekana tume hiyo ikaja na maelezo ya kuhalalisha kwa nini Chenge ataendelea kuwa mbunge.

 

[Gagnija]

Mwanaukweli,
Chenge ataendelea kuwa mbunge kwa mfumo wa chama chao wa kulindana, lakini ukweli ni kuwa kapoteza sifa za kuendelea kuwa mbunge kwa kuwa ushahidi ulitolewa pasipo shaka yoyote kuwa alighushi bima ya gari alilokuwa anaendesha. Kwa ibara ulizotaja angejiuzuru mwenyewe kama tungekuwa na utawala wa kisheria.

 

[Njowepo]

CCM inajiandaa kumsafisha!
For me Chenge sio mbunge

 

[eliakeem]

Chenge atalindwa tu. Na ndiyo maana kesi yake wameichelewesha ili kipindi cha uchaguzi kipite na apite bila pingamizi. Maana hukumu kama hii ingetolewa mwenzi mmoja kabla ya uchaguzi, ilikuwa ni sababu tosha ya kumuweka kando.

 

[Mwanaukweli]

Chenge atalindwa tu. Na ndiyo maana kesi yake wameichelewesha ili kipindi cha uchaguzi kipite na apite bila pingamizi. Maana hukumu kama hii ingetolewa mwenzi mmoja kabla ya uchaguzi, ilikuwa ni sababu tosha ya kumuweka kando.

But you cannot fool all people all the time. This is for sure.

 

[Kilembwe]

najua sauti yetu kama waJF haitasikia kwa watawala, lakini bunge la sasa lina wabunge makini na wengine ni member humu ndani, basi tafadhalini hebu pelekeni hoja binafsi juu ya status ya ubunge wa Chenge baada ya hukumu hii ili tujue ni kifungu kipi this time mafisadi watatumia ku save the neck of their ally!

 

[Mwanaukweli]

najua sauti yetu kama waJF haitasikia kwa watawala, lakini bunge la sasa lina wabunge makini na wengine ni member humu ndani, basi tafadhalini hebu pelekeni hoja binafsi juu ya status ya ubunge wa Chenge baada ya hukumu hii ili tujue ni kifungu kipi this time mafisadi watatumia ku save the neck of their ally!

Watawala pia wanasoma humu, lakini hawatakuwa na ubavu wa kumtoa Chenge.

Ni kweli pressure inahitajika kwa hoja binafsi bungeni.

 

[Eqlypz]

Hivi wachangiaji wengi humu wanakimbilia kutype kabla ya kusoma? Icho kifungu (c) ukisoma utaona kuna comma.

 

[Mwanaukweli]

Nangoja nione ipi kati ya katiba na ushabiki wa vyama itashugulikia jambo hili

Nahisi ushabiki wa CCM utakuwa na mvuto kwa kuwa Jaji Mkuu, Mwanasheria Mkuu na Spika wote ni wana CCM. Na hii ndo issue ambayo katiba isipobadilika tutakuwa tunadanganyana tu. Chama kimoja kimekuwa na sauti kubwa na uwezo hata wa kupindisha katiba ya Jamhuri.

Hili huenda halitaangaliwa kama suala la katiba bali suala la Mwana CCM.

Imagine angekuwa ni mbunge wa upinzani. Mara moja spika, Makamba, Mwanasheria Mkuu wangekuja juu kufafanua katiba.

But wana CCM be careful. Vitu kama hivi ndo viliwaudhi watu wa Mwanza wakamkataa Masha. Vilevile kule Kibondo uozo wa mgombea wa CCM umesambaza kutokubalika mkoa mzima na kupoteza viti vingi.

Masuala yanayogusa katiba yaangaliwe kwa uzito wake!

 

[Mwanaukweli]

Hivi wachangiaji wengi humu wanakimbilia kutype kabla ya kusoma? Icho kifungu (c) ukisoma utaona kuna comma.

Kuna comma kwa kuwa chini yake kuna kifungu (d). Kwa kawaida nukta kwenye vifungu vya sheria inakaa mwishoni ibara.