Nchi nyingi za Afrika zimejifunga kwenye dhana potofu kwamba ili mtu awe jasusi lazima awe na tabia njema, rekodi safi ya kisheria, asiwe na “makovu” ya maisha, na aonekane kama askari au mtumishi wa serikali wa mfano. Dhana hii si tu ya kizamani ni hatari kwa usalama wa taifa.
Ujasusi si kazi ya malaika.
Ni kazi ya watu wanaoelewa:
hila za binadamu hofu, tamaa, na udhaifu mazingira halisi ya uhalifu, teknolojia, na siasa za chini kwa chini
Kwa kuamini kwamba “usalama = rekodi safi”, Afrika imechanganya ujasusi na polisi au jeshi, badala ya kuujenga kama taaluma ya kimkakati ya akili na uwezo. Hii ni urithi wa moja kwa moja wa mifumo ya kikoloni iliyozingatia utiifu kuliko ubunifu.
Ukweli mchungu ni huu:
Mataifa yanayoongoza duniani hayatafuti watu wasio na doa yanatafuta watu wanaoweza kudhibitiwa, kufuatiliwa, na kuelekezwa kwa maslahi ya taifa.
Ndiyo maana yamewahi kuajiri hackers, waliokuwa wahalifu, na watu waliotoka kwenye mazingira magumu, kwa sababu uwezo wao una thamani kuliko taswira yao.
Tatizo la Afrika si watu wake ni mifumo yake. Badala ya kujenga:
uchambuzi wa kisaikolojia
udhibiti wa hatari
ufuatiliaji wa kitaaluma
imechagua njia rahisi: kuwachuja watu kwa maadili ya juu juu.
Matokeo yake? Tunapata “maafisa safi” wasioweza kupenya ulimwengu mchafu wanaopaswa kuuelewa.
Ni wakati wa kusema wazi Ujasusi wa Afrika hautaendelea hadi pale utakapothamini uwezo kuliko mwonekano, na akili kuliko historia ya karatasi.
Haya si matusi.
Huu ni ukweli unaoumiza, lakini unaohitajika kusemwa.
Ujasusi si kazi ya malaika.
Ni kazi ya watu wanaoelewa:
hila za binadamu hofu, tamaa, na udhaifu mazingira halisi ya uhalifu, teknolojia, na siasa za chini kwa chini
Kwa kuamini kwamba “usalama = rekodi safi”, Afrika imechanganya ujasusi na polisi au jeshi, badala ya kuujenga kama taaluma ya kimkakati ya akili na uwezo. Hii ni urithi wa moja kwa moja wa mifumo ya kikoloni iliyozingatia utiifu kuliko ubunifu.
Ukweli mchungu ni huu:
Mataifa yanayoongoza duniani hayatafuti watu wasio na doa yanatafuta watu wanaoweza kudhibitiwa, kufuatiliwa, na kuelekezwa kwa maslahi ya taifa.
Ndiyo maana yamewahi kuajiri hackers, waliokuwa wahalifu, na watu waliotoka kwenye mazingira magumu, kwa sababu uwezo wao una thamani kuliko taswira yao.
Tatizo la Afrika si watu wake ni mifumo yake. Badala ya kujenga:
uchambuzi wa kisaikolojia
udhibiti wa hatari
ufuatiliaji wa kitaaluma
imechagua njia rahisi: kuwachuja watu kwa maadili ya juu juu.
Matokeo yake? Tunapata “maafisa safi” wasioweza kupenya ulimwengu mchafu wanaopaswa kuuelewa.
Ni wakati wa kusema wazi Ujasusi wa Afrika hautaendelea hadi pale utakapothamini uwezo kuliko mwonekano, na akili kuliko historia ya karatasi.
Haya si matusi.
Huu ni ukweli unaoumiza, lakini unaohitajika kusemwa.
