Jaji Mfawidhi
JF-Expert Member
- Feb 20, 2016
- 17,565
- 27,569
Hivi karibuni matukio ya wanaume kunyanyaswa, kupewa unyumba chini ya dakika moja, mke kudai hajisikii, kubakwa , kulawitiwa na kadhalika huku hakuna mtu anayewasemea sasa mbunge wa kitaifa ndugu BABA levo asaidie kupaza sauti iundwe wizara ya kutetea wanaume .
Hapa kuna maandishi ya Kiswahili kuhusu umuhimu wa Tanzania kuanzisha “vianzisha/viwazo vya wanaume” (yaani mpango wa kuchochea, kujenga na kulinda maslahi ya wavulana na wanaume), yakilenga kuzuia unyanyasaji—ikiwemo kulawiti wanaume—kwa ufanisi.
Umuhimu wa Tanzania kuanzisha viwazo ya wanaume vinavyolinda maslahi ya wavulana na wanaume
Tanzania ni nchi inayojenga jamii yenye maadili, haki na usawa. Hata hivyo, katika miaka ya hivi karibuni kumekuwepo na changamoto kubwa inayohusiana na unyanyasaji na vitendo vya kinyume na maadili, ikiwemo kulawiti wanaume. Tatizo hili limekuwa kubwa zaidi kuliko tunavyoweza kufikiria, na mara nyingi huwa linafichwa kwa hofu, aibu, unyanyapaa, au kukosa njia salama za kuripoti.
Kwa sababu hiyo, ni muhimu kwa Tanzania kuanzisha viwazo vya wanaume yaani mipango thabiti ya kijamii, kielimu, na kisheria inayolenga kulinda maslahi ya wavulana na wanaume . Viwazo hivi vitakuwa kama mwamko wa kitaifa unaowawezesha watu wote kujua kuwa unyanyasaji hauhusishi “kutokana na jinsia pekee”, bali ni uhalifu unaodhulumu utu wa binadamu.
1. Kulinda heshima na utu wa mwanaume na mvulana Mwanaume au mvulana anapodhulumiwa, si lazima ajadiliwe kama “aibu”. Uovu wowote dhidi ya mwili na akili ya mtu ni ukiukwaji wa haki. Viwazo vya wanaume vitasisitiza kwamba kila mtu—mvulana, mwanaume, mwanamke, na msichana—anastahili kulindwa.
2. Kupunguza unyanyapaa unaowafanya waathiriwa waogope kuripoti Moja ya sababu kubwa zinazozidisha tatizo ni unyampara. Watu wengi husema “hata kama limefanyika, haijulikani”, au “huyu ni mtu wa aina fulani”. Kauli hizo huifanya familia na jamii kushindwa kutoa msaada. Kwa kuanzisha mipango maalum kwa wanaume, jamii itajifunza kuacha mazungumzo ya kejeli na kuhimiza taarifa za mapema.
3. Kutoa elimu ya kinga na uelewa wa haki
Viwazo vya wanaume vinaweza kusaidia kuleta elimu kuhusu:
Elimu hii ikihusishwa na shule, vyombo vya habari, na dini/mitandao ya kijamii itasaidia kuzuia kabla ya madhara kutokea.
4. Kuimarisha mifumo ya kisheria na huduma za msaada Serikali, taasisi za usalama, na huduma za afya zinahitaji kupewa mwelekeo wa kutosha kuhusu ulinzi wa wavulana na wanaume. Viwazo vya wanaume vinaweza kusisitiza:
5. Kusaidia wavulana kukua bila kuogopa
Wakati wavulana wanajifunza kuwa wanastahili kulindwa, hujenga ujasiri wa kutafuta msaada wanapokutana na hatari. Elimu ya jinsi ya kusema hapana kwa vitisho, na “wapi kupata msaada ni nguzo muhimu yakuzuia.
Tanzania ina nafasi ya kuwa nchi inayoongoza kwa masuala ya haki za binadamu na kulinda jamii yake. Kuanzisha viwazo/vianzishi vya wanaume ni hatua muhimu ya kuhakikisha kuwa wavulana na wanaume hawapuuzwi, na kwamba vitendo vya kulawiti vinapigwa vita kwa nguvu, elimu na sheria.
Ni wakati wa kubadili mtazamo wa jamii,unyanyasaji si suala la mtu binafsi pekeeni suala la haki na usalama wa jamii.
Hapa kuna maandishi ya Kiswahili kuhusu umuhimu wa Tanzania kuanzisha “vianzisha/viwazo vya wanaume” (yaani mpango wa kuchochea, kujenga na kulinda maslahi ya wavulana na wanaume), yakilenga kuzuia unyanyasaji—ikiwemo kulawiti wanaume—kwa ufanisi.
Umuhimu wa Tanzania kuanzisha viwazo ya wanaume vinavyolinda maslahi ya wavulana na wanaume
Tanzania ni nchi inayojenga jamii yenye maadili, haki na usawa. Hata hivyo, katika miaka ya hivi karibuni kumekuwepo na changamoto kubwa inayohusiana na unyanyasaji na vitendo vya kinyume na maadili, ikiwemo kulawiti wanaume. Tatizo hili limekuwa kubwa zaidi kuliko tunavyoweza kufikiria, na mara nyingi huwa linafichwa kwa hofu, aibu, unyanyapaa, au kukosa njia salama za kuripoti.
Kwa sababu hiyo, ni muhimu kwa Tanzania kuanzisha viwazo vya wanaume yaani mipango thabiti ya kijamii, kielimu, na kisheria inayolenga kulinda maslahi ya wavulana na wanaume . Viwazo hivi vitakuwa kama mwamko wa kitaifa unaowawezesha watu wote kujua kuwa unyanyasaji hauhusishi “kutokana na jinsia pekee”, bali ni uhalifu unaodhulumu utu wa binadamu.
1. Kulinda heshima na utu wa mwanaume na mvulana Mwanaume au mvulana anapodhulumiwa, si lazima ajadiliwe kama “aibu”. Uovu wowote dhidi ya mwili na akili ya mtu ni ukiukwaji wa haki. Viwazo vya wanaume vitasisitiza kwamba kila mtu—mvulana, mwanaume, mwanamke, na msichana—anastahili kulindwa.
2. Kupunguza unyanyapaa unaowafanya waathiriwa waogope kuripoti Moja ya sababu kubwa zinazozidisha tatizo ni unyampara. Watu wengi husema “hata kama limefanyika, haijulikani”, au “huyu ni mtu wa aina fulani”. Kauli hizo huifanya familia na jamii kushindwa kutoa msaada. Kwa kuanzisha mipango maalum kwa wanaume, jamii itajifunza kuacha mazungumzo ya kejeli na kuhimiza taarifa za mapema.
3. Kutoa elimu ya kinga na uelewa wa haki
Viwazo vya wanaume vinaweza kusaidia kuleta elimu kuhusu:
- mipaka ya utu na maadili,
- hatari za kulawiti,
- jinsi ya kumtambua mnyanyasaji,
- njia za kupata msaada mapema,
- na umuhimu wa kuripoti kupitia vituo rasmi.
Elimu hii ikihusishwa na shule, vyombo vya habari, na dini/mitandao ya kijamii itasaidia kuzuia kabla ya madhara kutokea.
4. Kuimarisha mifumo ya kisheria na huduma za msaada Serikali, taasisi za usalama, na huduma za afya zinahitaji kupewa mwelekeo wa kutosha kuhusu ulinzi wa wavulana na wanaume. Viwazo vya wanaume vinaweza kusisitiza:
- uangalizi wa kesi kwa usawa,
- huduma za afya kwa waathiriwa,
- usiri wa taarifa,
- na kuwapo kwa wataalamu wanaoweza kushughulikia kesi kwa taaluma na huruma.
5. Kusaidia wavulana kukua bila kuogopa
Wakati wavulana wanajifunza kuwa wanastahili kulindwa, hujenga ujasiri wa kutafuta msaada wanapokutana na hatari. Elimu ya jinsi ya kusema hapana kwa vitisho, na “wapi kupata msaada ni nguzo muhimu yakuzuia.
Tanzania ina nafasi ya kuwa nchi inayoongoza kwa masuala ya haki za binadamu na kulinda jamii yake. Kuanzisha viwazo/vianzishi vya wanaume ni hatua muhimu ya kuhakikisha kuwa wavulana na wanaume hawapuuzwi, na kwamba vitendo vya kulawiti vinapigwa vita kwa nguvu, elimu na sheria.
Ni wakati wa kubadili mtazamo wa jamii,unyanyasaji si suala la mtu binafsi pekeeni suala la haki na usalama wa jamii.