Manyanza
Platinum Member
- Nov 4, 2010
- 22,191
- 58,351
Hapa ndipo dodoso linaanza kugusa moja kwa moja credibility ya ushahidi na value ya vielelezo.
Katuga anaonekana kujaribu kumfunga Lissu kwenye admissions alizokwisha kuzitoa wakati wa cross-examination ya mashahidi, hasa kuhusu tofauti kati ya contradiction na omission.
Hoja ya msingi ni kwamba si kila kitu ambacho hakikutajwa awali kinakuwa contradiction.
Omission ni kutokuwepo kwa jambo katika maelezo ya awali, wakati contradiction inahusisha taarifa mbili zinazokinzana.
Tofauti hii inaweza kuwa muhimu sana katika kupima consistency na reliability ya witness.
Lissu anaposema shahidi alitumia neno “uhaini” Mahakamani, lakini kwenye statement yake akaeleza “makosa ya jinai”, anajaribu kuonyesha kwamba si suala la kutokusema jambo tu, bali kuna material inconsistency kuhusu nature ya offence.
Hapo ndipo prosecution inapolazimika kueleza kama tofauti hiyo ni ya kawaida au inagusa root ya prosecution case.
Kuna pia jambo kubwa kwenye kauli ya Lissu kwamba hana imani na Mahakama katika masuala ya uchaguzi.
Katuga anaonekana kujaribu kuunganisha msimamo huo na kauli za kuipinga Serikali, kuzuia uchaguzi, kukinishika na kuhamasisha uasi, ili kujenga inference ya intention.
Lakini Lissu anaendelea kuweka tofauti kati ya opposition ya kisiasa na criminal intention.
Hii ndiyo battle halisi. Si kama alikuwa mkosoaji wa Serikali, hilo halibishaniwi sana, bali kama ushahidi unaonyesha kwamba ukosoaji huo ulivuka mpaka na kufikia mens rea na overt acts zinazohitajika kisheria kwa kosa la uhaini.
Na pale Lissu anaposema, “mimi ni shahidi wa facts, final submission tutasema mengine,” anaweka mpaka muhimu wa kiutaratibu.
Kwamba, wakati wa ushahidi anatoa factual testimony, lakini hoja za mwisho kuhusu legal effect ya contradictions, omissions na exhibits zitajengwa kwenye final submissions.
Kinachoendelea sasa ni zaidi ya kuulizana maswali. Prosecution inajaribu kujenga inference ya intention kutoka kwenye kauli na mwenendo wa Lissu.
Lakini defence inajaribu kuonyesha kwamba inference hiyo haiwezi kuziba mapengo yaliyopo kwenye ushahidi wa Jamhuri.
Kinachojengwa hapa ni hoja ya credibility na consistency ya mashahidi.
Katuga anajaribu kuonyesha kwamba tofauti zilizopo kwenye statements za mashahidi si lazima ziwe material contradictions, bali baadhi ni omissions zisizoathiri msingi wa ushahidi.
Lissu, kwa upande wake, anajaribu kuonyesha kwamba baadhi ya tofauti si za kiufundi tu.
Mfano wa eneo la tukio—Kariakoo, Posta Mpya na Ilala Boma—unaweza kuwa contradiction ikiwa witness ametoa locations zinazokinzana kuhusu fact muhimu, badala ya kuwa amesahau tu kuitaja.
Vilevile, kutokutaja smartphone, Facebook account au hata kwamba alimuona Lissu kunaingia kwenye omission.
Uzito wake wa kisheria hautegemei tu kwamba jambo halikutajwa, bali kama omission hiyo ni material na kama inaathiri credibility au reliability ya witness kwenye issue inayobishaniwa.
Jibu la Lissu kuhusu “mzozo” na “mabishano” pia linaonyesha anachojaribu kufanya.
Yaani kuonyesha kwamba uchaguzi wa maneno unaweza kubadilisha factual meaning. Pia “mabishano” yanaweza kuwa tofauti ya kimawazo, wakati “mzozo” unaweza kubeba maana pana zaidi ya confrontation.
Kinacholengwa hapa ni admissibility, weight na reliability ya ushahidi, hasa kuhusu video ambayo prosecution inategemea kuthibitisha maneno yanayodaiwa.
Katuga anajaribu kuonyesha kwamba kisheria ushahidi wa shahidi wa macho na masikio unaweza kuthibitisha tukio hata bila video.
Lissu anachukua msimamo tofauti kwa sababu katika kesi hii ushahidi wenyewe unaelezwa kuwa ulitokana na video iliyorekodiwa na kusambazwa na PW17.
Kwa hiyo, hoja yake si kwamba kila tukio lazima liwe na video, bali kwamba video iliyopo na inayodaiwa kuwa chanzo cha maneno hayo haijawekwa mbele ya Mahakama.
Hapo kuna distinction muhimu, yaani existence ya video si sawa na proof of its contents.
Kama prosecution inadai maneno fulani yalitamkwa ndani ya video, defence inauliza kwa nini Mahakama isione na isikie source material yenyewe, badala ya kutegemea excerpts au recollection za mashahidi ambao baadhi yao hawakuwapo kwenye tukio.
Hoja ya PW17 ni muhimu zaidi kwa sababu ndiye anayesemekana kuwa eyewitness na broadcaster wa tukio.
Kama alikuwa akifanya livestream, prosecution inaweza kutumia hilo kuonyesha kwamba alikuwa akiiona na kuisikia hotuba.
Lakini defence hapa inaweza kuuliza kwamba, ikiwa ndiye aliyerekodi, kuhifadhi na kusambaza footage, kwa nini primary recording haipo kama exhibit?
Pia Lissu anafanya attack kwenye credibility ya Polisi, lakini si kwa sababu tu wao ni Polisi.
Anaweka msingi kwenye alleged procedural irregularities katika namna statements zilivyoandaliwa.
Hii ni muhimu kwa sababu credibility ya witness hupimwa kwa quality na consistency ya evidence yake, si cheo au sura yake.
Kwa kifupi, prosecution inataka Mahakama ikubali kwamba “witness alisema alisikia, basi ushahidi unatosha.”
Hapa ndipo defence inasukuma swali tofauti: “Kwa kesi inayotegemea yaliyomo kwenye video, kwa nini source evidence yenyewe haipo, na kwa nini Mahakama itegemee ushahidi unaopingana kuhusu contents yake?”
Hii ndiyo sehemu ambayo reasonable doubt inaweza kujengwa, lakini si kwa kukataa kwamba hotuba ilifanyika, bali kwa kuhoji kama prosecution imethibitisha kwa uhakika maneno, context, intention na legal character ya maneno hayo.
Katuga anaonekana kujaribu kumfunga Lissu kwenye admissions alizokwisha kuzitoa wakati wa cross-examination ya mashahidi, hasa kuhusu tofauti kati ya contradiction na omission.
Hoja ya msingi ni kwamba si kila kitu ambacho hakikutajwa awali kinakuwa contradiction.
Omission ni kutokuwepo kwa jambo katika maelezo ya awali, wakati contradiction inahusisha taarifa mbili zinazokinzana.
Tofauti hii inaweza kuwa muhimu sana katika kupima consistency na reliability ya witness.
Lissu anaposema shahidi alitumia neno “uhaini” Mahakamani, lakini kwenye statement yake akaeleza “makosa ya jinai”, anajaribu kuonyesha kwamba si suala la kutokusema jambo tu, bali kuna material inconsistency kuhusu nature ya offence.
Hapo ndipo prosecution inapolazimika kueleza kama tofauti hiyo ni ya kawaida au inagusa root ya prosecution case.
Kuna pia jambo kubwa kwenye kauli ya Lissu kwamba hana imani na Mahakama katika masuala ya uchaguzi.
Katuga anaonekana kujaribu kuunganisha msimamo huo na kauli za kuipinga Serikali, kuzuia uchaguzi, kukinishika na kuhamasisha uasi, ili kujenga inference ya intention.
Lakini Lissu anaendelea kuweka tofauti kati ya opposition ya kisiasa na criminal intention.
Hii ndiyo battle halisi. Si kama alikuwa mkosoaji wa Serikali, hilo halibishaniwi sana, bali kama ushahidi unaonyesha kwamba ukosoaji huo ulivuka mpaka na kufikia mens rea na overt acts zinazohitajika kisheria kwa kosa la uhaini.
Na pale Lissu anaposema, “mimi ni shahidi wa facts, final submission tutasema mengine,” anaweka mpaka muhimu wa kiutaratibu.
Kwamba, wakati wa ushahidi anatoa factual testimony, lakini hoja za mwisho kuhusu legal effect ya contradictions, omissions na exhibits zitajengwa kwenye final submissions.
Kinachoendelea sasa ni zaidi ya kuulizana maswali. Prosecution inajaribu kujenga inference ya intention kutoka kwenye kauli na mwenendo wa Lissu.
Lakini defence inajaribu kuonyesha kwamba inference hiyo haiwezi kuziba mapengo yaliyopo kwenye ushahidi wa Jamhuri.
Kinachojengwa hapa ni hoja ya credibility na consistency ya mashahidi.
Katuga anajaribu kuonyesha kwamba tofauti zilizopo kwenye statements za mashahidi si lazima ziwe material contradictions, bali baadhi ni omissions zisizoathiri msingi wa ushahidi.
Lissu, kwa upande wake, anajaribu kuonyesha kwamba baadhi ya tofauti si za kiufundi tu.
Mfano wa eneo la tukio—Kariakoo, Posta Mpya na Ilala Boma—unaweza kuwa contradiction ikiwa witness ametoa locations zinazokinzana kuhusu fact muhimu, badala ya kuwa amesahau tu kuitaja.
Vilevile, kutokutaja smartphone, Facebook account au hata kwamba alimuona Lissu kunaingia kwenye omission.
Uzito wake wa kisheria hautegemei tu kwamba jambo halikutajwa, bali kama omission hiyo ni material na kama inaathiri credibility au reliability ya witness kwenye issue inayobishaniwa.
Jibu la Lissu kuhusu “mzozo” na “mabishano” pia linaonyesha anachojaribu kufanya.
Yaani kuonyesha kwamba uchaguzi wa maneno unaweza kubadilisha factual meaning. Pia “mabishano” yanaweza kuwa tofauti ya kimawazo, wakati “mzozo” unaweza kubeba maana pana zaidi ya confrontation.
Kinacholengwa hapa ni admissibility, weight na reliability ya ushahidi, hasa kuhusu video ambayo prosecution inategemea kuthibitisha maneno yanayodaiwa.
Katuga anajaribu kuonyesha kwamba kisheria ushahidi wa shahidi wa macho na masikio unaweza kuthibitisha tukio hata bila video.
Lissu anachukua msimamo tofauti kwa sababu katika kesi hii ushahidi wenyewe unaelezwa kuwa ulitokana na video iliyorekodiwa na kusambazwa na PW17.
Kwa hiyo, hoja yake si kwamba kila tukio lazima liwe na video, bali kwamba video iliyopo na inayodaiwa kuwa chanzo cha maneno hayo haijawekwa mbele ya Mahakama.
Hapo kuna distinction muhimu, yaani existence ya video si sawa na proof of its contents.
Kama prosecution inadai maneno fulani yalitamkwa ndani ya video, defence inauliza kwa nini Mahakama isione na isikie source material yenyewe, badala ya kutegemea excerpts au recollection za mashahidi ambao baadhi yao hawakuwapo kwenye tukio.
Hoja ya PW17 ni muhimu zaidi kwa sababu ndiye anayesemekana kuwa eyewitness na broadcaster wa tukio.
Kama alikuwa akifanya livestream, prosecution inaweza kutumia hilo kuonyesha kwamba alikuwa akiiona na kuisikia hotuba.
Lakini defence hapa inaweza kuuliza kwamba, ikiwa ndiye aliyerekodi, kuhifadhi na kusambaza footage, kwa nini primary recording haipo kama exhibit?
Pia Lissu anafanya attack kwenye credibility ya Polisi, lakini si kwa sababu tu wao ni Polisi.
Anaweka msingi kwenye alleged procedural irregularities katika namna statements zilivyoandaliwa.
Hii ni muhimu kwa sababu credibility ya witness hupimwa kwa quality na consistency ya evidence yake, si cheo au sura yake.
Kwa kifupi, prosecution inataka Mahakama ikubali kwamba “witness alisema alisikia, basi ushahidi unatosha.”
Hapa ndipo defence inasukuma swali tofauti: “Kwa kesi inayotegemea yaliyomo kwenye video, kwa nini source evidence yenyewe haipo, na kwa nini Mahakama itegemee ushahidi unaopingana kuhusu contents yake?”
Hii ndiyo sehemu ambayo reasonable doubt inaweza kujengwa, lakini si kwa kukataa kwamba hotuba ilifanyika, bali kwa kuhoji kama prosecution imethibitisha kwa uhakika maneno, context, intention na legal character ya maneno hayo.