nilikuwa kijijini nikapitwa lakini sijachelewa sana. Kwanza mtumishi nikupe pole lakini amini kuwa hata kwa mkeo mambo si rahisi. Naye anaumia. Kwanza umeshashauriwa utofautishe matarajio na uhalisia. Hilo la kwanza.
La pili, usipeleke matatizo yako sijui kwa watumishi wenzio sijui maaskofu. Ni binadamu tu hao. Usishangae mmoja akatoka hapo akaenda kumtongoza mkeo kwa kuwa anajua ana ugwadu wa miezi tisa. Ni kweli yametokea.
La tatu, usiweke kichwani haya maneno unayoambiwa kuwa ulikosea kuoa mwanamke wa kinyakyusa, mwenye mtoto, aliyeachika au nini nini (na-declare interest ya kuwa na mtoto) na kuwa mmachame. Ndoa hata za waliooana mabikira zina matatizo. Wapo wanawake waliokuwa na machungu hata ya kubakwa na kunajisiwa utotoni lakini wameyashinda machungu na wanafurahia ndoa zao na wapo walioshindwa na wanaleta shida kwenye mahusiano. Wapo watu walioachika kwa wenza wao na wakakutana na wenza wengine bora zaidi na mahusiano yao yamedumu kwa furaha. Wapo watu waliofahamiana kwa miaka 10 lakini walipoaana tu wakaachana. Wapo waliofahamiana kwa miezi mitatu na sasa wana watoto watatu na ndoa zao ni mfano wa kuigwa. Wako watu kila wanapokwenda wanapata shida - hawawezi kuishi kwenye mahusiano. Ni mapema kujua mkeo yuko kundi lipi.
La nne, miaka 0 mpaka 5 kwenye ndoa ni muda wa kufahamiana rangi halisi kati ya wanandoa. Hivyo usikurupuke kujiona uko jehanam. Ndo kwaanza kunakucha. Ukimuuliza mkeo nae atasema umebadilika. Tabia ambayo wewe unajisifia kuwa ni nzuri mkeo anaweza kuiona ni kero. Nina kaka alikuwa na ndoto kama zako. Akaoa dada mzuri sana. Huyu kaka ndoa ilimshinda baada ya miaka 6. Mke aliondoka na begi la nguo na ujauzito mchanga. Alichoka tabia za kakaangu. Wote tulijiuliza, yule mke kimemuondoa nini mbona kaka ni mtu romantic sana, muda wote anamuongelea mkewe...... Huyu kaka mpaka leo anamlaumu mkewe. Anasema alikuwa akimpa kila kitu. Tendo la ndoa ilikuwa ni karibu kila siku na wakianza saa 8 usiku ni mpaka saa 11 mpaka mara nyingine mkewe akawa anamtumia mesej akiwa kazini mchana kuwa leo wasifanyane. Mimi nilipotafakari sana niliona tatizo halikuwa kwa mke bali kwa mume. Alimchukulia mkewe kama kitu ambacho alitaka akifanye kiwe kama alivyokuwa amepanga toka utotoni (nikija kuoa nitampenda sana mke wangu, nitamfanya hivi na vile, nitataka familia yangu iishi hivi na vile.....) bila kukumbuka kuwa unayemuoa naye ni mtu mwenye ndoto zake pia.
La nne, mkeo anaweza kuwa na matatizo ya kisaikolojia. Kwa kuwa wewe ni mtu wa kiroho basi unaweza kulikabili kiroho. Acha hasira na majuto. Anza kuchunguza maisha ya mke wako toka utotoni. Chunguza mahusiano ya baba yake na mama yake, chunguza mahusiano yake na ndugu zake hasa utotoni yalikuwaje. Kuna wanawake hawajui kuongozwa. Ukifatilia utakuta mama ndo alikuwa kila kitu kwenye familia, au binti alianza majukumu ya kutunza familia akiwa mdogo bila msaada wowote. Mtu kama huyu usitegemee atakuwa tayari tu kukusikiliza unachomshauri kisa tu wewe ni mume. Kuna mabinti wengine waliishi na mababa wabaya - waliowanyanyasa mama zao au hata watoto wao. Binti anakuwa mkubwa anapata wanaume wanaompenda lakini kichwani kwake anataka amkomeshe baba. Bila hata yeye kujua kuwa anamuadhibu baba yake basi kila mwanaume atakayeingia anga zake atakiona cha mtema kuni.
La tano, mkeo anaweza kuwa na tatizo la "mood swings". Ulishawahi kuchunguza pattern ya kununa kwake? Si ajabu anakuwa amekaribia siku zake!! Au ana "anxiety" flani, sijui ndo tunaita kihoro? au ana msongo (depression) si ajabu inayotokana na wewe au mambo mengine. Kama ni tatizo tu la kihaiba halijasababishwa na machungu au homoni za kike basi tafuta jinsi ya kuishi nalo. Akinuna we fanya mambo yako, mnuno ukiisha mnaendelea na maisha yenu. Kuna wakati mtu anahitaji "space" jamani. Siyo ndo kujidai unajali sana unataka umbembeleze na akwambie kinachomsibu.
Vinginevyo mi naona ukitulia uani kwa Mungu bila ku-surrender kwa mwovu uwezekano wa kupita hiki kipindi salama ni mkubwa. Ukiona jaribu limekuwa kuubwa, pale unapoona unataka kukata tamaa basi ujue ukombozi umekaribia. Hili hata watu ambao hawajaokoka ni mashahidi. Unaenda sehemu huifahamu. Unatumia akili zako kupatafuta wee... baadae unasema bora tu nirudi lakini kabla sijarudi ngoja niulize. Ukiuliza unashangaa kuambiwa "si hapo"! Kumbe ulikuwa umeshapafika. Cha msingi shusha kidole unachomnyooshea mkeo maana kinakufanya ujione mwenye haki na kujikosesha fursa ya kujitathmini. Jikabidhi kwa Mungu kisha andaa tukio. Mchukue mkeo mkakae sehemu nzuri umwambie haya uliyotuambia hapa (ndoto zako na ulichokiambulia), na uombe radhi kama kuna sehemu uliyoteleza katika harakati za kufanya ndoa yenu iwe kama unavyotaka (haikupunguzii uanaume wako) bali ni njia ya kumvuta mwenzio akusikilize. Mkeo aseme yake kisha mfikie muafaka. Mtumishi kama ni kuendelea na hii ndoa utakuwa na amani na kama ni kuivunja utakuwa na amani. Ndoa nyingi zinavunjika kutokana na uvivu wa wanandoa kuzijenga. Watu wanatumia nguvu nyingi na akili kusuluhisha migogoro kazini lakini linapokuja swala la ndoa tunatatarajia miujiza.