Mwenza kilaza.

[Nyani Ngabu]

View attachment 3687121
Kilaza
Kilaza ni zaidi neno la mazungumzo au msimu kuliko istilahi ya asili ya Kiswahili sanifu. Utafiti kuhusu misimu ya Kiswahili unaeleza maana yake kuwa mtu mwenye uwezo mdogo wa kufanya jambo

Kwa hiyo, mwanafunzi anaweza kuitwa kilaza wa hesabu kwa sababu ufaulu au uwezo wake katika hesabu ni mdogo. Hilo halimaanishi moja kwa moja kwamba hajui kila kitu au hana akili katika nyanja nyingine.


Mjinga
Kwa maana ya kamusi, mjinga ni mtu asiyejua au kufahamu. Maana hiyo inaweza kuhusishwa na jambo maalumu: mtu anaweza kuwa mjinga kuhusu kompyuta lakini akawa mtaalamu wa kilimo.

Hivyo, ujinga unaweza kuondolewa kwa kupata taarifa, elimu au uzoefu. Kauli maarufu ya kwamba “mjinga akielezwa anaelewa” ni ufafanuzi wa matumizi unaotokana na maana hii, si sehemu ya lazima ya fasili yenyewe.

Mpumbavu
Mpumbavu hufafanuliwa kuwa mtu anayeshindwa kuelewa anachoelezwa. Katika matumizi mapana, upumbavu pia huhusishwa na kusema au kutenda bila akili, busara au mantiki.

Kwa hiyo, neno hili lina uzito zaidi kuliko mjinga: linaweza kudokeza kwamba maelezo yametolewa lakini mtu haelewi, au kwamba matendo yake hayana busara. Wazo linalosikika mara nyingi kwamba mpumbavu “anajua lakini hafanyi” ni tafsiri maarufu ya kimatumizi; si fasili pekee ya kamusi.


Mfano mmoja
Tuseme wanafunzi watatu wanapewa maelekezo ya swali:

Mjinga: Hajui njia ya kulijibu kwa sababu bado hajafundishwa.

Kilaza: Amefundishwa, lakini uwezo au matokeo yake katika somo hilo ni dhaifu.

Mpumbavu: Anaelezwa, lakini hashiki maelezo hayo au anatenda kinyume cha busara.

Maelezo murua kabisa hayo!

 

[BIOTOXINS]

Kwa kweli ni shida siyo kwa sisi TU wa awake no, Kuna wanaume nao ndugu yangu ni shida sijui ni Mimi tu au na WA awake wenzangu yalishawapata? Unamwelekeza kitu na unajua hawezi unatumia nguvu kubwa unajua ameelewa anaendelea kulirudia hapo tulikuwa tunatoka kuanzisha mahusiano! Unawaza hili nilishamfundisha mbona Tena nikachoka nikabidi niulize uwezo wake wa kufikiri weee ni mkali kama Simba, yaani kilaza hatari alafu yeye anaona anajua Kila kitu! Mwanaume huyu ni kilaza nilijiondoa mapema amebaki analaumu tu

Kilaza ana uwezo wa kutafta pesa na akajitegemea kifedha yaan both side me and ke?

 

[Kiranga]

Baada ya kufikia ‘Unc’ status, nimejikuta tu napunguza mahudhurio ya hili jukwaa.

Hivyo msishangae sana kuniona humu leo. Mara moja moja si mbaya kujivinjari na kuwasabahi.

Twende kwenye mada….

Ni hivi, mimi nadhani ni mtu mmoja mvumilivu sana, hususan ikija kwenye mapungufu ya kiubinadamu.

Ila hata wavumilivu nao huwa wana kikomo chao.

Hivyo, nauliza……je, umeshawahi kuwa au unaye mwenza ambaye ni kilaza?

Yaani huyo mwenza wako unaona umemzidi akili lakini basi tu huna jinsi ya kumwambia.

Sasa, sidhani kama kuna kipimo sahihi cha ukilaza. Kama kipo basi mimi sikijui.

Kwa hiyo mtu unaposema flani ni kilaza unakuwa unatumia kipimo kupitia mtazamo wako.

Hiyo ni hatua ambayo inaweza kutoa matokeo yasiyo sahihi.

Mimi kuna mdada mmoja hivi ilibidi tu nimpotezee na kumfungia kioo mazima.

Si tu alikuwa ni kilaza, bali pia alikuwa naive [sikijui Kiswahili chake] sana.

Sikumbuki kabisa yeye kuwa na mtazamo wowote ule ambao ulikuwa ni sahihi, kwa jambo lolote lile.

Ilikuwa inamchukua muda mrefu sana kuja kuwa na mtazamo sahihi kuhusu jambo lolote lile.

Yaani hata umwelewesheje, alikuwa ni mzito sana kuelewa lakini baada ya muda mrefu ndo anakuja kuelewa.

Ukilaza wa namna hiyo ni mzigo sana na unakera.

Mpaka leo hii sijajutia kumtosa na wala hata simkumbuki kabisa.

Nyie mnaonaje, nilikosea kumtosa?

Na nyie mshawahi kuwa na wenza vilaza?

Unc usikute ulikuwa unampa conspiracy theories za MAGA Republicans halafu akizikataa unamuona huyu kilaza tu.

Yani zile za "They stole that election from Donald Trump, Fox News gets it" 😂😂😂

 

[Nyani Ngabu]

Unc usikute ulikuwa unampa conspiracy theories za MAGA Republicans halafu akizikataa unamuona huyu kilaza tu.

Yani zile za "They stole that election from Donald Trump, Fox News gets it" 😂😂😂

😂😂

 

[macho_mdiliko]

Baada ya kufikia ‘Unc’ status, nimejikuta tu napunguza mahudhurio ya hili jukwaa.

Hivyo msishangae sana kuniona humu leo. Mara moja moja si mbaya kujivinjari na kuwasabahi.

Twende kwenye mada….

Ni hivi, mimi nadhani ni mtu mmoja mvumilivu sana, hususan ikija kwenye mapungufu ya kiubinadamu.

Ila hata wavumilivu nao huwa wana kikomo chao.

Hivyo, nauliza……je, umeshawahi kuwa au unaye mwenza ambaye ni kilaza?

Yaani huyo mwenza wako unaona umemzidi akili lakini basi tu huna jinsi ya kumwambia.

Sasa, sidhani kama kuna kipimo sahihi cha ukilaza. Kama kipo basi mimi sikijui.

Kwa hiyo mtu unaposema flani ni kilaza unakuwa unatumia kipimo kupitia mtazamo wako.

Hiyo ni hatua ambayo inaweza kutoa matokeo yasiyo sahihi.

Mimi kuna mdada mmoja hivi ilibidi tu nimpotezee na kumfungia kioo mazima.

Si tu alikuwa ni kilaza, bali pia alikuwa naive [sikijui Kiswahili chake] sana.

Sikumbuki kabisa yeye kuwa na mtazamo wowote ule ambao ulikuwa ni sahihi, kwa jambo lolote lile.

Ilikuwa inamchukua muda mrefu sana kuja kuwa na mtazamo sahihi kuhusu jambo lolote lile.

Yaani hata umwelewesheje, alikuwa ni mzito sana kuelewa lakini baada ya muda mrefu ndo anakuja kuelewa.

Ukilaza wa namna hiyo ni mzigo sana na unakera.

Mpaka leo hii sijajutia kumtosa na wala hata simkumbuki kabisa.

Nyie mnaonaje, nilikosea kumtosa?

Na nyie mshawahi kuwa na wenza vilaza?

Kwanza nakubaliana na wewe. Kwenye uhusiano haya mambo hutokea mara nyingi tu. Uzoefu wangu: mwenza kilaza ni mzigo na huta-enjoy uhusiano hasa mnapokuwa mnafanya conversation za mambo mbali mbali. Na kuna hili jingine... anaweza kukutia aibu muda wowote hasa mnapokuwa na watu wengine kwenye maongezi. Mimi niliwahi kuwa na wangu. Kwanza alikuwa ni darasa la saba japo alikuwa amenificha na kudanganya ni fomu 4. (najua elimu siyo kigezo pekee na kuna wasio na elimu wako vizuri , lakini elimu inasadia). Pili na lililo baya zaidi alikuwa ''hajui kama hajui'' na ni mbishi. Mnaweza kuongea jambo la kitaalam kabisa yeye anabisha kwa kutumia upeo wake, na ukiwa na marafiki utaomba ardhi ikumeze. Na mwisho alikuwa na ''akili kibatari''.... yaani upepo unakoelekea ndiyo anakoelekea yeye hata kama kuna upotofu.

 

[DiasporaUSA]

Kwenye huu uzi kila mchangiaji ana point fingers kwa wengine kwamba ndiyo vilaza, ila uhalisia ni kwamba kila mmoja ni kilaza tunatofautiana extent tu ya ukilaza.

 

[Evelyn Salt]

Hata lile bwege somebody Kweka limemuua yule dada aiwae Jane ni kilaza..
Kwenye mahusiano bora hata mwanamke awe kilaza, ila mwanaume kuwa kilaza ni mbaya sana...

Lile bwege lilikuwa linamtishia yule dada kumuua, finally kamuua...
Yule dada nadhani aligundua lile bwege ni kilaza na akataka waachane... its obviously amemvumilia muda mrefu...

Hakuna mwanamke atataka kuishi na wewe akigundua we ni kilaza..

Kwakweli ni heri mwanamke awe kilaza ila si mwanaume, kwa muktadha wa mwanaume ni kiongozi.....

 

[Nyani Ngabu]

Kwanza nakubaliana na wewe. Kwenye uhusiano haya mambo hutokea mara nyingi tu. Uzoefu wangu: mwenza kilaza ni mzigo na huta-enjoy uhusiano hasa mnapokuwa mnafanya conversation za mambo mbali mbali. Na kuna hili jingine... anaweza kukutia aibu muda wowote hasa mnapokuwa na watu wengine kwenye maongezi. Mimi niliwahi kuwa na wangu. Kwanza alikuwa ni darasa la saba japo alikuwa amenificha na kudanganya ni fomu 4. (najua elimu siyo kigezo pekee na kuna wasio na elimu wako vizuri , lakini elimu inasadia). Pili na lililo baya zaidi alikuwa ''hajui kama hajui'' na ni mbishi. Mnaweza kuongea jambo la kitaalam kabisa yeye anabisha kwa kutumia upeo wake, na ukiwa na marafiki utaomba ardhi ikumeze. Na mwisho alikuwa na ''akili kibatari''.... yaani upepo unakoelekea ndiyo anakoelekea yeye hata kama kuna upotofu.

Hao wasiojua kuwa hawajui ndo balaa!

Maana hata kuwasaidia sijui mtu utaanzia wqpi 🤷.

 

[Mandingo]

Wote tunaona jinsi tunavoongozwa na kilaza ni mfano tosha.

 

[Nyani Ngabu]

Kwenye huu uzi kila mchangiaji ana point fingers kwa wengine kwamba ndiyo vilaza, ila uhalisia ni kwamba kila mmoja ni kilaza tunatofautiana extent tu ya ukilaza.

Mbona kama vile unachanganya madesa?

Nadhani kinachokubalika na wengi kuwa kila mtu anacho ni ujinga.

Kila mtu ni mjinga kwenye mambo tofauti tofauti.

Kuna tofauti kubwa kati ya ujinga na upumbavu.

Ukilaza nadhani ndo upumbavu wenyewe.

 

[Mandingo]

Eti? Kuna tofauti gan kati ya kilaza,mjinga na mpumbavu najaribu kuwaza?

Ongezea kihiyo

 

[AXIOM APEX VERBOSE]

Mpaka leo hii sijajutia kumtosa na wala hata simkumbuki kabisa.

Nyie mnaonaje, nilikosea kumtosa?

Na nyie mshawahi kuwa na wenza vilaza?

Ni wabishi na wajuaji sana halafu wanapenda hela km walizaliwa nazo makalio ndio mtaji wao utawaona wanapiga picha kuonyesha makalio yao yalivyo anajilengesha kwenye kioo katunisha makalio anajipiga picha mwenyewe au anashika simu km yupo kwenye kioo anamuomba mtu mwingine ampige picha huku anabinua makalio hio ndio signature ya mwanamke kilaza alivyo ukiona tu hivyo jua huyo ndio mwanamke kilaza kabla hujaongea nae aameshakuonyesha upumbavu wake ulivyo

 

[EEX]

Kabla sijaoa nilikuwa nauliza maswali mengi sana kuhusu ndoa Kwa watu walionizidi umri.Moja kati ya ushauri mwingi niliopewa ni jitahidi sana kuoa mwanamke ambaye uelewa wako na yeye mnakaribiana au mko sawa ili hata kama Kuna jambo mnajadili angalau mkutane sehemu.Kwa kigezo cha shule nacho nilikipa umuhimu .Kwa sababu hakuna adhabu ngumu kama kuishi Kwa kumvumilia kilaza.

 

[Nyani Ngabu]

Ongezea kihiyo

Umenikumbusha yule Kihiyo aliyefoji elimu yake mpaka watu tukapata msamiati mpya 😂.

 

[Mvinyo mpya]

Nina ndugu yangu ni kilaza ila hajijui hivyo na ana elimu ya masters

 

[AXIOM APEX VERBOSE]

Nina ndugu yangu ni kilaza ila hajijui hivyo na ana elimu ya masters

Masters ipi ya upishi?

 

[Bush Dokta]

Baada ya kufikia ‘Unc’ status, nimejikuta tu napunguza mahudhurio ya hili jukwaa.

Hivyo msishangae sana kuniona humu leo. Mara moja moja si mbaya kujivinjari na kuwasabahi.

Twende kwenye mada….

Ni hivi, mimi nadhani ni mtu mmoja mvumilivu sana, hususan ikija kwenye mapungufu ya kiubinadamu.

Ila hata wavumilivu nao huwa wana kikomo chao.

Hivyo, nauliza……je, umeshawahi kuwa au unaye mwenza ambaye ni kilaza?

Yaani huyo mwenza wako unaona umemzidi akili lakini basi tu huna jinsi ya kumwambia.

Sasa, sidhani kama kuna kipimo sahihi cha ukilaza. Kama kipo basi mimi sikijui.

Kwa hiyo mtu unaposema flani ni kilaza unakuwa unatumia kipimo kupitia mtazamo wako.

Hiyo ni hatua ambayo inaweza kutoa matokeo yasiyo sahihi.

Mimi kuna mdada mmoja hivi ilibidi tu nimpotezee na kumfungia kioo mazima.

Si tu alikuwa ni kilaza, bali pia alikuwa naive [sikijui Kiswahili chake] sana.

Sikumbuki kabisa yeye kuwa na mtazamo wowote ule ambao ulikuwa ni sahihi, kwa jambo lolote lile.

Ilikuwa inamchukua muda mrefu sana kuja kuwa na mtazamo sahihi kuhusu jambo lolote lile.

Yaani hata umwelewesheje, alikuwa ni mzito sana kuelewa lakini baada ya muda mrefu ndo anakuja kuelewa.

Ukilaza wa namna hiyo ni mzigo sana na unakera.

Mpaka leo hii sijajutia kumtosa na wala hata simkumbuki kabisa.

Nyie mnaonaje, nilikosea kumtosa?

Na nyie mshawahi kuwa na wenza vilaza?

Umemimiss mpaka imewaandikia uzi

 

[Bush Dokta]

Hakuna mwanamke atataka kuishi na wewe akigundua we ni kilaza

Mwanamke hata kama na yeye ni kilaza, bado akiona na wewe kilaza anakuchoka

 

[Nyani Ngabu]

Nina ndugu yangu ni kilaza ila hajijui hivyo na ana elimu ya masters

Educated fools wapo pia.

 

[Mvinyo mpya]

Masters ipi ya upishi?

Hii hii unayoijua