Lissu ndiyo mtu anakimbiwa na IGP , CDF 🤦🏾‍♂️

Lissu ndiyo mtu anakimbiwa na IGP , CDF 🤦🏾‍♂️

Subpoena ya Mahakama sio ombi. Mashahidi wengine hawakupelekewa subpoenas!
NASHUKURU SANA KIONGOZI (Sisi ma layman hizo terminology ni adimu na adhimu kwetu kabisa.) Huyu Lisu ametutoa matongotongo wengi sana na kesi yake hii ya kubumba.

Kwa faida ya wengi, baada ya ku-google:

Subpoena ya mahakama ni lazima na siyo ombi. Ni amri rasmi ya kisheria inayomtaka mtu kufika mahakamani kutoa ushahidi au kuwasilisha nyaraka na vielelezo maalum katika shauri la kisheria.
Neno lenyewe "subpoena" asili yake ni ya Kilatini inayomaanisha "chini ya adhabu" (under penalty). Hii ina maana kwamba kupuuza wito huu kuna madhara ya kisheria.

Madhara ya Kupuuza Subpoena
Ukishapewa subpoena na ukaamua kutohudhuria au kutowasilisha nyaraka zilizoombwa bila sababu ya msingi ya kisheria, unaweza kukabiliwa na yafuatayo:
  • Kudharau Mahakama (Contempt of Court): Hili ni kosa la kisheria ambalo jaji au hakimu anaweza kutoa adhabu nalo papo hapo.
  • Faini au Kifungo: Unaweza kutozwa faini kubwa au kufungwa jela kwa muda fulani kwa kosa la kukaidi amri ya mahakama.
  • Wito wa Kukamatwa (Warrant of Arrest): Mahakama inaweza kutoa amri kwa jeshi la polisi ukamatwe na upelekwe mahakamani kwa nguvu.

Aina Kuu za Subpoena
  1. Subpoena ad testificandum: Wito unaomtaka mtu kufika mahakamani binafsi ili kutoa ushahidi kwa mdomo.
  2. Subpoena duces tecum: Wito unaomtaka mtu (au taasisi) kuwasilisha nyaraka, vitabu, barua pepe, au ushahidi mwingine wa kimaumbile mahakamani.

Je, Unaweza Kuikataa?
Huwezi kuipuuza tu, lakini mwanasheria wako anaweza kuwasilisha pingamizi la kisheria mahakamani (kuiomba mahakama iifute au quash) ikiwa:
  • Taarifa zinazoombwa ni siri kubwa sana za kisheria (privileged information).

  • Wito huo una mzigo mkubwa usio wa lazima au unakiuka haki zako za kikatiba.
Kama umepokea nyaraka hii, ni muhimu kuchukua hatua haraka kwa kufika mahakamani au kushauriana na mwanasheria.

TURUDI KWA LISU SASA
Mnamo tarehe 10 Septemba 2026, Mahakama Kuu ya Tanzania iliridhia ombi la Tundu Lissu (ambaye anajitetea mwenyewe) kuwaita viongozi wakuu wa vyombo vya ulinzi na usalama kuwa mashahidi wake wa utetezi. Viongozi hao walioitwa rasmi na mahakama ni:
  1. Mkuu wa Majeshi ya Ulinzi (CDF): Jenerali Jacob Mkunda.
  2. Mkuu wa Jeshi la Polisi (IGP): Camilius Wambura.
  3. Mkurugenzi wa Upelelezi wa Makosa ya Jinai (DCI): Ramadhani Kingai.
Huu ni mfano halisi unaoonesha maana ya Subpoena (Wito wa Mahakama) kuwa ni amri na siyo ombi:
  • Amri ya Kisheria: Hata wakiwa ni viongozi wakuu wa vyombo vya usalama nchini, mahakama inapotoa wito (summons au subpoena), kisheria wanalazimika kuitika na kufika kutoa ushahidi.
  • Kusonga mbele kwa Kesi: Katika hatua za hivi karibuni, kesi hiyo ililazimika kusimama au kuahirishwa kwa sababu mashahidi hao walikuwa na udhuru rasmi (kama vile safari za kikazi), jambo linalothibitisha kuwa upande wa utetezi na mahakama lazima uhakikishe wanakuwepo ili kesi iendelee kwa haki.
  • Mipaka ya Amri: Katika shauri hilohilo, Lissu aliomba pia kuwaita viongozi wa kisiasa kama Rais Samia Suluhu Hassan na viongozi wengine, lakini mahakama ilikataa ombi hilo kwa vigezo vya kisheria, ikaruhusu tu wito kwa wakuu hao wa usalama (CDF, IGP, na DCI) ambao ushuhuda wao unaonekana una uhusiano wa moja kwa moja na ushahidi wa kesi hiyo.
Hali hii inaonesha bayana kwamba mbele ya sheria na mahakama, wito huo unakuwa na nguvu ya kisheria inayowabana hata viongozi wenye mamlaka makubwa serikalini.
 
Back
Top Bottom