Matumizi ya nguvu huwa na lengo la kuogopesha
Katika nchi nyingi duniani (si Tanzania pekee), serikali inapokabiliwa na maandamano makubwa, hutumia nguvu kubwa ili:
Kuwatisha watu wasirudi barabarani
Kuwafanya wajisikie hawana nguvu
Kuzuia momentum ya umma
Kutoa “mfano” kwamba gharama ya maandamano ni kubwa sana
Kwa mantiki ya kawaida, baada ya watu kuuawa, wengi wangetegemewa “kukaa kimya.”
Lakini mara nyingi mambo huwa tofauti.
-Kwanini watu wanaendelea kuandamana LICHAA YA WOGA?
Hapa ndipo tunapoingia kwenye human nature na collective psychology.
(a) Woga unaweza kubadilika kuwa hasira
Katika baadhi ya jamii, badala ya kuogopa, watu wanajikuta wakiuliza:
“Kwa nini ndugu yetu ameuliwa?”
“Kwa nini haki haikutendeka?”
“Ikiwa tumenyamaza leo, kesho inaweza kuwa mbaya zaidi.”
Hasira + maumivu = watu kuamua kufeel wana deni la kupigania kilichopotea.
(b) Ukandamizaji ukizidi, watu wanaweza kukosa cha kupoteza
Katika saikolojia ya maandamano:
“When people lose fear of losing, fear stops controlling them.”
Watu wanaweza kuona maisha yao tayari ni magumu, wamenyang'anywa sauti, haki, na usalama — hivyo wanahisi hata kukaa kimya hakuwalindi.
(c) Kifo cha watu kinaumiza jamii nzima
Matukio makubwa ya mauaji huwa kama "spark."
Hivyo, badala ya kuzuia maandamano, mara nyingi yanaongeza hamasa — jeuri ya dola inapoonekana wazi, watu wengine hutaka kuonyesha mshikamano.
(d) “Generational bravery” — mara nyingi vijana hawana woga wa zamani
hawajapitia hofu ya enzi za nyuma
wana mitandao
wana anger ya kukosa ajira na haki
Youth bulge = motivation yangi ya kuchukua majukumu kijamii.
(e) Maandamano huwa si decision ya mtu mmoja — ni ya UMATI
Psychology ya umati ni tofauti kabisa na psychology ya mtu mmoja.
Umati unapoanza kuamini:
“tuko wengi”
“haiwezekani tukafa wote”
“hii ni nchi yetu”
hamasa inakuwa kubwa kuliko hofu.
3️⃣ Human nature ina sehemu kubwa hapa
Kwa mujibu wa tafiti, binadamu huwa na tabia tatu za msingi zinazoendesha upinzani:
1️⃣ Haki (Justice drive)
Watu wanapohisi haki imepindishwa, wanakuwa tayari kuchukua hatari.
2️⃣ Utambulisho (Identity drive)
Uneness — kuwa sehemu ya kitu kikubwa kuliko mtu mmoja.
3️⃣ Hofu ikizidi kiwango fulani, haina tena nguvu
Hofu ina limit.
Ikizidi, inageuka kuwa “nimechoka.”
4️⃣ Kwa nini hii inaweza kutokea Tanzania sasa
Kwa ujumla (bila kuchochea), Tanzania sasa ina mchanganyiko wa:
Uchungu wa mauaji
Hasira ya uchaguzi
Youth frustration
Feeling of injustice
Symbolism ya tarehe 9 Dec
Wananchi kutaka dunia ijue kilichotokea
Hivyo, watu wengine hawaoni tena woga kama kinga — wanaona kama mzigo.
5️⃣ Usichukulie kuwa watu hawajui hatari
Watu wanaofanya maandamano si kwamba hawaogopi risasi.
Ni kwamba:
Wanachokihofia zaidi ni kuendelea kuishi katika hali wanayoona haina haki.
Hicho ndicho kinachofanya human beings, popote duniani, kuendelea kupambana licha ya nafasi ya madhara.