Dr Akili
JF-Expert Member
- Aug 21, 2011
- 5,313
- 4,751
Serikali inapotoa bei elekezi kwa baadhi ya bidhaa muhimu ni lazima zifuatwe. Anayekiuka bei hizi elekezi cha mtema kuni huwa anakipata. Tumeona kwa mfano bei elekezi za mafuta ya taa na petrol wanaozikiuka jinsi wanavyoshughulikiwa perpendicularly!
Kwa nini sasa hawa wenye viwanda vya sukari au mawakala wao wameachwa hivi hivi wakikiuka bei elekezi ya sukari. Kwa nini wasifuate hiyo bei hata kama watamaliza kabisa hiyo sukari toka viwandani mwao au kwenye maghala ya mawakala wao? Kwani ikiisha kuna mtu ataumia au kufa kwa kukosa sukari? Sukari kwanza haina umuhimu kama mafuta ya petrol au disel ambayo wafanyabiashara yake wanafuata bei elekezi. Watanzania wengi walishaacha kutumia hiyo kitu kwani hata hiyo bei elekezi bado ni kubwa mno. Tulitegemea itaendelea kushuka hadi angalao sh 500 kwa kilo.
Kwanza hii ilikuwa fursa nzuri kwa wenye viwanda na mawakala wao kuuza sukari yao kwa wingi. Si ni wao wenyewe ndiyo walikuwa wakilalamikia soko lao kuporwa na sukari toka nje wakati wana uwezo wa kutosheleza mahitaji ya nchi na kuwa sukari imerundikana viwandani kwa kukosa soko. Wamepewa fursa hiyo lakini ndani ya wiki chache tu wamevurunda ili waongeze faida kwa kupandisha bei kiasi hichi. Kumbe hili ndilo lilikuwa lengo lao?
Kwa nini serikali haijawatumbua jipu hawa jamaa hadi sasa? Mawakala wanaokiuka hizi bei elekezi wanajulikana kila mahali. Wanauza mfuko mmoja wa kilo 50 Shs 120,000 hadi 150,000 badala ya bei elekezi ya shs 70,000 hadi 80,000/. Mawakala hawa wakamatwe na kufikishwa mahakamani kwa hatua kali za kisheria. Kama kuna wenye viwanda ambao walikuwa wakiuzia mawakala wao kwa bei zaidi ya ilivyoelekezwa nao washughulikiwe mara moja.
Kwa nini wanabembelezwa?
Ushauri: serikali ianzishe maghala yake makubwa ya sukari kama ambavyo inavyofanya kwa nafaka (National Grain Reserve) ili kuwalinda walaji wa sukari hadi pale viwanda vyetu vitakapokuwa na uwezo na discipline ya kukidhi mahitaji. Maghala haya ya sukari (National Sugar Reserve) yanaweza kupata sukari yake toka nchi za nje yenye ubora unaohitajika. Viwanda vyetu vinapokuwa na upungufu wa sukari mawakala wa sukari wataipata kutoka maghala haya. Hii pia itazalisha ajira kwa maafisa kilimo na watu wengine. Na inawezekana hii apparent shortage imetokana na wananchi wanaotumia sukari kuongezeka baada ya bei kupungua kidogo kuwa sh 1,800. Ni kama ilivyotokea kwenye elimu ya bure. Tunataka wananchi wengi wa kawaida nao wanywe chai au uji wa sukari. Hili litawezekana tu pale bei itakapopungua zaidi. Hili kwa kuanzia litawezekana tu kwa kuwa na maghala haya ya serikali, baadaye viwanda vya sukari vitakapojengwa vingi basi umuhimu wa hizi National Sugar Reserve (NSR) utahitimishwa.
Kwa nini sasa hawa wenye viwanda vya sukari au mawakala wao wameachwa hivi hivi wakikiuka bei elekezi ya sukari. Kwa nini wasifuate hiyo bei hata kama watamaliza kabisa hiyo sukari toka viwandani mwao au kwenye maghala ya mawakala wao? Kwani ikiisha kuna mtu ataumia au kufa kwa kukosa sukari? Sukari kwanza haina umuhimu kama mafuta ya petrol au disel ambayo wafanyabiashara yake wanafuata bei elekezi. Watanzania wengi walishaacha kutumia hiyo kitu kwani hata hiyo bei elekezi bado ni kubwa mno. Tulitegemea itaendelea kushuka hadi angalao sh 500 kwa kilo.
Kwanza hii ilikuwa fursa nzuri kwa wenye viwanda na mawakala wao kuuza sukari yao kwa wingi. Si ni wao wenyewe ndiyo walikuwa wakilalamikia soko lao kuporwa na sukari toka nje wakati wana uwezo wa kutosheleza mahitaji ya nchi na kuwa sukari imerundikana viwandani kwa kukosa soko. Wamepewa fursa hiyo lakini ndani ya wiki chache tu wamevurunda ili waongeze faida kwa kupandisha bei kiasi hichi. Kumbe hili ndilo lilikuwa lengo lao?
Kwa nini serikali haijawatumbua jipu hawa jamaa hadi sasa? Mawakala wanaokiuka hizi bei elekezi wanajulikana kila mahali. Wanauza mfuko mmoja wa kilo 50 Shs 120,000 hadi 150,000 badala ya bei elekezi ya shs 70,000 hadi 80,000/. Mawakala hawa wakamatwe na kufikishwa mahakamani kwa hatua kali za kisheria. Kama kuna wenye viwanda ambao walikuwa wakiuzia mawakala wao kwa bei zaidi ya ilivyoelekezwa nao washughulikiwe mara moja.
Kwa nini wanabembelezwa?
Ushauri: serikali ianzishe maghala yake makubwa ya sukari kama ambavyo inavyofanya kwa nafaka (National Grain Reserve) ili kuwalinda walaji wa sukari hadi pale viwanda vyetu vitakapokuwa na uwezo na discipline ya kukidhi mahitaji. Maghala haya ya sukari (National Sugar Reserve) yanaweza kupata sukari yake toka nchi za nje yenye ubora unaohitajika. Viwanda vyetu vinapokuwa na upungufu wa sukari mawakala wa sukari wataipata kutoka maghala haya. Hii pia itazalisha ajira kwa maafisa kilimo na watu wengine. Na inawezekana hii apparent shortage imetokana na wananchi wanaotumia sukari kuongezeka baada ya bei kupungua kidogo kuwa sh 1,800. Ni kama ilivyotokea kwenye elimu ya bure. Tunataka wananchi wengi wa kawaida nao wanywe chai au uji wa sukari. Hili litawezekana tu pale bei itakapopungua zaidi. Hili kwa kuanzia litawezekana tu kwa kuwa na maghala haya ya serikali, baadaye viwanda vya sukari vitakapojengwa vingi basi umuhimu wa hizi National Sugar Reserve (NSR) utahitimishwa.