Nafuatilia mijadala mingi kuhusu Nyerere. Kuna kitu watu wanakiificha au hawataki kukikubali. Nyerere kama mwanadamu hakosi sura mbili . Sura hizi ni ya yale mema aliyofanya na yale mabaya aliyofanya. Mema yana sura moja ya wema, mabaya yan sura mbili za ubaya, kwanza ni je, ubaya ulikuwa wa dhamira na pili, ni kwa makosa ya kibinadamu!
Wengi ambao kwa kusema ukweli hawasomi au hawakuwahi kuishi nyakati za Nyerere wanadiriki kuongelea ya Nyerere bila kuwa na reference kwasababu tu wanahubiriwa au kufundishwa. Mapungufu haya ambayo ni sehemu kubwa ya udhahifu wetu watanzania ndiyo chanzo cha watu kuanzisha topic ile ile kila kukicha. Inashangaza wasio Watanzania wanaweza kuandika na wanaufahamu mkubwa sana kuliko sisi kuhusu Nyerere ambaye tuna access na nyaraka zote ikiwa ni pamoja na majarida, vitabu na hata watu waliofanya kazi naye kwa ukaribu sana.
Matokeo ya kusikia au kusimuliwa yanadhihirika kwa watu kushindwa kutetea hoja zao kwa ushahidi. Wengi wanapenda kujadili kwa hisia tu ili waweke nadharia zao lakini inapowekwa nyaraka ya kuthibitisha hawana uwezo wa kuitetea.
Tumeona hapa JF kila ikiwekwa nyaraka inayomhusu Nyerere watu wanakimbia na kesho yake unakuta Thread mpya iliyoanzishwa kwa nadharia. Fikiria mtu anaposema Nyerere aling'oa reli ya Dar -Mtwara hapa ni nini kama si masimulizi bila ya utafiti au uthibitisho wa aina yoyote.
Nyerere kama Icon na Beacon anachambuliwa kuliko viongozi wengine na hiyo ndiyo privilege ya great personality. Nina mambo ninayoyaeleza kila siku kuhusu mapungufu ya mwalimu, lakini hayo siwezi kuyatumia kuficha mema aliyoyafanya. Hakuna ushindani bali ni ushindanishi wa hoja.
Lile kundi linalomtetea Mwalimu, sio lazima kuwa linampenda bali linatetea rekodi yake inayoharibiwa makusudi ili kuunda rekodi iliyokusudiwa na si iliyopo. Kundi linalomchukia Nyerere linaongozwa na chuki na linatumia mbinu za kutafuta makosa ya kweli na ya uongo ili kujenga hoja zinazoshabihiana na lengo hilo. Tofauti ya makundi haya mawili ni kuwa kundi la kwanza lipo tayari kusimama na ushahidi kutetea hoja. Kundi la pili kwa bahati mbaya halipendi mjadala wenye data, takwimu au ushahidi, bali kujenga nadharia ambayo mara nyingi haiwezi kuitetea.
Mfano, mtu atasema Nyerere alikuwa dikteta, well and good! prove it, no answer. Yaani tuamini tu kwasababu imesemwa.
Nyerere alikuwa mdini, hapa amekuja Mohamed Said mwenye takwimu, hakuweza kuthibitisha zaidi ya kudai wazee wake wengine walifariki siku moja kabla hajawahoji. Mohamed said ameshindwa, kama wasivyoweza kutetea wanao amini nadharia ya udini wa Nyerere.
Nyerere alikuwa mkabali, inawezekana!!!, prove it, hakuna jibu, ila tuamini tu kwasababu fulani kasema.
Nyerere ndio chanzo cha mgao wa umeme, ok! prove it, ah ooh unajua ujamaa, kambona etc, ili mradi tu hakuna hoja bali kumsingizia.
Hakujenga viwanda, then prove vilivyojengwa baada yake, aahh aoooh unajua may be, hakuna jibu.
Kumewekwa nyaraka ya mpango wa maendeleo 1963.... wote wanaomchukia mwalimu wameingia mitini. Hakuna hata mmoja aliyethubutu kuonyesha, ukanda, ukabila au udini wa mwalimu.
Makosa ya mwalimu yasemwe, mazuri yasemwe na ikibidi yawekwe kwenye mizani, lakini tungo, mashairi yenye vibwagizo hayatusaidiii hata kidogo.
Tuangalie hoja bila kuongozwa na chuki zetu za kibinadamu au kufundishwa. Tuangalie kazi yake na tuichambue bila kuangali umbo lake.
Tujadili hoja kwa ushahidi si kusadikika, nadharia, majungu, ngano, mashairi au simulizi.