Wabunge: Mwakyembe amekiuka maadili, sheria za Bunge
Halima Mlacha
Daily News; Thursday,March 19, 2009 @21:15
Habari nyingine
Matangazo ya Channel Ten hewani
Hakimu mpya wa Liyumba leo
MCT yamruhusu RC kulishtaki gazeti
Sheria ya Maafa kufanyiwa marekebisho
Pinda: Vyama vya wafanyakazi unganeni
TLP yamwengua Mutungirehi TCD
Ajali barabarani zaua watu
Wabunge: Mwakyembe amekiuka maadili, sheria za Bunge
Kondomu zamkaanga Papa
Ngongoro yaboresha barabara
Baadhi ya wabunge wameibuka na kudai kuwa Mbunge wa Kyela, Dk. Harrison Mwakyembe, amekiuka maadili na sheria za Bunge, kwa kuwa mmoja wa wamiliki katika kampuni ya Power Pool East Africa ya kuzalisha umeme wa upepo, wakati yeye ni Makamu Mwenyekiti wa Kamati ya Kudumu ya Bunge ya Nishati na Madini.
Wabunge hao wamedai kuwa kwa mujibu wa Kanuni za Bunge na za Maadili ya chombo hicho, mbunge mwenye kampuni au biashara inayohusiana na kamati yoyote ya Bunge, haruhusiwi kuwa hata mjumbe katika kamati hiyo.
Kanuni hiyo ya 61 (1) katika toleo la mwaka 2007 inasema, wakati wa majadiliano bungeni au kwenye kamati yoyote ya Bunge, mbunge hataruhusiwa kuzungumzia jambo lolote ambalo yeye mwenyewe ana maslahi binafsi nalo ya kifedha.
Kanuni hiyo inaendelea kueleza, kuwa isipokuwa maslahi hayo, na kwa sababu hiyo, itakuwa ni lazima kwa mbunge ye yote anayetaka kuzungumzia jambo hilo bungeni au kwenye kamati yoyote ya Bunge, kusema kwanza jinsi anavyohusika na jambo hilo na kutaja kiwango cha maslahi ya kifedha aliyonayo kuhusiana na jambo hilo kabla ya kuanza kuzungumzia jambo hilo.
Aidha, kanuni hiyo katika kifungu cha (2) inaeleza kuwa mtu yeyote au mbunge, anaweza kumweleza Spika kwa maandishi na kutoa ushahidi kuwa mbunge amezungumzia jambo ambalo ana maslahi nalo binafsi ya kifedha bila kusema jinsi anavyohusika.
Wabunge hao ambao baadhi wamekataa kutaja majina yao wakikataa kuhusishwa na sakata hilo, pia walimwomba Spika wa Bunge, Samuel Sitta, kupitia upya orodha ya majina ya wabunge walio kwenye kamati mbalimbali za Bunge ili kuwabaini walio kwenye Kamati ambazo zinaweza kuwasababishia mgongano kimaslahi.
Akizungumza na gazeti hili, kwa masharti ya kutozungumzia chochote kuhusu Dk. Mwakyembe, Mbunge wa Kigoma Kaskazini, Kabwe Zitto, alikiri kuwapo kwa sheria hiyo ambayo lengo lake ni kuhakikisha kuwa wajumbe wanakuwa hawana mgongano wowote kimaslahi ili kutoingilia katika uamuzi wa kamati hiyo.
Sheria iko wazi, kitendo cha Mwakyembe kuwa Makamu Mwenyekiti wa Kamati ya Madini, ambayo inatunga sera na ambayo inakutana na Shirika la Umeme Tanzania (TANESCO), kwa mujibu wa sheria hii kinaleta mgongano wa kimaslahi, alisema Kabwe.
Alisema hiyo ni kutokana na ukweli kuwa si rahisi kwa Watanzania kutenganisha maslahi ya mjumbe wa kamati au kiongozi wa kamati, mwenye kampuni yenye kuhusiana na kamati na uamuzi halisi wa kamati husika au taasisi ya Serikali husika akitolea mfano wa Tanesco.
Naye mmoja wa wabunge ambaye alikataa katakata jina lake kutajwa gazetini, alisema kwa mujibu wa taarifa zilizopo kampuni hiyo ilisajiliwa mwaka 2004 na kuna taarifa kuwa mwaka juzi ilianza mazungumzo na Tanesco ili kuanza kusambaza umeme.
Katika hali ya kawaida, huwezi kuwa mjumbe wa kamati licha ya Makamu Mwenyekiti, ikiwa tayari una kampuni iliyofikia hatua hiyo ya kusajiliwa na mazungumzo tayari kuanza. Huku ni kwenda kinyume na maadili, alisema mbunge huyo.
Alisema ndiyo maana imewekwa sheria ya wabunge kuorodhesha mali zao, ili kumrahisishia Spika kupanga kamati ili kuepuka matatizo kama hayo, ambayo yanaweza kusababisha baadhi ya wajumbe wenye migongano ya kimaslahi, kuingiza maslahi yao katika uamuzi wa kamati.
Gazeti hili lilizungumza na Naibu Spika Anne Makinda, ili kupata undani wa sheria hiyo, hata hivyo alisema yuko njiani anasafiri hivyo hawezi kuzungumza chochote kuhusu suala hilo. Mnadhimu wa Bunge kwa upande wa Serikali, Philip Marmo, alisema hana taarifa za tukio hilo kwa kuwa yuko kijijini kwao, ambako hakuna hata redio, hivyo hawezi kulizungumzia. Spika wa Bunge Sitta na Katibu wa Bunge, Dk Thomas Kashililah, hawakuweza kupatikana kutokana na simu zao kutopatikana.
Juzi, Dk Mwakyembe alipozungumza na waandishi wa habari, alikanusha kwamba kuwa kwake na hisa katika kampuni hiyo ya kuzalisha umeme wa upepo, kunamsababishia mgongano wa kimaslahi kwa kuwa bado kampuni hiyo iko katika mradi na haijaanza kuzalisha nishati hiyo. Alisema iwapo mradi huo utaanza kuzalisha umeme, atachagua aende wapi, kwenye ubunge au kuwa mfanyabiashara. Lakini naamini kuwa ubunge si kazi ya kudumu japo kwa upande wangu sina ukomo na kazi hii, ila ifahamike kuwa sina mkataba na Bunge, alisema.