Roles of VICE PRESIDENT: TANZANIA

[Bramo]

Nashindwa kuelewa Pinda anaposema eti Hadi Mkwe.le arud ndo ataamua nini cha kumfanya Jairo.

My Concern:
Hiv nini Kazi ya Dr. Bilal pale Mkwel.e anapokuwa Nje Kutalii na kuhudhuria Vipa Imara, Maulidi n.k n.k

 

[MwanaFalsafa1]

SEHEMU YA PILI
MAKAMU WA RAIS
Mkamu mmoja
wa Rais, kazi
na mamlaka
yake
Sheria ya 1994
Na.34 ib.11
Sheria ya 2000
Na.3 ib.9
47.-(1) Kutakuwa na Makamu wa Rais ambaye atakuwa
ndiye Msaidizi Mkuu wa Rais kuhusu mambo yote ya Jamhuri ya
Muungano kwa jumla, na hususan-
(a) atamsaidia Rais katika kufuatilia utekelezaji wa siku
hata siku za Mambo ya Muungano;
(b) atafanya kazi zote atakazoagizwa na Rais;
(c) atafanya kazi zote za Rais kama Rais hayuko kazini
au yuko nje ya nchi.
(2) Bila ya kuathiri masharti ya ibara ya 37(5), Makamu wa
Rais atapatikana kwa kuchaguliwa katika uchaguzi ule ule kwa
pamoja na Rais, baada ya kupendekezwa na chama chake
wakati ule ule anapopendekezwa mgombea kiti cha Rais na
watapigiwa kura kwa pamoja. Mgombea kiti cha Rais
akichaguliwa basi na Mahakmu wa Rais atakuwa amechaguliwa.
(3) Mtu atateuliwa kugombea kiti cha Makamu wa Rais kwa
kufuata kanuni kwamba endapo Rais wa Jamhuri ya Muungano
atatoka sehemu moja ya Muungano, basi Makamu wa Rais
atakuwa ni mtu anayetoka sehemu ya pili ya Muungano.Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
_________________________________________________________________
40
(4) Mtu hatateuliwa kugombea au kushika kiti cha Makamu
wa Rais wa Jamhuri ya Muungano isipokuwa tu kama-
(a) ni raia wa kuzaliwa wa Jamhuri ya Muungano kwa
mujibu wa sheria ya Uraia;
(b) ametimiza umri wa miaka arobaini;
(c) ni mwanachama na mgombea aliyependekezwa na
chama cha siasa;
(d) anazo sifa za kumwezesha kuwa Mbunge au Mjumbe
wa Baraza la Wawakilishi;
(e) katika kipindi cha miaka mitano kabla ya tarehe ya
uchaguzi hajawahi kutiwa hatiani katika Mahakama
yoyote kwa kosa lolote la kukwepa kulipa kodi yoyote
ya Serikali.
(5) Chama chochote hakitazuiwa kumpendekeza mtu yeyote
kuwa mgombea kiti cha Makamu wa Rais kwa sababu tu
kwamba mtu huyo kwa wakati huo ameshika kiti cha Rais wa
Zanzibar au kiti cha Waziri Mkuu wa Jamhuri ya Muungano.
(6) Makamu wa Rais hatakuwa kwa wakati huo huo Mbunge,
Waziri Mkuu wa Jamhuri ya Muungano, wala Rais wa Zanzibar.
(7) Endapo mtu ambaye ni Waziri Mkuu, au Rais wa Zanzibar
anateuliwa au kuchaguliwa kuwa Makamu wa Rais ataacha kiti
cha Waziri Mkuu, au cha Rais wa Zanzibar, kadri itakavyokuwa.
(8) Makamu wa Rais atatekeleza madaraka yake chini ya
uongozi na usimamizi wa Rais, na ataongoza na kuwajibika kwa
Rais kuhusu mambo au shughuli zozote atakazokabidhiwa na
Rais.
Wakati wa
Makamu wa
Rais kushika
madaraka
Sheria ya 1994
Na.34 ibara 11
48.-(1) Makamu wa Rais atashika madaraka ya Makamu wa
Rais siku hiyo hiyo Rais anaposhika madaraka.
(2) Makamu wa Rais aliyeteuliwa kwa mujibu wa ibara ya
50(3) ataapa na kushika madaraka yake baada ya uteuzi wake
kuthibitishwa na Bunge.
Kiapo cha
Makamu wa
Rais.
Sheria
Na.34 ya 1994
ib.11
49. Makamu wa Rais, kabla ya kushika madaraka yake
ataapishwa mbele ya Jaji Mkuu wa Jamhuri ya Muungano, kiapo
cha uaminifu na pia kiapo kingine chochote kinachohusika na
utendaji wa kazi yake kitakachowekwa kwa mujibu wa sheria
iliyotungwa na Bunge.Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
_________________________________________________________________
41
Muda wa
Makamu wa
Rais kushika
madaraka.
Sheria ya 1994
Ibara 11. Sheria
ya 1995 Na.12
ibara 6
Sheria ya 2000
Na.3 ib.10
50.-(1) Isipokuwa kama atajiuzulu au atafariki mapema zaidi,
mtu aliyechaguliwa, au kuteuliwa kwa mujibu wa ibara ya 37(5),
kuwa Makamu wa Rais, bila ya kuathiri masharti mengine ya
ibara hii, atashika kiti cha Makamu wa Rais kwa muda wa miaka
mitano tangu alipochaguliwa kuwa Makamu wa Rais.
(2) Makamu wa Rais atashika kiti hicho hadi-
(a) muda wake utakapokwisha;
(b) akifariki dunia akiwa katika madaraka;
(c) atakapojiuzulu;
(d) atakapoapishwa kuwa Rais baada ya kiti cha Rais
kuwa wazi;
(e) atakapotiwa hatiani kwa kosa lolote la jinai
linaloonyesha utovu wake wa uaminifu;
(f) atakapoapishwa Rais mwingine kushika nafasi ya
Rais pamoja na Makamu wake;
(g) atakapoondolewa madarakani baada ya kushtakiwa
Bungeni kwa mujibu wa masharti ya ibara ndogo ya
(3) ya ibara hii;
(h) atakapoacha kushika kiti cha Makamu wa Rais
vinginevyo kwa mujibu wa masharti ya Katiba hii.
(3) Bunge litakuwa na madaraka ya kumuondoa Makamu wa
Rais madarakani kama yale liliyonayo kuhusiana na Rais,
isipokuwa kwamba hoja yoyote ya kumshtaki Makamu wa Rais
itatolewa tu kama inadaiwa kwamba:-
(a) Rais amewasilisha hati ya Spika inayoeleza kwamba
Makamu wa Rais ameacha au ameshindwa
kutekeleza kazi za Makamu wa Rais;
(b) ametenda vitendo ambavyo kwa jumla vinaivunja
Katiba au Sheria ya Maadili ya Viongozi wa Umma;
(c) ametenda vitendo ambavyo vinakiuka maadili
yanayohusu uandikishwaji wa vyama vya siasa
yaliyotajwa katika ibara ya 20(2) ya Katiba; au
(d) amekuwa na mwenendo unaodhalilisha kiti cha Rais
wa Jamhuri ya Muungano au kiti cha Makamu wa
Rais,
na haitatolewa hoja ya namna hiyo ndani ya miezi kumi na miwili
tangu hoja hiyo ilipotolewa na ikakataliwa na Bunge.
(4) Ikitokea kwamba kiti cha Makamu wa Rais ki wazi
kutokana na masharti yaliyomo katika ibara ya 50(3), kifo au
kujiuzulu basi mapema iwezekanavyo na kwa vyovyote ndani ya
siku zisizozidi kumi na nne baada ya kushika madaraka yake,
Rais atamteua mtu atakayekuwa Makamu wa Rais na uteuzi huo
utathibitishwa na Bunge kwa kura za Wabunge walio wengi.
(5) Masharti mengine yote ya ibara ya 46A ya KatibaKatiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
_________________________________________________________________
42
yatatumika pia kuhusiana na Makamu wa Rais isipokuwa tu
kwamba Makamu wa Rais aliyeondolewa tena madarakani chini
ya ibara ndogo ya (3) hatakuwa na sifa tena za kushika nafasi ya
Rais, Makamu wa Rais, Waziri Mkuu wala Rais wa Zanzibar.

 

[Ngambo Ngali]

katiba uchwara

inauma lakini ni kweli