Nashauri yafuatayo;
Wawekewe kiwango cha ulipaji wa mishahara na iwe ni lazima kuajiri idadi flani ya watanzania. Hii itasaidia kutoa ajira na kuongeza mzunguko wetu wa fedha.
Kipaumbele kiwekwe kwenye uwekezaji ambao malighafi inapatikana hapa kwetu na si kutoka nje. Wachina wengi wanakuja kwetu kuwekeza kwenye biashara ambazo malighafi zinatoka kwao. Yaani ni kama vile wanakuja kutafuta masoko ya bidhaa za viwanda vyao na hivyo wanakuwa hawisaidii nchi kupata fedha za kigeni.
Mchina ni binaadam tu kama binaadam wengine. Ukiwa huna uelewa na unachotaka na hukidai, kama binaadam mwingine yeyote, atakichukua.
Tanzania tuna udhaifu mkubwa sana wa kutambua na kujua tunataka nini hasa tunapoingia kwenye mazungumzo ya mikataba ya kibiashara. Mi nadhani ni mhimu sana pawepo na uimarishaji wa watu wetu wanaotuwakilisha katika maswala haya ya makubaliano na mikataba. Tuwe na watu wanaotambua kwa wazi kabisa maslahi ya nchi yetu na kuyasimamia ipasavyo.
Sawa, hata katika 'ushauri' ulioutoa hapo, mimi ningekazia sana sana katika ujuzi wa watu wetu. "Skills, knowledge and technology Transfar" viwe ni vipaumbele namba moja kwa watu wetu.
Ni wakati mwafaka kabisa wa kulitilia nguvu jambo hili sasa. Tunataka nasi tuwe na uwezo wa kutengeneza vitu, hata kama ni vya ku'copy'. Siku hizi huwezi kutafuta mashine ya aina yoyote China ukashindwa kuipata. Jambo walilofanya kwa ufanisi mkubwa ni ku-'copy'. Hata kama zitakuwa ni mbovumbovu, lakini ndio hivyo, jamaa wamekwishapiga hatua moja mbele na hatua ya pili ni kuzifanya hizo mbovu ziwe imara zaidi.
Nitoe mfano: Sasa hivi tunajiandaa kuwa wauzaji maarufu wa
'Graphite' duniani. Madini haya tunayo mengi ya kutosha hapa nchini, China nao wanayo, lakini sasa wanayabania na badala yake wananunua yanayopatikana duniani, ikiwa ni pamoja na ya kwetu yatakapoingia sokoni.
Sisi hatuna mpango wowote na madini haya mbali ya mwekezaji kuyaqchimba, kuyauza nje na sisi kukatiwa hicho kiasi tutakachokuwa tumekubaliana na mwekezaji kama haki yetu. Mbali ya hapo, huko serikalini wana mawazo gani.
Haya ni madini, sio kama Almasi au Dhahabu, ambavyo ni vito, kwa jumla. Graphite ni madini ya kutengenezea vitu, hadi '
Peseli'. Ni nani asiyejua penseli! Nchi hii huagizwa penseli ngapi kwa mwaka? Ukisema tunaigia '
Digitali' na hatuhitaji penseli tena nitakukatalia kama nitakavyokata karatasi kutokuwepo tena.
Hata penseli nchi hakuna anyeweza kuzitengeneza hadi tuagize nje? Na sasa kwa vile haya madini yapo hapa hapa kwetu, inakuwaje hata tusiweze angalau kutumia masalia (reject) mtu akatengeneza penseli?
Graphite ina matumizi mengine ya mhimu zaidi kuliko hizo pensele, ndio sababu yanatafutwa kwa bei nzuri duniani, hasa ile ya kutengeneza betri n.k.; lakini pia tuna chuma hapa, kule Liganga, mchanganyiko wa chuma na graphite kunatoka mali nzuri ya kutengeneza vitu mbalimbali.
Nisiwachoshe. Mimi nashauri, hawa wawekezaji wanaokuja kuwekeza hapa hasa katika madini wasiwe wa kuchimba tu na kuuza nje.
Tuwakaribishe kwa wingi wanaoweza kuja hapa kuwekeza katika kuongeza thamani ya madini yetu hapahapa. Chuma chetu na 'alloys' mbalimbali na nickel na hiyo graphite, hata majirani zetu wanaounganisha magari, kama Kenya, tutawatengenezea baadhi ya vipuri na vifaa hapa hapa tukiwa na soko la bwerere!
Ndio maana nakazia tuwe na watu wetu watakaokuwa na uwezo wa kuvitengeneza vitu hivi, wakishapata ujuzi huo toka kwa waajiri wao wawekezaji.
Tuache woga, lakini tuwe makini katika kupigania tunachokitaka na ambacho ni stahiki yetu.