Mjadala huru: Gesi ya Tanzania ni ya nani?

[UNSPECIFIED]

Unapunguza kivipi?

Mtungi wa kati natumia kwa mwezi 1 na nusu na unauzwa 57,000tsh

Mtungi mkubwa natumia miezi sita na unauzwa 120,000tsh

Kale kadogo situmiagi .

Unaweza kupiga hesabu hapo wastani wa matumizi kwa siku.

 

[Chige]

Mkuu tunakushukuru kwa mara nyingine tena kwa ufafanuzi wako mzuri, ningependa kujua yafuatayo: kwanza kipi ni rahisi kati ya kujenga network ya mabomba ya gesi nchi nzima au kuwa na viwanda vya kuchakata na kujaza gesi kwenye mitungi?

Unless kama mambo yamebadilika lakini kwa ninavyofahamu, usually, kama sio always, Natural Gas inafikishwa majumbani kwa kutumia pipes na sio kwa kutumia cylinders.

Ile mitungi Iliyozagaa mitaani sio natural gas kwa maana ya Liquefied Natural Gas (LNG) bali ni LPG, yaani Liquefied Petroleum Gas (LPG).

Ipo mitungi ya Compressed Natural Gas lakini sio rafiki sana kwa sababu yenyewe inakuwa mizito mno!

Pili, kabla ya gesi ya Mtwara niliwahi kuona kwa macho yangu ujenzi wa vinu vya gesi Songosongo na pia bomba la gesi toka Songosongo kuja kijiji kinaitwa Somanga (wilaya ya Kilwa) na bomba likaelekea Dar. Baadae likajengwa bomba kutoka Mtwara (kijiji cha Msimbati) je jumla sasa gas inayosafirishwa na hili bomba kwa sasa ni kiasi gani? Ndo zile 7 TCM ulizosema awali?

The short answer is YES. Hata hivyo, lile bomba la Mtwara ni kubwa MNO kulinganisha na hizo 7 TCF... kwa maana nyingine kwa sasa lipo underutilized.

Ukubwa huo wa bomba la Mtwara haukuja kwa kukosewa bali walifanya hivyo ili taifa lisiingie gharama nyingine ya kujenga bomba lingine tutakapoanza kuchimba zile 50TCF

Tatu, je kwa hii vita inayoendea na tumesikia Ujerumani wamefunga gas supply from Russia, kweli kabisa hatuwezi kuuza hizi 50 TCM zetu zilizopo Mtwara??

TUMECHELEWA...

Ndo maana hapo kabla nilisema JPM na JK ni kama walikuwa na maono tofauti. Lau kama tungeenda kwa speed za JK, hivi sasa ingekuwa ni suala la muda tu kuanza kuuza gesi nje.

Pamoja na yote yanayosemwa kuhusu JK na kuuza gesi kwa Wachina lakini ukweli ni kwamba JK alikuwa na plan mzuri sana.

Plan ya JK kuhusu gas ilikuwa ina-include yafuatayo:-
1. Kusambaza pipeline network Tanzania nzima ili gesi itumike majumbani na viwandani kama mbadala wa mafuta, umeme, na mkaa

2. Kujenga pipeline network kuelekea nchi jirani ili tuuze gesi yetu huki

3. Kupanua Bandari ya Mtwara ili gesi isafirishwe nje ya mipaka ya nchi yetu kwakutumia tankers. Hivyo basi, hilo la kuuza gesi Ulaya lilikuwa ni moja ya plan kuu.

So, kwa mahesabu ya zamani (back in 2015), shughuli hizo zingekamilika anywhere from 2022-2023.

Lakini kwavile hadi sasa bado hatujapiga hatua kwavile Magu inaonekana haikuwa priority yake, hadi kuwa tayari ni labda 2030!!

Kutokana na ukweli huo binafsi nina mashaka sana ikiwa Russia hana mkono wake kwa yale yanayoendelea Msumbiji. Gesi ya Tanzania na Msumbiji ikiwa tayari, dependency ya Russian Gas kwa nchi za UIaya itapungua.

NOTE: Kwavile naona upo more interested na hii topic, basi nitaku-tag kwenye thread ambayo nitaelezea hii mambo kwa undani zaidi, kuanzia utafutaji, uchimbaji, fursa na sheria zilizopo zinazoongoza sekta ya mafuta na gesi.

 

[Chige]

Umetumia lugha ya hekima kwamba "alishauriwa vibaya" but ukweli ni kwamba kwa mtu kama JPM ambaye alimudu kwenye utawala wa JK kama waziri na mbunge, alikuwa anajua everything. So it seems alikuwa reluctant kwa ushauri aliokuwa anapewa, na wengine walikuwa hata wanaogopa kujenga hoja stahiki kwa kutetea kutotumbuliwa. What I can say in conclusion ni kwamba kuna miradi mikubwa ya nchi inapoanzishwa inahitajika kuiwekea sheria ili ikamilike, na hii ndiyo mimi ningeeiita miradi ya kimkakati!!! Yaani miradi ambayo nchi imeamua itekelezwe ije mvua lije jua, tena bila kujali ni serikali ya awamu ipi. Sasa ili hili liwekekane lazima katiba iseme kwamba miradi yoooteee under "miradi ya kimkakati" chini ya kifungu hiki cha katiba italindwa to the fullest.

YOU'RE RIGHT...

Anyway, sometimes tunalazimika kujizuia kumsema Marehemu lakini tatizo kubwa ambalo niligundua kwa JPM ni ile mentality ya kutaka ku-prove anaweza kile ambacho wengine "WAMESHINDWA!"

Na lingine ni ile populist nature aliyonayo.

Kwa mfano, moja ya mambo ambayo JK alikuwa anashutumiwa zaidi ni kutokuwa na ndege zetu wenyewe.

Katika kutaka kuonesha yeye sio wao, JPM alipoingia tu akaanza na ndege bila ya kuwa na comprehensive business plan. Ambacho hakujua, wale waliokuwa wanamtuhumu JK zilikuwa ni siasa za KIbunge tu!

Matokeo yake... wale wale waliokuwa wanamtuhumu JK kutonunua ndege zetu wenyewe, ndio hao hao wakaanza kumtuhumu JPM kununua ndege.

Ili wasisutwe, ikawa inatumika loophole ya kununua ndege kwa pesa taslim!

Aidha, ingawaje Nyerere Dam nayo ni muhimu kwa sababu huwezi kutegemea chanzo cha aina moja lakini wala hakuwa na sababu ya kukimbilia kujenga.

Alikuwa na muda wa kutosha kujipanga lakini kwavile alitaka kuonesha anaweza kufanya alichoshindwa hata Mwalimu, basi ile kuingia tu akaanza ujenzi.

Makofi akapigiwa, and that's everything for him.

MATOKEO YAKE?

Reports zinaonesha hata economic feasilibity iliyotumika ni ya enzi za Nyerere to the point hadi sasa wala hakuna uhakika endapo project inaweza kuwa economically viable.

Kwa maana nyingine, hata ndoto tulizozano kwamba tunaweza kupata umeme wa bei rahisi, zinaweza zisitimie!!

 

[Faka25]

Huu Uzi utasababisha ban za kutosha

Ili usipigwe Ban unabonyeza ngapi?

 

[mwelyaaa]

Kwa ufupi ni hivi:-

1. Gesi iliyogunduliwa Tanzania ni takribani 57 TRILLION CUBIC FEET, na kati ya hizo, around 7 TRILLION CUBIC FEET ziligunduliwa Awamu ya Kwanza na around 50 Trillion Cubic Feet zimegunduliwa awamu ya 4.

2. Hadi sasa, gesi ambayo imeanza kuchimbwa ni zile 7 TRILLION Cubic Feet ambazo iligunduliwa wakati wa Mwalimu. Gesi hii ipo Songosongo na ndio inazalisha umeme pale Ubungo, na nyingine ni ile ya Mtwara ambayo inazalisha umeme pale Kinyerezi.

3. Zile around 50 TRILLION CUBIC FEET bado HAZIJAGUSWA!!

4. Kwavile gesi iliyoanza kuchimbwa ni ile from 7 TCF, kwa kiasi kikubwa gesi hii inatumika tu kuzalisha umeme na sio kutumika kama nishati ya kupikia majumbani! TPDC walifanya Pilot Project kuhusu kutumia gesi majumbani.

Kwa Dar es salaam, walianzia Mikocheni kwenye nyumba zao. Hata hivyo, hilo litakuwa more effective zikishachimbwa zile 50 TCF kwa sababu ndiyo nyingi zaidi.

5. Kwanini bado kuna tatizo la umeme: Baada ya JK kuivuta ile gesi ya Mtwara hadi Kinyerezi, lengo lilikuwa ni kujenga 4 power generations plants pale Kinyerezi. Yeye alifanikiwa kujenga Kinyerezi I, kisha akaanza Kinyerezi II lakini wakati ikiwa hatua ya awali kabisa muda wake wa kuwa madarakani.

Matarajio ilikuwa JPM ambae alimfuatia angemaliza ile Kinyerezi II, kisha ajenge Kinyerezi III na IV. Hata hivyo, sijui alishauriwa na nani... bila shaka aliambiwa umeme uliopo unatosha kwa sasa, kwahiyo JPM akapiga chini Kinyerezi III na IV na kuhamia kwenye Bwawa la Nyerere!!

HOWEVER... tatizo la umeme Tanzania ni zaidi ya kiasi kinachozalishwa! Leo hii itokee by chance kesho tuwe tuna zaidi ya 1,000,000 MW of umeme bado tatizo la umeme litendelea kuwepo kutokana na miundombinu chakavu!!

Kwa umeme huu huu tulionao, lau kama miundombinu ingekuwa mizuri basi tatizo lingekuwa dogo sana kwa sababu ni kweli pia power consumption bado ni ndogo!!

WAMILIKI?!

Both, Gesi ya Songosongo na ile ya Mtwara inamilikiwa na kampuni za kigeni pamoja na serikali kupitia TPDC!!

Hapo mwisho ktk umiliki ndo kumenikera sasa

 

[Lovelovie]

Kwa ufupi ni hivi:-

1. Gesi iliyogunduliwa Tanzania ni takribani 57 TRILLION CUBIC FEET, na kati ya hizo, around 7 TRILLION CUBIC FEET ziligunduliwa Awamu ya Kwanza na around 50 Trillion Cubic Feet zimegunduliwa awamu ya 4.

2. Hadi sasa, gesi ambayo imeanza kuchimbwa ni zile 7 TRILLION Cubic Feet ambazo iligunduliwa wakati wa Mwalimu. Gesi hii ipo Songosongo na ndio inazalisha umeme pale Ubungo, na nyingine ni ile ya Mtwara ambayo inazalisha umeme pale Kinyerezi.

3. Zile around 50 TRILLION CUBIC FEET bado HAZIJAGUSWA!!

4. Kwavile gesi iliyoanza kuchimbwa ni ile from 7 TCF, kwa kiasi kikubwa gesi hii inatumika tu kuzalisha umeme na sio kutumika kama nishati ya kupikia majumbani! TPDC walifanya Pilot Project kuhusu kutumia gesi majumbani.

Kwa Dar es salaam, walianzia Mikocheni kwenye nyumba zao. Hata hivyo, hilo litakuwa more effective zikishachimbwa zile 50 TCF kwa sababu ndiyo nyingi zaidi.

5. Kwanini bado kuna tatizo la umeme: Baada ya JK kuivuta ile gesi ya Mtwara hadi Kinyerezi, lengo lilikuwa ni kujenga 4 power generations plants pale Kinyerezi. Yeye alifanikiwa kujenga Kinyerezi I, kisha akaanza Kinyerezi II lakini wakati ikiwa hatua ya awali kabisa muda wake wa kuwa madarakani.

Matarajio ilikuwa JPM ambae alimfuatia angemaliza ile Kinyerezi II, kisha ajenge Kinyerezi III na IV. Hata hivyo, sijui alishauriwa na nani... bila shaka aliambiwa umeme uliopo unatosha kwa sasa, kwahiyo JPM akapiga chini Kinyerezi III na IV na kuhamia kwenye Bwawa la Nyerere!!

HOWEVER... tatizo la umeme Tanzania ni zaidi ya kiasi kinachozalishwa! Leo hii itokee by chance kesho tuwe tuna zaidi ya 1,000,000 MW of umeme bado tatizo la umeme litendelea kuwepo kutokana na miundombinu chakavu!!

Kwa umeme huu huu tulionao, lau kama miundombinu ingekuwa mizuri basi tatizo lingekuwa dogo sana kwa sababu ni kweli pia power consumption bado ni ndogo!!

WAMILIKI?!

Both, Gesi ya Songosongo na ile ya Mtwara inamilikiwa na kampuni za kigeni pamoja na serikali kupitia TPDC!!

Hapo nmeelewa

 

[Chige]

Hapo mwisho ktk umiliki ndo kumenikera sasa

Asikudanganye mtu, hayo mambo HAYAKWEPEKI.

Muhimu ni kuwa na percentage ya kutosha, kodi, na Production Sharing Agreement nzuri.

Anyway, sijachunguza vizuri lakini kwavile hii miradi ipo kabla ya Sheria ya Mafuta na Gesi ya mwaka 2015, elements nilizotaja hapo juu zinaweza zisiwe bora sana kwetu.

Na kama kumbukumbu zangu zipo sawa, nadhani TPDC wanamiliki somewhere between 20-25% wakati Sheria ya Mafuta na Gesi ya 2015 inataka AT LEAST 25% huku mmiliki wa vitalu akiwa TPDC

 

[Chige]

Hapo nmeelewa

You're welcome!

 

[Mburia]

Mtungi wa kati natumia kwa mwezi 1 na nusu na unauzwa 57,000tsh

Mtungi mkubwa natumia miezi sita na unauzwa 120,000tsh

Kale kadogo situmiagi .

Unaweza kupiga hesabu hapo wastani wa matumizi kwa siku.

OK ngoja nitajaribu...

 

[pwilo]

Ni ya makamba na familia yake

 

[Mburia]

YOU'RE RIGHT...

Anyway, sometimes tunalazimika kujizuia kumsema Marehemu lakini tatizo kubwa ambalo niligundua kwa JPM ni ile mentality ya kutaka ku-prove anaweza kile ambacho wengine "WAMESHINDWA!"

Na lingine ni ile populist nature aliyonayo.

Kwa mfano, moja ya mambo ambayo JK alikuwa anashutumiwa zaidi ni kutokuwa na ndege zetu wenyewe.

Katika kutaka kuonesha yeye sio wao, JPM alipoingia tu akaanza na ndege bila ya kuwa na comprehensive business plan. Ambacho hakujua, wale waliokuwa wanamtuhumu JK zilikuwa ni siasa za KIbunge tu!

Matokeo yake... wale wale waliokuwa wanamtuhumu JK kutonunua ndege zetu wenyewe, ndio hao hao wakaanza kumtuhumu JPM kununua ndege.

Ili wasisutwe, ikawa inatumika loophole ya kununua ndege kwa pesa taslim!

Aidha, ingawaje Nyerere Dam nayo ni muhimu kwa sababu huwezi kutegemea chanzo cha aina moja lakini wala hakuwa na sababu ya kukimbilia kujenga.

Alikuwa na muda wa kutosha kujipanga lakini kwavile alitaka kuonesha anaweza kufanya alichoshindwa hata Mwalimu, basi ile kuingia tu akaanza ujenzi.

Makofi akapigiwa, and that's everything for him.

MATOKEO YAKE?

Reports zinaonesha hata economic feasilibity iliyotumika ni ya enzi za Nyerere to the point hadi sasa wala hakuna uhakika endapo project inaweza kuwa economically viable.

Kwa maana nyingine, hata ndoto tulizozano kwamba tunaweza kupata umeme wa bei rahisi, zinaweza zisitimie!!

Well said [emoji120] [emoji120]

 

[Mburia]

Unless kama mambo yamebadilika lakini kwa ninavyofahamu, usually, kama sio always, Natural Gas inafikishwa majumbani kwa kutumia pipes na sio kwa kutumia cylinders.

Ile mitungi Iliyozagaa mitaani sio natural gas kwa maana ya Liquefied Natural Gas (LNG) bali ni LPG, yaani Liquefied Petroleum Gas (LPG).

Ipo mitungi ya Compressed Natural Gas lakini sio rafiki sana kwa sababu yenyewe inakuwa mizito mno!

The short answer is YES. Hata hivyo, lile bomba la Mtwara ni kubwa MNO kulinganisha na hizo 7 TCF... kwa maana nyingine kwa sasa lipo underutilized.

Ukubwa huo wa bomba la Mtwara haukuja kwa kukosewa bali walifanya hivyo ili taifa lisiingie gharama nyingine ya kujenga bomba lingine tutakapoanza kuchimba zile 50TCF

TUMECHELEWA...

Ndo maana hapo kabla nilisema JPM na JK ni kama walikuwa na maono tofauti. Lau kama tungeenda kwa speed za JK, hivi sasa ingekuwa ni suala la muda tu kuanza kuuza gesi nje.

Pamoja na yote yanayosemwa kuhusu JK na kuuza gesi kwa Wachina lakini ukweli ni kwamba JK alikuwa na plan mzuri sana.

Plan ya JK kuhusu gas ilikuwa ina-include yafuatayo:-
1. Kusambaza pipeline network Tanzania nzima ili gesi itumike majumbani na viwandani kama mbadala wa mafuta, umeme, na mkaa

2. Kujenga pipeline network kuelekea nchi jirani ili tuuze gesi yetu huki

3. Kupanua Bandari ya Mtwara ili gesi isafirishwe nje ya mipaka ya nchi yetu kwakutumia tankers. Hivyo basi, hilo la kuuza gesi Ulaya lilikuwa ni moja ya plan kuu.

So, kwa mahesabu ya zamani (back in 2015), shughuli hizo zingekamilika anywhere from 2022-2023.

Lakini kwavile hadi sasa bado hatujapiga hatua kwavile Magu inaonekana haikuwa priority yake, hadi kuwa tayari ni labda 2030!!

Kutokana na ukweli huo binafsi nina mashaka sana ikiwa Russia hana mkono wake kwa yale yanayoendelea Msumbiji. Gesi ya Tanzania na Msumbiji ikiwa tayari, dependency ya Russian Gas kwa nchi za UIaya itapungua.

NOTE: Kwavile naona upo more interested na hii topic, basi nitaku-tag kwenye thread ambayo nitaelezea hii mambo kwa undani zaidi, kuanzia utafutaji, uchimbaji, fursa na sheria zilizopo zinazoongoza sekta ya mafuta na gesi.

Ni tag mkuu, niko very much interested na hii kitu. Kiukweli tuna tatizo sana kwenye long term plans zetu, sasa ona jinsi plans za JK zilivyokuwa nzuri kwenye gesi but unfortunately zikapigwa chini.

 

[mbutamaseko]

Hatuzungumzii asili ya LPG asili inaweza kuwa 1 bt productions zkatoka tofauti kbs kama LPG ingekuwa ndiyo natural gas waliyoshndilia kwny mitungi bs wangekuwa vichaa sn maana NATURAL GAS NI VERY CHEAP KULIKO LPG na hata mifumo yake n tofauti kbs ukihtaji kutumia nyumban natural unaunganishiwa kama unavyounganishiwa maji na dawasco wkt LPG imeshndiliwa kwny mitungi. Mpk hapo bdo unataka tuendelee kulumbana we dogo.

Jibu swali. Inatikana na nini?

 

[The Sunk Cost Fallacy]

Zanzibar walimkataa gesi na mafuta kuwa swala la muungano Cha ajabu wao ndio wanasaini mikataba ya gesi ya Tanganyika

Akili huna 👇

 

[rodrick alexander]

Akili huna 👇

Wewe chawa ndio unajiona huna akili mpaka mmesemwa muwache uchawa