Mkuu wewe kwako maisha bora ni yapi ukihusihanisha na wajibu wa serikali?
Maisha bora yanaanza na uhuru wa watu kuamua maisha bora kwao ni nini.
Na uhuru huu haupo katika mfumo wa udikteta.
Bila huu uhuru, maisha bora ya kulazimishana hayana ownership ya watu, hayana authenticity kwamba ni bora kweli au ni bora kwa kulazimishwa.
Kitu cha kwanza kabisa hapo umeniuliza mimi maisha bora kwangu ni yapi.
Hujamuuliza dikteta maisha bora ni yapi kwangu.
Hujajiuliza dikteta anataka maisha bora gani kwangu.
Kwa kuniuliza hivyo, umekubali kuwa sauti yangu ina umuhimu katika kuamua maisha bora ni yapi.
Na katika kukubali hilo, umekubali point yangu kwamba, kabla hatujafika kwenye maisha bora ni yapi, kitu cha muhimu kabisa ni watu kuwa na uhuru wa kuamua maisha bora wanayoyataka wao ni yapi.
This is a meta point. Si kwamba najaribu kukwepa kujibu swali lako la maisha bora ni yapi, nakwambia kabla ya kujibu hilo swali, kila mtu ana haki ya kujijibia mwenyewe, na udikteta unapora haki hiyo, na hivyo unaweka zoezi zima la kupata maisha bora mashakani. Kwa sababu dikteta ataleta mambo anavyojua yeye, si kwa kupata input ya wananchi.
Bila ya watu kuwa na sauti ya kuamua maisha bora ni yapi, dikteta anaweza kuwaletea watu kitu anachofikiri yeye ni maisha bora, wakati watu hawakitaki hicho kitu.
Ndoyo hizo habari za kulazimishana kwenda kwenye Vijiji vya Ujamaa kupata maisha bora, wakati watu hawataki kuhama kuacha makaburi ya babu na bibi zao.
Kuna balozi mmoja wa Marekani alikwenda Pemba. Kwenye hivi visiwa vidogo vinavyozunguka kisiwa cha Pemba. Balozi yule alikipenda sana kile kisiwa. Akawauliza watu wa pale, hapa pazuri sana, mngependa mradi gani wa maendeleo niwasaidie? Mimi naona hapa mngepata daraja la kuwaunganisha na kisiwa kikubwa cha Pemba ingekuwa vizuri sana.
Wale watu wa kisiwani wakamwambia balozi chonde chonde usijenge daraja hapa. Ukijenga daraja ndo utakuwa umetumaliza. Ujue sisi ni CUF, tunaandamwa na Polisi kila mara. Na salama yetu huwa tunakimbilia huku kisiwani Polisi hawawezi kutufuata. Ukijenga daraja maana yake Polisi wataweza kutufuata na kutuua huku. Chonde chonde usijenge daraja.
Habari hii inatufundisha nini? Habari hii inatufundisha kuwa maendeleo yanahitaji mazungumzo na watu, yanahitaji watu wawe na input. Watu waamue wanataka nini. Jambo alilofanya yule balozi wa Marekani kuuliza lilikuwa muhimu sana. Kwa sababu kapata feedback ya watu, kapata input yao.
Angesema ajenge daraja tu, angeweza kutumia pesa nyingi kujenga kitu ambacho yeye aliona ni maendeleo, lakini wananchi hawakukitaka. Angeweza kutumia pesa nyingi kujenga daraja, halafu akashangaa kukuta daraja limevunjwa.
Na hapo ndipo udikteta unaposhindwa. Kwa sababu udikteta utataka kuweka mambo bila kuwapa watu nafasi ya kuamua wanataka nini.
Utajenga daraja sehemu ambayo wananchi hawataki daraja, labda wanataka maji.
Muda mchache baadaye utakuta daraja limevunjwa.