Fbn
JF-Expert Member
- Jul 31, 2016
- 14,138
- 33,525
Katika nchi kama Tanzania, harusi au tafrija kubwa haziwezi kufanyika bila kuchangiwa na marafiki, ndugu na jamii kwa ujumla. Ingawa utamaduni huu una asili ya mshikamano na upendo wa kijamii, hali imebadilika na kuwa kero kubwa kwa watu wengi. Leo hii, mtu anapotangaza kufunga ndoa, mara moja anaanza kuandaa kamati ya harusi, si kwa ajili ya kupanga mambo tu, bali kwa kusaka michango ya pesa, viti, chakula, kumbi na hata mavazi.
Tofauti na nchi zilizoendelea, ambako mtu anayefunga ndoa au kuandaa tafrija hutumia pesa zake mwenyewe au akiba aliyojiwekea kwa muda mrefu, Tanzania imegeuza tafrija kuwa mzigo wa jamii nzima. Watu hupigiwa simu, kutumiwa meseji, na hata kulazimishwa kuchangia, bila kujali hali yao ya kifedha au kama wanapenda au la. Kwa wengine, harusi ya mtu mwingine imekuwa chanzo cha deni au migogoro ya kifamilia, hasa kama hawajakubali kuchangia au wamechangia kidogo.
Cha kusikitisha zaidi, michango hii mara nyingi haizingatii uwezo wa mchangiaji. Kuna presha ya kijamii inayomlazimisha mtu kuchangia ili asionekane mchoyo au mroho. Wengine hata huchukua mikopo au kuuza mali ili kuchangia harusi ya mtu mwingine, jambo ambalo linadhoofisha hali ya kifedha ya familia nyingi. Hii imeleta hali ya unafiki na mashindano – watu wanagharamia tafrija kubwa kuliko uwezo wao ili tu kuonyesha hadhi, huku wakitegemea wengine wawasaidie.
Kwa upande mwingine, nchi zilizoendelea kama Marekani, Uingereza au Ujerumani, watu hujiandaa kwa miaka, huweka akiba, na harusi huandaliwa kwa kiasi kulingana na uwezo wao. Hakuna presha ya jamii wala mzigo wa kuchangisha. Mgeni anakuja kama shahidi wa tukio, si kama mfadhili. Hakuna kamati ya kuchangisha, bali kuna mfumo wa zawadi wa hiari – na si lazima utoe chochote.
Kwa hiyo, tabia ya kutegemea michango kwa kila sherehe kubwa nchini Tanzania imegeuka kuwa kero ya kijamii na mzigo wa kifedha kwa watu wengi, badala ya kuwa ishara ya mshikamano kama ilivyokuwa zamani. Imeleta ushindani usio na maana, presha isiyo ya lazima, na imewafanya baadhi ya watu kuona aibu kuoa au kuolewa kama hawana uwezo wa kuandaa harusi ya “kijamii” – hata kama wangeweza kuishi kwa amani na furaha kwa ndoa ya kawaida.
Kwa kifupi, ni wakati wa jamii kujiuliza: Ni nani anayefunga ndoa – wanandoa au jamii? Na je, tafrija inapaswa kuwa ya furaha au ya presha na deni kwa wote?.
Tofauti na nchi zilizoendelea, ambako mtu anayefunga ndoa au kuandaa tafrija hutumia pesa zake mwenyewe au akiba aliyojiwekea kwa muda mrefu, Tanzania imegeuza tafrija kuwa mzigo wa jamii nzima. Watu hupigiwa simu, kutumiwa meseji, na hata kulazimishwa kuchangia, bila kujali hali yao ya kifedha au kama wanapenda au la. Kwa wengine, harusi ya mtu mwingine imekuwa chanzo cha deni au migogoro ya kifamilia, hasa kama hawajakubali kuchangia au wamechangia kidogo.
Cha kusikitisha zaidi, michango hii mara nyingi haizingatii uwezo wa mchangiaji. Kuna presha ya kijamii inayomlazimisha mtu kuchangia ili asionekane mchoyo au mroho. Wengine hata huchukua mikopo au kuuza mali ili kuchangia harusi ya mtu mwingine, jambo ambalo linadhoofisha hali ya kifedha ya familia nyingi. Hii imeleta hali ya unafiki na mashindano – watu wanagharamia tafrija kubwa kuliko uwezo wao ili tu kuonyesha hadhi, huku wakitegemea wengine wawasaidie.
Kwa upande mwingine, nchi zilizoendelea kama Marekani, Uingereza au Ujerumani, watu hujiandaa kwa miaka, huweka akiba, na harusi huandaliwa kwa kiasi kulingana na uwezo wao. Hakuna presha ya jamii wala mzigo wa kuchangisha. Mgeni anakuja kama shahidi wa tukio, si kama mfadhili. Hakuna kamati ya kuchangisha, bali kuna mfumo wa zawadi wa hiari – na si lazima utoe chochote.
Kwa hiyo, tabia ya kutegemea michango kwa kila sherehe kubwa nchini Tanzania imegeuka kuwa kero ya kijamii na mzigo wa kifedha kwa watu wengi, badala ya kuwa ishara ya mshikamano kama ilivyokuwa zamani. Imeleta ushindani usio na maana, presha isiyo ya lazima, na imewafanya baadhi ya watu kuona aibu kuoa au kuolewa kama hawana uwezo wa kuandaa harusi ya “kijamii” – hata kama wangeweza kuishi kwa amani na furaha kwa ndoa ya kawaida.
Kwa kifupi, ni wakati wa jamii kujiuliza: Ni nani anayefunga ndoa – wanandoa au jamii? Na je, tafrija inapaswa kuwa ya furaha au ya presha na deni kwa wote?.