verify
JF-Expert Member
- Dec 31, 2024
- 1,294
- 3,079
Kuna jambo la kuvutia sana katika Mwanzo 1:2 “Nayo nchi ilikuwa ukiwa, tena utupu; na giza lilikuwa juu ya uso wa vilindi vya maji.” Aya hii inaweza kutufanya tujiulize swali ambalo mara nyingi tunalipita: nini kilitokea kabla ya hali hii ya ukiwa na utupu? Biblia haitoi maelezo ya moja kwa moja kwamba kulikuwa na vita au viumbe waliokuwa wakiishi duniani kabla ya mwanadamu, lakini ukitazama kwa jicho la udadisi, unaweza kujiuliza ikiwa kulikuwa na tukio fulani lililosababisha hali hiyo ya machafuko. Labda kulikuwa na mabadiliko makubwa, labda machafuko, au hata vita lakini haya ni mawazo ya kutafakari, si ukweli uliothibitishwa na maandiko.
Kama tunaruhusu akili ichunguze zaidi, tunaweza kujiuliza je, “ukiwa na utupu” ilikuwa hali ya mwanzo kabisa, au ilikuwa matokeo ya jambo lililotokea kabla ya simulizi kuanza? Mungu anaonekana kuleta nuru, mpangilio na uhai katika mazingira yaliyoelezwa kuwa na giza na vilindi vya maji. Hii inaweza kutufanya tufikirie uwezekano wa “reset” ya uumbaji si kwamba Biblia inasema Mungu alifanya reset baada ya vita, bali kama hypothesis ya kifalsafa. Huenda kulikuwa na historia ambayo haijaelezwa huenda hakuna kitu kilichokuwepo kabla yake. Pengo hilo ndilo linaloifanya akili iulize.
Udadisi huu unaweza kuonekana hata katika simulizi la baadaye la Adamu, Hawa na Kaini. Baada ya Kaini kumuua Abeli, Kaini anaonekana kuwa na hofu kwamba “kila mtu atakayeniona ataniua,” na baadaye anaenda kuishi katika nchi nyingine na anapata mke. Hapo ndipo maswali yanapoanza: hao watu aliowaogopa walikuwa nani? Mke wa Kaini alitoka wapi? Na kizazi chake kilianzaje? Kuna maelezo mbalimbali ya kitheolojia kuhusu maswali haya, lakini simulizi lenyewe halitoi kila hatua kwa undani. Hii inatukumbusha kwamba Biblia mara nyingi haituelezi kila kitu kuhusu mazingira ya hadithi.
Kwa hiyo, inawezekana kabisa mtu akauliza kwa udadisi: kama kuna mambo ambayo hatupewi maelezo kamili kuhusu dunia baada ya Adamu na Hawa, je, tunaweza kuwa na uhakika kabisa kwamba tunaelewa kila kitu kuhusu hali iliyokuwepo kabla ya Mwanzo 1:2? Labda kulikuwa na machafuko ambayo hatujui chochote kuhusu chanzo chake labda kulikuwa na viumbe au matukio ambayo hayakutajwa au labda “ukiwa na utupu” ilikuwa tu hali ya dunia kabla Mungu hajaiweka katika mpangilio. Hatuwezi kuchagua mojawapo na kuiita ukweli bila ushahidi lakini tunaweza kuiruhusu akili yetu kuiuliza.
Ndiyo maana udadisi ni muhimu. Udadisi hauimaanishi kukataa Biblia unaweza kumaanisha kuisoma kwa kina zaidi na kutambua tofauti kati ya kile maandiko yanasema na kile sisi tunachodhani. Labda kabla ya mwanadamu hakukuwa na vita kabisa; labda kulikuwa na tukio ambalo hatulijui au labda hakukuwa na historia yoyote ya aina hiyo. Lakini swali linabaki ikiwa Mwanzo 1:2 inatupa picha ya dunia ikiwa katika ukiwa, utupu, giza na vilindi vya maji, ni nini kilichotokea kabla ya pazia hilo kufunguliwa? Huenda hatutapata jibu kamili, lakini kuuliza swali hilo kunaweza kutufanya tusome zaidi, tufikiri zaidi, na tutambue kwamba wakati mwingine kutokujua ndiko kunakoanzisha safari ya kutafuta maarifa.
Kama tunaruhusu akili ichunguze zaidi, tunaweza kujiuliza je, “ukiwa na utupu” ilikuwa hali ya mwanzo kabisa, au ilikuwa matokeo ya jambo lililotokea kabla ya simulizi kuanza? Mungu anaonekana kuleta nuru, mpangilio na uhai katika mazingira yaliyoelezwa kuwa na giza na vilindi vya maji. Hii inaweza kutufanya tufikirie uwezekano wa “reset” ya uumbaji si kwamba Biblia inasema Mungu alifanya reset baada ya vita, bali kama hypothesis ya kifalsafa. Huenda kulikuwa na historia ambayo haijaelezwa huenda hakuna kitu kilichokuwepo kabla yake. Pengo hilo ndilo linaloifanya akili iulize.
Udadisi huu unaweza kuonekana hata katika simulizi la baadaye la Adamu, Hawa na Kaini. Baada ya Kaini kumuua Abeli, Kaini anaonekana kuwa na hofu kwamba “kila mtu atakayeniona ataniua,” na baadaye anaenda kuishi katika nchi nyingine na anapata mke. Hapo ndipo maswali yanapoanza: hao watu aliowaogopa walikuwa nani? Mke wa Kaini alitoka wapi? Na kizazi chake kilianzaje? Kuna maelezo mbalimbali ya kitheolojia kuhusu maswali haya, lakini simulizi lenyewe halitoi kila hatua kwa undani. Hii inatukumbusha kwamba Biblia mara nyingi haituelezi kila kitu kuhusu mazingira ya hadithi.
Kwa hiyo, inawezekana kabisa mtu akauliza kwa udadisi: kama kuna mambo ambayo hatupewi maelezo kamili kuhusu dunia baada ya Adamu na Hawa, je, tunaweza kuwa na uhakika kabisa kwamba tunaelewa kila kitu kuhusu hali iliyokuwepo kabla ya Mwanzo 1:2? Labda kulikuwa na machafuko ambayo hatujui chochote kuhusu chanzo chake labda kulikuwa na viumbe au matukio ambayo hayakutajwa au labda “ukiwa na utupu” ilikuwa tu hali ya dunia kabla Mungu hajaiweka katika mpangilio. Hatuwezi kuchagua mojawapo na kuiita ukweli bila ushahidi lakini tunaweza kuiruhusu akili yetu kuiuliza.
Ndiyo maana udadisi ni muhimu. Udadisi hauimaanishi kukataa Biblia unaweza kumaanisha kuisoma kwa kina zaidi na kutambua tofauti kati ya kile maandiko yanasema na kile sisi tunachodhani. Labda kabla ya mwanadamu hakukuwa na vita kabisa; labda kulikuwa na tukio ambalo hatulijui au labda hakukuwa na historia yoyote ya aina hiyo. Lakini swali linabaki ikiwa Mwanzo 1:2 inatupa picha ya dunia ikiwa katika ukiwa, utupu, giza na vilindi vya maji, ni nini kilichotokea kabla ya pazia hilo kufunguliwa? Huenda hatutapata jibu kamili, lakini kuuliza swali hilo kunaweza kutufanya tusome zaidi, tufikiri zaidi, na tutambue kwamba wakati mwingine kutokujua ndiko kunakoanzisha safari ya kutafuta maarifa.
