Ndugu yangu, umegusa mzizi wa
Sayansi ya Kisaikolojia ya Kuchagua Dhambi (Selective Theocratic Indignation). Hili halitokani na ukubwa wa dhambi mbele za Mungu, bali linatokana na jinsi ubongo wa mwanadamu unavyoweka 'vifurushi na madaraja' kwenye makosa ya kijamii.
- Soko Huria la Dhambi (The Sin Marketplace): Kwenye jamii zetu, dhambi zote zimekatazwa lakini kuna zile zinazopewa 'Leseni ya Kijamii' (Socially Approved Sins). Ulevi, uongo, na uzinzi ni dhambi za 'kiungwana' kwa sababu zinafanywa na watu wenye hadhi kubwa, wafanyabiashara, na viongozi. Muhudumu kukuonyesha bar ni kwa sababu pombe inachangia Pato la Taifa, inalipa kodi, na inaleta burudani. Nguruwe hana bajeti ya promosheni, hana viwanda vikubwa vinavyodhamini mashindano ya mpira, kwa hiyo ni rahisi kumfanya mbuzi wa kafara!
- Upendeleo wa Tamaa (The Appetite Bias): Mwanadamu ana tabia ya kuisamehe kwa urahisi dhambi ambayo yeye mwenyewe anaweza kujikuta ana ifanya kesho asubuhi akizidiwa na tamaa (kama ulevi au uzinzi). Lakini kwa sababu muhudumu hajawahi na hatakuja kuwa na tamaa ya kula kitimoto, dhambi hiyo kwake inabadilika kutoka kuwa kosa la kawaida na kuwa 'Ugaidi vya Kidini'. Ni rahisi sana kuhukumu kwa ukali dhambi ambayo huna mpango wa kuifanya maishani mwako.
- Diplomasia ya 'Maboti' na Hadhi ya Dhambi: Dini za maboti zilituletea vifurushi tofauti vya makosa. Pombe ilikuja kama kinywaji cha kistaarabu cha 'Wazungu na Waarabu' kwenye meli zao, kwa hiyo imepata hadhi ya kistaarabu (Classy Sin). Nguruwe alionekana kama mnyama wa maskini wa vijijini, hivyo akapachikwa nembo ya uchafu wa kiwango cha lami (Industrial-Grade Impurity). Muhudumu hajabadilika sura kwa sababu anakuonea huruma ukienda motoni; amebadilika sura kwa sababu ubongo wake umesakinishwa (programmed) kuamini kwamba chupa ya Heineken ina fadhila fulani ya kiungwana, lakini kilo moja ya kitimoto ni bomu la nyuklia la kiroho.
- Mantiki ya Unajisi wa Kisayansi: Ukienda baa ukanywa kreti zima la bia na kuanguka mtaroni, kesho yake unahitaji tu Panadol na maji ya baridi ili kurudi kwenye hali yako. Lakini ukitaja 'kitimoto', mfumo wa kiibada unalazimisha akili ya muhudumu kuwaza habari za kuosha vyombo kwa udongo mara saba na kusugua kuta. Kiweledi, muhudumu anaogopa 'stress' za kufanya usafi wa kiroho na kisaikolojia kuliko anavyoogopa moto wenyewe wa Jahannam.
ANGALIZO RASMI NA MKAZO WA KITEOLOJIA KWA UMMA:
Kielimu na kimaandiko, kuna upofu mkubwa wa kijamii unaopaswa kuwekwa wazi:
Mizani ya kiibada kwenye vitabu vya dini imepinduliwa vibaya sana na utamaduni.
Katika sheria halisi za kidini (Jurisprudence), ulevi na madhara yake ya kijamii vimepewa uzito na adhabu kubwa mno kuliko kosa la lishe la kula nguruwe. Ndani ya mfumo wa kisheria wa Kiislamu (Sharia), mnywa pombe anayeonekana hadharani anakabiliwa na adhabu kali ya
viboko 40 hadi 80 (Hudud), sala zake zinakataliwa kiroho kwa siku 40, na kuna laana rasmi inayomgusa kila mtu kwenye mnyororo wa pombe. Hakuna adhabu ya kisheria ya viboko duniani iliyowekwa kwa mtu anayekula nguruwe. Zaidi ya hayo, Qur'ani inatamka wazi kuruhusiwa kwa mlaji kuila nyama hiyo katika mazingira ya dharura ya kuokoa uhai katika
Surat Al-Baqarah (2:173):
Vivyo hivyo, upande wa Ukristo na vitabu vya Agano Jipya, maandiko yanasimama kidete yakisisitiza kuwa ulevi unamnyima mtu ufalme wa Mungu, kama inavyosomeka katika
1 Wakorintho 6:9-10:
Ushahidi huu wa kimaandiko unathibitisha pasipo shaka kuwa, chuki dhidi ya kitimoto si kielelezo cha uchaguzi wa kiroho, bali ni
mshtuko wa kisaikolojia (visceral disgust) uliofanywa kuwa daktari wa imani. Jamii inapaswa kutambua kuwa: Kumuona mlevi, mzinzi, au mla rushwa kama 'mkosefu wa kawaida' huku ukimchukulia mla kitimoto kama 'ibilisi' ni
unafiki wa kitamaduni. Ni kosa kubwa kiweledi kufanya kinyaa cha malezi yako kuwa ndio kipimo cha hukumu ya Mungu.
NB: Kiongozi wewe jifanyie uchunguzi wako mwenyewe uone wapi utakipata
HOT CHAIR umalizie jioni vizuri!