Izato
JF-Expert Member
- May 15, 2019
- 5,378
- 11,545
Kutokana na ongezeko kubwa la wimbi la ufunguaji wa kesi nyingi sana za Uhaini na Ugaidi hivi sasa nchini katika utawala huu uliopo, kuna kila sababu ya kuwa na mashaka makubwa juu ya intelijensia ya Jeshi la Polisi.
Huenda polisi wana weledi unaotia shaka kwa kuzichukulia kwa wepesi mno tafsiri halisi ya kesi hizi. Ama kuna mashinikizo ya kisiasa kupitia ufunguaji kiholela wa kesi hizi ili kuweza kuwakomoa ama kuwathibiti mahasimu wa kisiasa ambao wanatishia maslahi ya watawala waliopo madarakani hivi sasa.
Ni vyema na haki Jeshi la Polisi kupitia maafisa wake waenende na kutenda kazi zao kimaadili, na zenye kuaminika mbele ya jamii, na wanapaswa kuwa waadilifu katika kuzifungua kesi hizi nzito. Ni vyema wakatambua kuwa kwenda kinyume na matakwa ya katiba na sheria, kila muhusika atakuja kuwajibika kipekee, na huu uchochoro wa kukwepa kuwajibika ipasavyo kwa kisingizio cha maagizo kutoka juu hautakuja kuwasaidia chochote katika siku za mbele, iwe hapa duniani ama mbinguni katika siku ya hukumu ya kiama.
Ni vyema jeshi letu hili likatambua kuwa matendo ya Ugaidi na Uhaini kwa mujibu wa sheria za Tanzania ni makosa mawili makubwa sana kwa kuwa yanahusu usalama wa Taifa na hivyo kustahili kwa kipekee kabisa kubeba adhabu kali kwa muhusika ama wahusika wa makosa haya. Ni lazimu wapate ufahamu wa kina kama vile ifuatavyo,
1. UHAINI - TREASON hili ni kosa la moja kwa moja dhidi ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Na linatajwa katika Katiba ya Tanzania 1977 Ibara ya 28 na Kanuni ya Adhabu Sura ya 16, vifungu 39-41.
Vitendo vinavyohesabiwa ni uhaini ni;
1. Kufanya vita dhidi ya Jamhuri.
2. Kushikamana na adui wa Jamhuri au kumpa msaada katika kutekeleza nia ovu
3. Kuchochea uvamizi wa kigeni wenye silaha
4. Kushika silaha kwa nguvu kuilazimisha Serikali kubadili maamuzi yake, au kuitisha/kutisha Serikali
5. Kufanya kitendo kinachokusudia kumpa msaada adui, kuharibu utulivu wa umma, kuzuia majeshi au polisi, au kuhatarisha maisha
6. Kumuua au kujaribu kumuua Rais
Adhabu ya Uhaini ni
moja tu, yaani Kifo
Makosa yanayofanana, yaani Treasonable offences. Kifungu 40: mtu asiye chini ya uaminifu akifanya kitendo kama cha uhaini kama vile,
kuficha uhaini - Misprision of treason yanatajwa katika kifungu 41. Kujua mtu anapanga kufanya uhaini na kutotoa taarifa kwa mamlaka husika. Adhabu yake ni kifungo cha maisha.
2. UGAIDI - TERRORISM
Unasimamiwa na Sheria ya Kuzuia Ugaidi ya mwaka 2002 - Prevention of Terrorism Act.
Sheria hii inatoa adhabu kwa:
1. Kufanya kitendo cha kigaidi. Kifungu 5, 7, 8: Adhabu ni kifungo kisichopungua miaka 30
2. Kuwa mwanachama wa kundi la kigaidi: Adhabu ni kifungo kisichopungua miaka 18.
3. Kuficha ama kuhifadhi magaidi. Adhabu ni kati ya miaka 18 hadi 30
4. Kukusanya au kutoa fedha kwa kundi la kigaidi: Adhabu ni Kati ya miaka 15 hadi 20
Polisi wetu wanapaswa kutambua kuwa uhaini ni kushambulia moja kwa moja Serikali, Taifa, au Rais. Na Ugaidi ni kujenga hofu na vurugu dhidi ya raia kwa lengo ovu la kisiasa/kiitikadi.
Uchochezi mitandaoni kwa sasa unatumika kama kisingizio pekee cha ufunguaji wa kesi hizi. Kimbilio la eti watuhumiwa kutuma ujumbe unaochochea, kudhalilisha, au kuleta hofu inayoweza kusababisha mashtaka ya uhaini. Na hii ndiyo imebakia kuwa "mens rea" inatotumika sana na maafisa wa polisi hivi sasa.
Huenda polisi wana weledi unaotia shaka kwa kuzichukulia kwa wepesi mno tafsiri halisi ya kesi hizi. Ama kuna mashinikizo ya kisiasa kupitia ufunguaji kiholela wa kesi hizi ili kuweza kuwakomoa ama kuwathibiti mahasimu wa kisiasa ambao wanatishia maslahi ya watawala waliopo madarakani hivi sasa.
Ni vyema na haki Jeshi la Polisi kupitia maafisa wake waenende na kutenda kazi zao kimaadili, na zenye kuaminika mbele ya jamii, na wanapaswa kuwa waadilifu katika kuzifungua kesi hizi nzito. Ni vyema wakatambua kuwa kwenda kinyume na matakwa ya katiba na sheria, kila muhusika atakuja kuwajibika kipekee, na huu uchochoro wa kukwepa kuwajibika ipasavyo kwa kisingizio cha maagizo kutoka juu hautakuja kuwasaidia chochote katika siku za mbele, iwe hapa duniani ama mbinguni katika siku ya hukumu ya kiama.
Ni vyema jeshi letu hili likatambua kuwa matendo ya Ugaidi na Uhaini kwa mujibu wa sheria za Tanzania ni makosa mawili makubwa sana kwa kuwa yanahusu usalama wa Taifa na hivyo kustahili kwa kipekee kabisa kubeba adhabu kali kwa muhusika ama wahusika wa makosa haya. Ni lazimu wapate ufahamu wa kina kama vile ifuatavyo,
1. UHAINI - TREASON hili ni kosa la moja kwa moja dhidi ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Na linatajwa katika Katiba ya Tanzania 1977 Ibara ya 28 na Kanuni ya Adhabu Sura ya 16, vifungu 39-41.
Vitendo vinavyohesabiwa ni uhaini ni;
1. Kufanya vita dhidi ya Jamhuri.
2. Kushikamana na adui wa Jamhuri au kumpa msaada katika kutekeleza nia ovu
3. Kuchochea uvamizi wa kigeni wenye silaha
4. Kushika silaha kwa nguvu kuilazimisha Serikali kubadili maamuzi yake, au kuitisha/kutisha Serikali
5. Kufanya kitendo kinachokusudia kumpa msaada adui, kuharibu utulivu wa umma, kuzuia majeshi au polisi, au kuhatarisha maisha
6. Kumuua au kujaribu kumuua Rais
Adhabu ya Uhaini ni
moja tu, yaani Kifo
Makosa yanayofanana, yaani Treasonable offences. Kifungu 40: mtu asiye chini ya uaminifu akifanya kitendo kama cha uhaini kama vile,
kuficha uhaini - Misprision of treason yanatajwa katika kifungu 41. Kujua mtu anapanga kufanya uhaini na kutotoa taarifa kwa mamlaka husika. Adhabu yake ni kifungo cha maisha.
2. UGAIDI - TERRORISM
Unasimamiwa na Sheria ya Kuzuia Ugaidi ya mwaka 2002 - Prevention of Terrorism Act.
Sheria hii inatoa adhabu kwa:
1. Kufanya kitendo cha kigaidi. Kifungu 5, 7, 8: Adhabu ni kifungo kisichopungua miaka 30
2. Kuwa mwanachama wa kundi la kigaidi: Adhabu ni kifungo kisichopungua miaka 18.
3. Kuficha ama kuhifadhi magaidi. Adhabu ni kati ya miaka 18 hadi 30
4. Kukusanya au kutoa fedha kwa kundi la kigaidi: Adhabu ni Kati ya miaka 15 hadi 20
Polisi wetu wanapaswa kutambua kuwa uhaini ni kushambulia moja kwa moja Serikali, Taifa, au Rais. Na Ugaidi ni kujenga hofu na vurugu dhidi ya raia kwa lengo ovu la kisiasa/kiitikadi.
Uchochezi mitandaoni kwa sasa unatumika kama kisingizio pekee cha ufunguaji wa kesi hizi. Kimbilio la eti watuhumiwa kutuma ujumbe unaochochea, kudhalilisha, au kuleta hofu inayoweza kusababisha mashtaka ya uhaini. Na hii ndiyo imebakia kuwa "mens rea" inatotumika sana na maafisa wa polisi hivi sasa.