Fbn
JF-Expert Member
- Jul 31, 2016
- 14,138
- 33,525
Mapinduzi dhidi ya Waziri Mkuu wa kwanza wa Congo huru, Patrice Lumumba, mwaka 1960, yamebaki kuwa moja ya sura za giza katika historia ya Afrika. Ingawa Lumumba alikuwa kiongozi aliyechaguliwa kidemokrasia, Umoja wa Mataifa (UN) uliamua kumtambua Rais Joseph Kasavubu baada ya kumvua madaraka Lumumba kwa njia yenye utata mkubwa wa kikatiba. Katiba ya Congo haikutoa uwezo wa rais kumng’oa waziri mkuu bila uungwaji mkono wa bunge, jambo ambalo wataalamu wa sheria walilipinga wazi. Kutambuliwa kwa hatua hiyo na UN kulivunja uhalali wa serikali ya Lumumba na kuweka msingi wa mgogoro mkubwa wa uongozi ulioingiza Congo katika machafuko ya muda mrefu.
Katika kipindi hicho, vita baridi kati ya Marekani na Umoja wa Kisovieti vilikuwa vimefika kileleni. Lumumba, alipozuiwa na Ubelgiji na mataifa ya Magharibi kurejesha utulivu katika mikoa iliyojitenga ya Katanga na Kasai, alilazimika kuomba msaada wa kijeshi kutoka Moscow. Hatua hiyo ilitafsiriwa na mataifa ya Magharibi kama tishio kwa maslahi yao ya kisiasa na kiuchumi, hasa kutokana na utajiri wa madini ya Congo. Kwa shinikizo la Marekani, Uingereza na Ubelgiji, UN ilichagua kumgeuka Lumumba na kumuacha bila ulinzi wala mamlaka ya utekelezaji.
Katibu Mkuu wa UN, Dag Hammarskjöld, alikataa kutumia vikosi vya UN kusaidia kurejesha mamlaka ya serikali halali ya Lumumba. Badala yake, UN ilimpa nafasi Kasavubu na jeshi la Mobutu kuhodhi mamlaka, hatua iliyohalalisha mapinduzi ya ndani dhidi ya Lumumba. Hatimaye Lumumba alikamatwa, akateswa, na Januari 1961 akauliwa kikatili katika tukio lililoshtua dunia nzima.
Kwa kuunga mkono kundi lililompindua, UN iliifanya Congo kuingia kwenye miongo kadhaa ya machafuko, vita vya wenyewe kwa wenyewe, uasi wa majimbo na utawala wa mabavu wa Mobutu. Congo haikupoteza tu kiongozi aliyekuwa na dira ya kitaifa, bali pia fursa ya kujenga umoja na uthabiti wa taifa changa.
Urithi wa Lumumba leo unakumbukwa kama ishara ya mapambano dhidi ya ukoloni, usaliti wa kimataifa, na gharama kubwa ya maslahi ya kibeberu kwa bara la
Afrika.
Katika kipindi hicho, vita baridi kati ya Marekani na Umoja wa Kisovieti vilikuwa vimefika kileleni. Lumumba, alipozuiwa na Ubelgiji na mataifa ya Magharibi kurejesha utulivu katika mikoa iliyojitenga ya Katanga na Kasai, alilazimika kuomba msaada wa kijeshi kutoka Moscow. Hatua hiyo ilitafsiriwa na mataifa ya Magharibi kama tishio kwa maslahi yao ya kisiasa na kiuchumi, hasa kutokana na utajiri wa madini ya Congo. Kwa shinikizo la Marekani, Uingereza na Ubelgiji, UN ilichagua kumgeuka Lumumba na kumuacha bila ulinzi wala mamlaka ya utekelezaji.
Katibu Mkuu wa UN, Dag Hammarskjöld, alikataa kutumia vikosi vya UN kusaidia kurejesha mamlaka ya serikali halali ya Lumumba. Badala yake, UN ilimpa nafasi Kasavubu na jeshi la Mobutu kuhodhi mamlaka, hatua iliyohalalisha mapinduzi ya ndani dhidi ya Lumumba. Hatimaye Lumumba alikamatwa, akateswa, na Januari 1961 akauliwa kikatili katika tukio lililoshtua dunia nzima.
Kwa kuunga mkono kundi lililompindua, UN iliifanya Congo kuingia kwenye miongo kadhaa ya machafuko, vita vya wenyewe kwa wenyewe, uasi wa majimbo na utawala wa mabavu wa Mobutu. Congo haikupoteza tu kiongozi aliyekuwa na dira ya kitaifa, bali pia fursa ya kujenga umoja na uthabiti wa taifa changa.
Urithi wa Lumumba leo unakumbukwa kama ishara ya mapambano dhidi ya ukoloni, usaliti wa kimataifa, na gharama kubwa ya maslahi ya kibeberu kwa bara la
