Tuiangalie kidogo hotuba ya Rais na tuone kama alikuwa anajua Lowassa ataenda kujiuzulu siku ile ya kukumbukwa:
Wazee Wangu;
Nilisema mwanzoni kuwa, nilipokwenda Dodoma tarehe 06 Februari, 2008 nilienda kwa ajili ya kikao cha Baraza la Mawaziri.
FACT 1: Rais anasema kuwa wakati anaenda Dodoma alienda kwa sababu ya kuongoza kikao cha baraza la mawaziri. Kilichompeleka Dodoma haikuwa kwa ajili ya Lowassa au mambo ya kamati teule. Kwa vile mawaziri ni wabunge na wengi walikuwa Dodoma kwenye kikao ilikuwa ni makini kwenda huko kuliko kutaka mawaziri wote waje Dar kufanya mkutano huo.
Lakini nilipofika nikapata taarifa kuwa baada ya Ripoti ya Tume ya Mwakyembe kuwasilishwa, Uongozi wa Wabunge wa CCM Bungeni umeamua kuitisha kikao cha Kamati ya Uongozi ya Chama mchana ule na usiku Kamati ya Wabunge wote wa CCM.
FACT 2: Rais anasema kuwa taarifa aliyopata ilikuwa inahusu mkutano wa Uongozi wa CCM Bungeni ambao uliitisha kikao cha Kamati ya Uongozi waya Chama. Uamuzi huu kwa mujibu wa Rais ulikuja baada yakusomwa kwa ripoti ya Mwakyembe na mijadala iliyoendelea kutwa ile ya Tarehe
6 FEBRUARY, 2008
Mimi nilikuwa nimeamua kikao changu cha Baraza la Mawaziri nikifanye usiku lakini Mawaziri ni Wabunge wa Kamati ya Chama ya Bunge hivyo nikaamua niahirishe kikao changu. Nilifanya hivyo kwa kuzingatia uzito wa suala lenyewe na unyeti wa hali pale Bungeni baada ya taarifa ile kutolewa. Nilifurahi kuwa Kamati ya CCM ya Bunge itahusishwa kwa ukamilifu.
FACT 3: Rais anarudia kuwa kilichompeleka ni mkutano wa Baraza la Mawaziri na Waziri Mkuu ni mmoja wa wajumbe wake. Haoneshi kuwa Waziri Mkuu hakumpokea au vinginevyo na alikuwa anaamini kuwa kikao cha baraza la mawaziri kitafanyika bado na ndiyo sababu ya "kuahirisha". Mtu haarishi kitu ambacho hana uhakika kitafanyika!
Baadae usiku nilipokea taarifa ya vikao hivyo viwili vya Chama chetu.
FACT 4: Rais anasema kitu pekee alichopokea ni taarifa ya vikao viwili vya chama. Hasemi lolote kuhusu kupokea barua au maneno yoyote toka kwa Waziri Mkuu. Hasemi lolote kuwa alizungumza na Waziri Mkuu usiku ule (hili ni la maana katika FACT 5. Bila ya shaka taarifa iliyotolewa ni hiyo ya mvutano wa Lowassa na wabunge wajiuzulu au wasijiuzulu na mapendekezo yao. Yawezekana vikao vilikubaliana Lowassa atakiwa kujiuzulu, lakini hilo halisemwi mahali popote kuwa walimuambia Lowassa ajiuzulu, kwa sababu mtu pekee anayeweza kufanya hivyo ni aliyemteua! Hivyo yawezekana walitoa mapendekezo na JK alikuwa amuambie Lowassa maamuzi yale ya kichama.
Baada ya kufuatilia mjadala Bungeni siku iliyofuata na kusikiliza hisia za watu nchini ndipo tukafikia kwenye maamuzi yale magumu na mazito tuliyofanya. Maamuzi ambayo yalipelekea kuvunjwa kwa Baraza la Mawaziri. Ni maamuzi magumu, lakini yalikuwa hayana budi kufanyika kwa maslahi ya utangamano wa taifa letu. Uamuzi mwingineo tofauti ulikuwa unaliingiza taifa letu kwenye matatizo makubwa zaidi.
FACT 5: Hili ni muhimu kulielewa. Rais anasema kuwa "baada ya kufuatilia mjadala Bungeni siku iliyofuata na kusikiliza hisia za watu nchini".. .Hili ni muhimu kwa sababu Lowassa alijiuzulu asubuhi ya tarehe 7 akiwa mzungumzaji wa kwanza Bungeni. Maamuzi yaliyofikiwa HAIWEZEKANI kuwa yalifikiwa kabla ya Lowassa kuzungumza bali ni maamuzi ya KUKUBALI Lowassa kujiuzulu.
Maamuzi yale yalizingatia kwa maneno ya Rais "mjadala bungeni na kusikiliza hisia za watu nchini". Kwa maneno mengine, zile shamrashamra za watu kufurahia Lowassa kujiuzulu na malumbano baadaye Bungeni yalimfanya ashindwe kuwa na uamuzi mwingine isipokuwa wa kukubali. Ndiyo sababu tamko lake la kumkubalia Lowassa lilikuja baadaye. Na ndiyo sababu Lowassa hakuweza kusema kuwa Rais amekubali kujiuzulu kwake.
Ni uamuzi mgumu kwa sababu unawahusu watu ambao ni wenzangu wa karibu kimaisha na kikazi kwa miaka mingi. Na pia kwa sababu unaona wazi kuwa kama mambo fulani fulani yangefanyika mambo yasingefikia kuwa yalivyo. Lakini, ndiyo imeshafikia hapo. Imeshakuwa na fursa ya kufanya vinginevyo kwa maslahi ya taifa haikuwepo. Kama ilikuwepo ni finyu sana na haingeleta hatima tofauti na ile tuliyoifikia.
FACT 6: Hapa ukisoma vizuri utaona kuwa Rais hakupewa muda au nafasi ya kufikiria njia nyingine. Kwa maneno mengine alikuwa "between the rock and a hard place". Ni uamuzi ambao ulimuumiza kwa sababu kama mambo fulani yangefanyika (EL kumuambia mapema adhama yake???) labda jambo fulani lingefanyika. Lakini kwa jinsi ilivyotokea aliachwa hana nafasi ya kufanya lolote.
Yaliyotokea ni ajali katika maisha ya siasa, lakini naamini historia itamhukumu kwa haki stahiki.
FACT 7: Ajali huwa haipangwi!
UTHIBITISHO NJE YA MANENO YA RAIS:
Wakati Spika amepokea habari za Lowassa kujiuzulu alisema hivi Bungeni kama mtu aliyeshtukizwa.
Sehemu ya kwanza:
SPIKA: Ahsante sana Mheshimiwa Waziri Mkuu. Umeniondoa katika utata wa
kujaribu kujibu swali ambalo kwa kweli kwa maoni yangu lilikuwa linatangulia mjadala wenyewe. Kwa sababu mazingira hayo yalitakiwa yazingatiwe kwenye mjadala na wote tutawapa nafasi. Napenda kukuarifuni kwamba Kamati ya Uongozi imeniruhusu kwamba ikiwa itabidi tutaendelea hadi Jumatatu. Kwa hiyo, mtu asiwe na shaka kwamba
amejiorodhesha atakosa nafasi ya kusema. (Makofi)
FACT 8: Spika alikuwa anapanga taratibu zake kama kawaida akiamini kuwa mjadala wa Richmond ungeweza kuendelea hadi Jumatatu. Hakuwa na fununu yoyote ile kuwa dakika chache baadaye Lowassa atabwaga manyanga chini. Vinginevyo angeweza kusema maneno yoyote ya kuyeyusha.
Katika nukuu ya hapo juu, Spika alikuwa na majina ya wachangiaji 51 ambao siku ile waliongezeka wengine 7. Na baada ya kuwaahidi kuwa kila mmoja atapata nafasi ya kusema basi akaanza kumuita mzungumzaji wa kwanza. Na Lowassa aliposimama kuzungumza alimshukuru Spika "kunifanya msemaji wa kwanza katika hoja hii". Kwa maneno mengine na kiutaratibu Waziri Mkuu anakuwa precedence na kwa kawaida akimaliza yeye kuchangia anayefuatia ni kiongozi wa kambi ya upinzani wakati wowote wa mijadala. Hivyo, Waziri Mkuu kupewa nafasi ya kwanza siyo jambo geni au lilitokea kwa bahati. Lakini Spika hakuwa na idea kuwa EL amejiandaa kuwapa mshtuko wa mwaka.
baada ya Lowassa kutoa ile hotuba yake ya "nimefadhaishwa sana" Spika alisema yafuatayo:
SPIKA: Waheshimiwa Wabunge, tamko hilo ni zito sana na wala sikulitegemea. Sasa ningeomba ushauri tuendeje? Tuchangie tu hakuna haja ya kunongona na kupiga kelele?
FACT 8: Spika kwa mara ya kwanza anasema kuwa hakutegemea tamko hilo (la kujiuzulu).
SPIKA: Hadi sasa sijapata mawasiliano yoyote kutoka kwa Mheshimiwa Rais kunieleza kama amekubali kujiuzulu kwa Mheshimiwa Waziri Mkuu. Kwa sababu utaratibu ndio huo alichoeleza Mheshimiwa Waziri Mkuu hapa ni kwamba amewasilisha kwa Mheshimiwa Rais kama mamlaka ya uteuzi kusudio lake la kujiuzulu.
FACT 9: Ukisoma vizuri alichosema Lowassa na alichosema Spika ni vitu viwili tofauti. Go and check. Na hili ndilo lilikuwa tatizo. Lowassa hakusema "amewasilisha" kwa Mhe. Rais kusudio lake la kujiuzulu. Lowassa alisema "nimeamua kumwandikia Rais Barua"!
SPIKA: ...kutokana na hali hii isiyo ya kawaida; na kutokana na ukweli kwamba lazima Spika apate ushauri mzuri wa kisheria na pia aweze kuwasiliana na mamlaka ambazo hazimo humu Bungeni nasitisha Shughuli za Bunge hadi hapo saa kumi na moja.
NI wazi kuwa Spika hakuwa na taarifa za kujiuzulu kwa Lowassa ni wazi kuwa JK hakuwa na taarifa hizo wakati EL anajiuzulu vinginevyo angekwisha mtonya Spika kujiandaa na jambo hilo. Kama alikuwa anajua kuwa Lowassa anajiuzulu muda ule, na yeye hakumuambia Spika n.k then ninamashaka zaidi juu ya uongozi wake kuliko kitu kingine chochote kuruhusu Bunge litekwe namna ile.
Kwa ufupi, hakuna ushahidi wowote ule kuwa Rais Kikwete alikuwa anajua Lowassa atajiuzulu muda ule. Hii haiondoi ukweli kuwa y awezekana alipokea mapendekezo ya kumtaka Lowassa ajiuzulu. Je yawezekana Lowassa hakutaka kusubiri Rais amuambie ajiuzulu na akaamua kumpiku kwa sababu baadhi ya watu wake walikuwemo kwenye mikutano ile ya Kamati ya Chama na wanajua mapendekezo yao?
Je yawezekana sababu ya JK kutosimama na EL ni kwa vile EL hakumshirikisha katika kufikia uamuzi huo? Kwamba labda siku ile ya kikao cha Baraza la Mawaziri (kilichoahirishwa jana yake) labda Rais angeweza kupata ushauri wa baraza zima kwanza. Kwamba EL hakutaka kutoa nafasi kwa JK au mtu mwingine kuingilia uamuzi wake huo kwa kuwajulisha mapema?