GE2025 Je, wanaharakati wana haki ya kuzuia wengine wasipige kura?

[Kiranga]

Je, wanaharakati wana haki ya kuzuia wengine wasipige kura?

Tuna siku chache kabla ya uchaguzi mkuu wa 2025. Uchaguzi huu umegubikwa lindi la kukosa uhalali pengine kuliko uchaguzi mwingine wowote Tanzania.

Hata mgombea wa CCM ameshutumiwa na mpaka kufunguliwa kesi kuwa kajipitisha bila kufuata utaratibu.

CHADEMA imesusia uchaguzi. Mgombea wa ACT Wazalendo kazuiwa kushiriki, ingawa kuna wanaosema kafanya makosa mwenyewe. Wagombea wengi, hata ndani ya CCM wamekatwa bila sababu za kueleweka.

Kuna watu wengi wanalalamika kuwa uchaguzi hauna uhalali, tume ya uchaguzi inachaguliwa mwenyekiti na rais anayegombea urais pia katika uchaguzi, na matatizo mengine mengi ya kikatiba na kiuendeshaji.

Hivyo, wanaharakati wengi wanataka kuandamana siku ya uchaguzi tarehe 29 October. Hiyo ni haki yao ya kikatiba.

Lakini, wengine wanakwenda mbali zaidi, wanataka kufanya civil disobedience kuzuia wengine wasifanye uchaguzi. Hawa si tu wanataka kuandamana, bali pia wanataka kuzuia uchaguzi hata kwa kutumia fujo na nguvu.

Wanasema huu si uchaguzi, ni uchafuzi, ni maigizo, ni figisu tupu. Hivyo, wana haki ya kuuvuruga usifanyike.

Lakini, kuna watu wameamua kushiriki kwenye uchaguzi huu. Kwa kujua na kukubali huu si uchaguzi ni uchafuzi, au kwa kutokujua na hata kukataa habari hiyo inayopinga uhalali wa uchaguzi.

Na wao wanasema wana haki yao kushiriki uchaguzi huo, na wana haki ya kufanya uamuzi binafsi kwamba uchaguzi huu ni halali au si halali, waachwe waitumie haki yao. Demokrasia si kulazimishana, ni watu wote kupata uhuru wa kufanya maamuzi wanayoona ni sahihi.

Hili ni swali muhimu na gumu kifalsafa.

Kuna wanaharakati wanasema wana haki ya kuvuruga uchaguzi usio halali.

Kuna wapiga kura wanasema haki yao ya kuamua kupiga kura iheshimiwe.

Haki hizi mbili zinaonekana kugongana.

Tunapitaje hapa kwa usalama bila kuvunjia kundi moja la wanaharakati haki yao ya civil disobedience kuvuruga uchaguzi, lakini pia tusiwavunjie watu walioamua kupiga kura?

Na kama hatuwezi ku maintain haki zote, haki ipi inaipiku nyingine? Kwa sababu gani?

Naomba mazungumzo ya kidhahania zaidi, yajikite kwenye sababu za kifalsafa Zaidi, kimantiki, kuliko kuwa na mjadala wa kisasa wenye hisia zaidi.

 

[Dr am 4 real PhD]

Aiseeee,
Kwa tuliopo nyumbani Tanzania nime msikiliza father kitima kapiga spana sana.

 

[imhotep]

Demokrasia sio kulazimishana.

 

[Kiranga]

Demokrasia sio kulazimishana.

Kwa falsafa hii unamaanisha wanaotaka kupiga kura waachiwe wapige kura kwa uhuru wasilazimishwe kutopiga kura na uchaguzi usivurugwe na wanaharakati?

 

[Beira Boy]

Cha kwanza watakao zuia watu wasipige kura siyo wanaharakati bali ni sisi wananchi na tarehe 29 tunakiwasha

Tumeshaandaa mipango yote ya kuchoma kituo cha kura kilichopo hapa mtaani na hata mwenyekiti wa mtaan anajua

 

[imhotep]

Kwa falsafa hii unamaanisha wanaotaka kupiga kura waachiwe wapige kura kwa uhuru wasilazimishwe kutopiga kura na uchaguzi usivurugwe na wanaharakati?

Na sisi ambao hatupigi kura pia uamuzi wetu uheshimiwe.

 

[Kiranga]

Na sisi ambao hatupigi kura pia uamuzi wetu uheshimiwe.

Kutopiga kura kunaweza kutafiriwa kuwa ni kupiga kura ya kutokuwa na imani na mfumo mzima wa uchaguzi.

Ndiyo maana kwenye demokrasia watu wanapima voter participation na apathy level.

 

[baz kaiza]

katiba inasemaje wa kuandamana wa waandamane na wa kupiga kura wapige kura tuone watakoshinda ni wapi

 

[sinza pazuri]

Kwa kifupi kiranga anasema tulinde amani.

Hii nchi karibu kila mtu anaimba nyimbo za CCM.

 

[imhotep]

Kutopiga kura kunaweza kutafiriwa kuwa ni kupiga kura ya kutokuwa na imani na mfumo mzima wa uchaguzi.

Ndiyo maana kwenye demokrasia watu wanapima voter participation na apathy level.

Huko ndiko kuprotest kwangu.

 

[Mama Naa]

Uchaguzi huu watakaoenda kupiga kura ni
1. Maskini wa kutupwa wasiojielewa
2. Wanachama wa CCM kindakindaki
3. Walionunuliwa Ili wakawapigie kura watu wapate kula.

Tofauti na makundi hayo hapo juu hakuna mtu wa kupiga kura mwaka huu.

Na wanaotaka kuzuia ni Kwa sababu wananchi wengi wanaangukia kundi namba moja.

Uchaguzi wa mwaka huu hauna uhalali hata mbinguni.

 

[Kiranga]

Huko ndiko kuprotest kwangu.

Vizuri, kwa hiyo wale walioamua kupiga kura wewe unawaachia watumie haki yao?

Hutaki kuwazuia waipige kura?

 

[imhotep]

Vizuri, kwa hiyo wale walioamua kupiga kura wewe unawaachia watumie haki yao?

Hutaki kuwazuia waipige kura?

Ni haki yao ya kikatiba waende wakapige kura.

 

[Kiranga]

Ni haki yao ya kikatiba waende wakapige kura.

Shukurani kwa kutupa msimamo wako.

 

[Yoda]

Uchaguzi utafanyika katika mazingira yoyote yale, yawepo au yasiwepo maandamano.
Kwa sheria za nchi yetu, serikali kutokujali maoni ya walio wengi na pia kukosa uungwana hata watu wawili wakipiga kura uchaguzi utahesibaka umefanyika na mshindi atatangazwa kushinda kwa 50% au 100% kama kura zote mbili hazitaharibika kwa hiyo hakuna namna maandamano kama yatakuwepo yanaweza kuzuia uchaguzi kufanyika hata yakiwa makubwa kiasi gani, suala litakalobaki kama wingu kichwani mwao ni uhalali(legitimacy) wa hiyo serikali itakayokuwa madarakani.

 

[Ozon]

Je, wanaharakati wana haki ya kuzuia wengine wasipige kura?

Tuna siku chache kabla ya uchaguzi mkuu wa 2025. Uchaguzi huu umegubikwa lindi la kukosa uhalali pengine kuliko uchaguzi mwingine wowote Tanzania.

Hata mgombea wa CCM ameshutumiwa na mpaka kufunguliwa kesi kuwa kajipitisha bila kufuata utaratibu.

CHADEMA imesusia uchaguzi. Mgombea wa ACT Wazalendo kazuiwa kushiriki, ingawa kuna wanaosema kafanya makosa mwenyewe. Wagombea wengi, hata ndani ya CCM wamekatwa bila sababu za kueleweka.

Kuna watu wengi wanalalamika kuwa uchaguzi hauna uhalali, tume ya uchaguzi inachaguliwa mwenyekiti na rais anayegombea urais pia katika uchaguzi, na matatizo mengine mengi ya kikatiba na kiuendeshaji.

Hivyo, wanaharakati wengi wanataka kuandamana siku ya uchaguzi tarehe 29 October. Hiyo ni haki yao ya kikatiba.

Lakini, wengine wanakwenda mbali zaidi, wanataka kufanya civil disobedience kuzuia wengine wasifanye uchaguzi. Hawa si tu wanataka kuandamana, bali pia wanataka kuzuia uchaguzi hata kwa kutumia fujo na nguvu.

Wanasema huu si uchaguzi, ni uchafuzi, ni maigizo, ni figisu tupu. Hivyo, wana haki ya kuuvuruga usifanyike.

Lakini, kuna watu wameamua kushiriki kwenye uchaguzi huu. Kwa kujua na kukubali huu si uchaguzi ni uchafuzi, au kwa kutokujua na hata kukataa habari hiyo inayopinga uhalali wa uchaguzi.

Na wao wanasema wana haki yao kushiriki uchaguzi huo, na wana haki ya kufanya uamuzi binafsi kwamba uchaguzi huu ni halali au si halali, waachwe waitumie haki yao. Demokrasia si kulazimishana, ni watu wote kupata uhuru wa kufanya maamuzi wanayoona ni sahihi.

Hili ni swali muhimu na gumu kifalsafa.

Kuna wanaharakati wanasema wana haki ya kuvuruga uchaguzi usio halali.

Kuna wapiga kura wanasema haki yao ya kuamua kupiga kura iheshimiwe.

Haki hizi mbili zinaonekana kugongana.

Tunapitaje hapa kwa usalama bila kuvunjia kundi moja la wanaharakati haki yao ya civil disobedience kuvuruga uchaguzi, lakini pia tusiwavunjie watu walioamua kupiga kura?

Na kama hatuwezi ku maintain haki zote, haki ipi inaipiku nyingine? Kwa sababu gani?

Naomba mazungumzo ya kidhahania zaidi, yajikite kwenye sababu za kifalsafa Zaidi, kimantiki, kuliko kuwa na mjadala wa kisasa wenye hisia zaidi.

Yote yanawezekana kufanyika siku Moja maandamano na kupiga kura, watawala wasiwe waoga si wanakubalika na wananchi.

 

[BLACKTIGER]

Kwa falsafa hii unamaanisha wanaotaka kupiga kura waachiwe wapige kura kwa uhuru wasilazimishwe kutopiga kura na uchaguzi usivurugwe na wanaharakati?

Hao wanaotaka kupiga watatumia katiba ipi?
Hao wanatakiwa wathibitiwe HAKUNA KUPIGA KURA.

 

[Kiranga]

imhotep na wengine, nimeweka pollhapo juu nawaomba mpige kura kuhusu jambo hili.

 

[Ritz]

KUMEKUWA na porojo za muda mrefu sana kuwa kuna wanaharakati uchwara wanaweza kuzuia uchaguzi usifanyike na wanadanganyika na kauli za watu kama akina heche kuwa wanazuia uchaguzi na hakuna uchaguzi utafanyika..

Kwa mara nyingine tena tunawaambia kuwa uchaguzi ni suala ziti sana la kikatiba na linafanywa kwa kuwa lazima katiba iheshimiwe na jaribio lolote la kuzuia katiba kutekelezwa maana yake nikuzuia demokrasia na kupelekea kuwa na uongozi usio madarakani kiuhalali kwa kuwa haukuchaguzliwa kwa mujibu na matakwa ya kikatiba.

Jana kwenye mahojiano fulani padre wenu wa TEC mwanaharakati Padri Kitima amesema kwa ufasaha sana kuwa uchaguzi lazima ufanyika na wao kama TEC wako tayari kufanya kazi na uongozi wowote utakaochaguliwa baada ya uchaguzi huo.

 

[City Thunder OKC]

Kuna wanaharakati wanasema wana haki ya kuvuruga uchaguzi usio halali.

Mkuu hili neno wanaharakati nashindwa kufahamu huwa unamaanisha kina nani. Juzi ulikuja na habari kutoka kwa page ambayo hakuna anayejua ni ya nani lakini ukaipa jina la mwanaharakati.

Naomba unijuze hao wanaharakati wanaosema wana haki ya kuvuruga uchaguzi. Ikiplendeza uweke na rejea za hao wanaharakati waliosema hivyo