Hivi uchaga ni kabila kweli? hebu angalia hii.........!

[ndyoko]

Nimejiuliza sana, leo nimeona bora niulize tu ingawa wengi watasema nimekuja na katabia kangu ka ukabila. Liwalo na liwe.

Naomba nijuzeni waungwana, kuna hawa watu wanajiita wachaga........sijui mchaga wa machame, kibororni, rombo, uru, marangu n.k. Nimejiuliza kwa nini hawa wenzetu wako tofauti na makabila mengine ambayo kama mtu akisema ni mmakonde basi huwa hana shida kuelewana lugha hiyo ya kimakonde, iwe anatoka masasi, tandahimba, newala etc. Na hivyo hivyo kwa makabila mengine kama wamaasai, iwe anatoka olkitikit, namelock, simanjiro au kenya, wakiongea wote wanaelewan kabisa.

Kwa wenzetu hawa hali ni tofauti sana. Kama wewe ni mmachame katu huwezi kuelewa atakaachoongea mmarangu, au mrombo, au mchaga wa uru au kibosho. Kifupi wachaga wa kutoka sehemu tofauti ndani ya mkoa mmoja hawaelewani kabisa wanapoongea kichaga.

Mimi naomba mnieleweshe. Kwa hali hii ya kutoelewana, kuna uhalali kweli wa kusema eti kuna kabila la wachaga? Mi nadhani hakuna kabila la wachaga, ila kuna makabila tofauti yanayojitambulisha kama wachaga. We unaonaje ktk hili?

Nisameheni 'wachaga' kama nimewaudhi ila nisaidieni ufafanuzi wa hilo.

 

[BIG X]

Hao ni wazamiaji. ndio mana wapo hivyo.

 

[Kizimkazimkuu]

..Mi nafikiri bado wanaweza kuitwa wachaga, lakini wanatofautiana kwa 'koo' kwa mfano. Makabila mengi Tanzania yako hivyo, mfano wakurya ni mkusanyiko wa "koo' nyingi na hata kugha wanazoongea zina tofauti ndogondog..kuna Watimbaru, wanyabhasi, Bhairegi, Wasimbiti nk....hata ukienda Mbeya hawa wanaojitambulisha hapo Dar Es salaam kama wanyakusya kule Mbeya kuna Wasafwa, Wambungu nk Kagera kuna wahaya lakini pia wana makabila mengine madogo kama Wanyambo nk...so nadhani wachaga wanaweza kuendelea kuitwa wachaga kama kabila

DISCLAIMER: Binafsi sio mchaga, maelezo niliyotoa hapo juu ni mawazo yangu, na simuhakikishii mtu yeyite kuwa niko sahihi na pia hayawakilishi asili au kabila langu. Asante

 

[anold Tumaini]

kushare historia moja inayofanana ndicho kinachowafanya waitwe wachaga.' norms, tofauti za lugha ni 'dialectical differences' kwny language, norms na mambo mengne yanaendana sana. Na si kweli kwamba lahaja zao zina tofauti kubwa kama unavyodai.

 

[ndyoko]

..Mi nafikiri bado wanaweza kuitwa wachaga, lakini wanatofautiana kwa 'koo' kwa mfano. Makabila mengi Tanzania yako hivyo, mfano wakurya ni mkusanyiko wa "koo' nyingi na hata kugha wanazoongea zina tofauti ndogondog..kuna Watimbaru, wanyabhasi, Bhairegi, Wasimbiti nk....hata ukienda Mbeya hawa wanaojitambulisha hapo Dar Es salaam kama wanyakusya kule Mbeya kuna Wasafwa, Wambungu nk Kagera kuna wahaya lakini pia wana makabila mengine madogo kama Wanyambo nk...so nadhani wachaga wanaweza kuendelea kuitwa wachaga kama kabila

DISCLAIMER: Binafsi sio mchaga, maelezo niliyotoa hapo juu ni mawazo yangu, na simuhakikishii mtu yeyite kuwa niko sahihi na pia hayawakilishi asili au kabila langu. Asante

nimekuelewa ila kidogo haupo sawa. km ukiongelea wasafwa hao ni kabila linalojitegeea kabisa na wala huwezi kusema eti wasafwa ni sawa na wanyakyusa. Kuhusu koo hilo ni kwa makabila yote unayoyajua wewe. Suala hapa ni iweje mrombo anayejiita mchaga haelewani na mmarangu ambaye naye anajiita mchaga. Yaani kwa nini mmasai ashindwe kuelewana na mmasai mwenzake kwa lugha ile ile wanayoiongea?

Mkuu mrombo akiongea kichaga, mmachame anatoka kapa completely. Why such a difference among the same tribesmen, why? Huoni kama ni makabila mawili tofauti hapo, but all call themselves wachaga?

 

[ChiefmTz]

kushare historia moja inayofanana ndicho kinachowafanya waitwe wachaga.' norms, tofauti za lugha ni 'dialectical differences' kwny language, norms na mambo mengne yanaendana sana. Na si kweli kwamba lahaja zao zina tofauti kubwa kama unavyodai.[/QU Ni kweli wanashare comon norms hasa ya hisia za UHALIFU. Kwamba kufanya uhalifu sio kosa ni kumfanyia mtu ambaye mna nadhiri ya kutofanyiana ubaya/uhalifu.

 

[valid statement]

Kataa ukataavo, wote wataitwa wachagga japo hawaelewani lugha.

 

[anold Tumaini]

kushare historia moja inayofanana ndicho kinachowafanya waitwe wachaga.' norms, tofauti za lugha ni 'dialectical differences' kwny language, norms na mambo mengne yanaendana sana. Na si kweli kwamba lahaja zao zina tofauti kubwa kama unavyodai.[/QU Ni kweli wanashare comon norms hasa ya hisia za UHALIFU. Kwamba kufanya uhalifu sio kosa ni kumfanyia mtu ambaye mna nadhiri ya kutofanyiana ubaya/uhalifu.

''morality na crime ni vitu viwili tofauti''

 

[ndyoko]

Kataa ukataavo, wote wataitwa wachagga japo hawaelewani lugha.

kwa hiyo mmasai na mchaga ni kabila moja maana hao pia hawaelewani lugha. ila hilo nalo ni wazo pia

 

[Bigirita]

basi tuseme sio wachaga, au vipi.​

 

[ndyoko]

basi tuseme sio wachaga, au vipi.​

wewe umesema!

 

[Ehud]

Nimejiuliza sana, leo nimeona bora niulize tu ingawa wengi watasema nimekuja na katabia kangu ka ukabila. Liwalo na liwe.

Naomba nijuzeni waungwana, kuna hawa watu wanajiita wachaga........sijui mchaga wa machame, kibororni, rombo, uru, marangu n.k. Nimejiuliza kwa nini hawa wenzetu wako tofauti na makabila mengine ambayo kama mtu akisema ni mmakonde basi huwa hana shida kuelewana lugha hiyo ya kimakonde, iwe anatoka masasi, tandahimba, newala etc. Na hivyo hivyo kwa makabila mengine kama wamaasai, iwe anatoka olkitikit, namelock, simanjiro au kenya, wakiongea wote wanaelewan kabisa.

Kwa wenzetu hawa hali ni tofauti sana. Kama wewe ni mmachame katu huwezi kuelewa atakaachoongea mmarangu, au mrombo, au mchaga wa uru au kibosho. Kifupi wachaga wa kutoka sehemu tofauti ndani ya mkoa mmoja hawaelewani kabisa wanapoongea kichaga.

Mimi naomba mnieleweshe. Kwa hali hii ya kutoelewana, kuna uhalali kweli wa kusema eti kuna kabila la wachaga? Mi nadhani hakuna kabila la wachaga, ila kuna makabila tofauti yanayojitambulisha kama wachaga. We unaonaje ktk hili?

Nisameheni 'wachaga' kama nimewaudhi ila nisaidieni ufafanuzi wa hilo.

Mkuu hapo kwenye red naona umeamua kupotosha kabisa. Japo nakubali wachaga toka maeneo tofauti wana matamshi tofauti kwenye lugha yao lakini kiukweli wanaelewana kwa kiasi fulani kwa mfano mkibosho hapati shida sana kumwelewa mmachame hivyo hivyo mchaga wa uru,mbokomu,old moshi, kirua, kilema, marangu, mamba na mwika wanaelewana vizuri tu. wale wa rombo pia wakiongea wanaelewana kwa kiasi fulani na wenzao wa mwika na marangu.

Tofauti ya lugha kutokana na eneo watu wanakotokea ni jambo la kawaida kabisa. Hata UK lugha ya Wa-Scotch inatofautiana kwa kiasi fulani na ile ya Wailes, England na hata Ireland. Pia hata Uchina Han Chinese inayoongelewa Yunnan ina utofauti fulani na ile inayozungumzwa Liaoning. Kwa hiyo hayo ya wachaga yasikushangaze.

 

[Ngalikihinja]

Kataa ukataavo, wote wataitwa wachagga japo hawaelewani lugha.

Ni kweli wote ni wachaga lakini why jina moja halafu hawaelewani? Makabila mengine mtu akisema mimi msafa basi ataelewana na msafa mwingine. Mtu akisema mimi mngoni basi wangoni wote anaelawana nao lakini si kwa wachaga

 

[ndyoko]

i stand to be corrected!

 

[ndyoko]

Ni kweli wote ni wachaga lakini why jina moja halafu hawaelewani? Makabila mengine mtu akisema mimi msafa basi ataelewana na msafa mwingine. Mtu akisema mimi mngoni basi wangoni wote anaelawana nao lakini si kwa wachaga

kamanda karibu kunako hii hoja. mie baaado kabsaaaaaaa kuelewa hasa wanaposema kidogo wanelewana, yaani hapo ndo utata unapozidi zaidi

 

[Washawasha]

haya,tunaendelea kusubiri majibu. Nalog off

 

[Mwalimu kp]

wewe unadhani uchaga ni nini?Mimi nakushauri utafute kwanza vigezo vya kuwepo kwa kila kabila ndipo utapata jibu kama uchaga ni nini,pia ni vyema kama upo Dar uende pale makumbusho utapata mpaka historia yao,ila kwa faida yako tu ni kwamba lugha si kigezo,kwani watanzania wangapi kiswakinge kimewajaa?Hawa tuwaitaje watangereza au?Swala la msingi ni kuelewana tu,mchaga toka marangu hapa!

 

[3squere]

Tangazo kwa wachaga wote, chuo kipya kabsa cha kichaga , chaga university college of lifé, kinatangaza koz mpwa kwa mwaka wa masomo 2011 2012 kama ifuatavyo.ubahil miez 3 ,ulev miez 5, uchakarikaj miez 6, kuacha wake kijjni miez 9, kuendesha toyo mwezi 1, kusogeza mipak ya shamba la jiran miezi 12, kuuza maduka ya ufundi miez 4. Atakaejiunga mapema atapewa ofa kozi ya kupika mbege na kutembeza ndizi bure, wah mapema fom ni chache.

 

[Mkubwa ndevu]

Ofa hiyo wachaga changamkieni haraka sana, chuo kabla hakijajaa bado kozi 2 hujazitaja moja kuua na nyengine ush***i.

 

[BongoLogik]

Mkuu hapo kwenye red naona umeamua kupotosha kabisa. Japo nakubali wachaga toka maeneo tofauti wana matamshi tofauti kwenye lugha yao lakini kiukweli wanaelewana kwa kiasi fulani kwa mfano mkibosho hapati shida sana kumwelewa mmachame hivyo hivyo mchaga wa uru,mbokomu,old moshi, kirua, kilema, marangu, mamba na mwika wanaelewana vizuri tu. wale wa rombo pia wakiongea wanaelewana kwa kiasi fulani na wenzao wa mwika na marangu.

Tofauti ya lugha kutokana na eneo watu wanakotokea ni jambo la kawaida kabisa. Hata UK lugha ya Wa-Scotch inatofautiana kwa kiasi fulani na ile ya Wailes, England na hata Ireland. Pia hata Uchina Han Chinese inayoongelewa Yunnan ina utofauti fulani na ile inayozungumzwa Liaoning. Kwa hiyo hayo ya wachaga yasikushangaze.

je mchaga wa rombo na mchaga wa machame wanaelewana lugha?