Wakuu, kuna issues hapa ziko straight na tuwe wakweli:
1. Amesema bei zinazotajwa per barrel ni za crude oil, na hivyo ni vizuri kuzingatia gharama zinazoongezeka kwenda white product. Hata tunapobisha lazima tuzingatie pia kwamba kuna gharama za refinery na transportation zitaongezeka tukizungumzia bei ya mafuta safi.
2. Kuna gharama za usafiri na Bima (CIF ) zinaongezeka pale kwenye bei ya mafuta safi.
3. Mafuta yaliyopungua bei leo hapa yatauzwa baada ya miezi miwili kwa sababu za kuyanunua, kusafirisha
4. Tusisahau kuwa serikali yetu inachukua kodi kwenye mafuta karibu sh 600.
5. Kwenye website yea ewura kuna matangazo ya bei ambazo hutolewa kila Jumatano ya kwanza ya mwezi, ni vema tukaangalia iwapo bei ya mafuta imekuwa na tabia gani hivi karibuni? Nimeangalia katika miezi miwili ya hivi karibuni bei zimekuwa zikishuka.
6. Kwa nini tunasema mafuta huwa yakipanda soko la dunia basi bei huwa zinapanda mara moja wakati ukweli ni kuwa bei hutangazwa mara moja tu kwa mwezi? Kila Jumatano ya kwanza ya mwezi. Tujadili haya kwa ufahamu wetu, bila hiyana wala choyo.
uwe unasoma post za wenzako. Huna lolote la kutetea wizi wa ewura tena bila aibu.
majibu ya utetezi wako haya hapa chini, ukipinga utoe ufafanuzi wakitaalamu sio kelele za kiasa na ulaghai.
Hoja na utetezi wa ewura ni too low na usanii mtupu, hakuna hoza yoyote yamsingi.
1. Gharama za usafiri
Mathematically kwenye hili anguko la bei hupaswi kuliongelea wala kulijumuisha suala la usafiri.
Mafuta yapande au yasipande variation za transport cost zita-vary kwa mfumo wake wa kawaida hatakama balaa la anguko hili lisingekuwepo hii variation ingekuwepo na contribution yake to this crisis nikama hakuna, (Hakuna sababu yamsingi hapa ila ulaghai wakutupwa)
2. Bei halisi ya mafutayaliyosafishwa.
Dunian kote hii bei sio fixed
ulaya na usa gharama kubwa ukilinganisha na middle east, iran, saudiarabia nk
Hawa ewura wanaongelea soko gan hasa la mafuta yaliyosafishwa/refined ambalo linaacount kwa ujumla wake anguko la mafuta ghafi dunian kote? huu ni uwongo na ubabaishaji wa hali ya juu. mfano kuwait na iraq gharama za chin mno .....
3. Ghara kupanda hapa kwetu kwa tofauti ya miezi miwili mbele baada ya huko yatokako.
Ewura wanashikiwa akili?....Mafuta yameanza kuporomoka zaidi ya miaka miwili ilopita 2013/2014.
Je miezi miwili anayoongelea huyu ewura anamaanisha miaka miwili? zaid ya miaka miwili bei imeshuka kutoka Tsh 2300 hadi tsh 2100/lita petrol (2300-2100)/2300 x 100 = 8% au shiling miambili tu ndo imepunguwa kwa kipindi cha miaka miwili......huu ni wizi wa waziwazi na uchafuzi wa uchumi kwa taifa letu kuukabidhi mikononi mwa wajanja wachache wagawane tuliowengi tukose.
4. kuporomoka thamani ya shilingi yetu dhidi ya usd.
a. Jan 2015 1 usd = tsh 1729 mafuta tsh 2300/litre of petrol (data zake ewura)
b. Dec 2015 1usd = tsh 2118 mafuta tsh 2100/litre of petrol (data zake ewura)
-pecentage change in usd cost = (2118-1729)/1729x100
=22.5% ....thaman ya tsh kuanguka .....hii itasabisha mafuta yapande bei kwa 22.5%
-percentage change in fuel tsh/lita petrol (2014 - 2016 Jan)
(2300 - 2100)/2300 x 100 = 8.7% yaan mafuta yameanguka kwa asilimia 8.7 sawa na tsh. 200 tu kwa miaka zaid ya miwili.
- kuporomoka mafuta ghafi ambayo kimahesabu anguko lake litaendasambamba kabisa na anguko la mafuta yaliyosafishwa kwa maana ya asilimia
(
cost of crude oil fall price will vary directly proportional to fall in cost of refined oil all other costs remain unchanged...overhead cost, maintenance cost, transportation cost, tax etc)
percentage fall per berrel usd 130 in 2014 to usd 30 nov 2016
(130-30)/130 x100 = 77% yaan mafuta yameshuka kwa asilimia 77% katika miaka miwili tu sawa na anguko la usd 100 per berrel.
A. Jumla ya kupanda bei hapa nchin mafuta kwa lita ni sawa na asilimia za kushuka thaman shilingi yetu (hii inafanya mafuta yande ) kutoa anguko la bei ya mafuta kwa sasa.
= shilingi dhid ya usd - anguko halisi
= 22.5% - 8.7% zipo hapo juu nilivyozipata
= 13.8% (Hii ndio thaman halisi ambayo itaathili moja kwa maja uporomokaji wa bei yamafuta kutoka uds)
B. mafuta yameporomoka kwa 77% kwa sabab wamerikan wamefungulia zaid ya kiwango sokon na dola imeyapandisha kwa 13.8% hapa nchin kwetu, hivyobasi.....
Anguko halisi lilipaswa kuwa
= Anguko la mafuta sokon kutoa gharama zitokanzo na usd ......hapo juu
= Anguko la mafuta soko la dunia - Madhara ya usd .......hapo juu.
= 77% - 13.8%
= 63.2% .....hivyo basi, ilipaswa mafuta yashuke bei kwa asilimia kati ya 40 had 50 ukiacha asilimia zingine 13.2 for other unforeseen events kwa wafanya biashara.
Ewura wanatuletea maelezo yakisiasa mengi yauwongo na yasiyonaushawishi
kwa kadrio la chin ilipasa tuuziwe mafuta kwa punguzo la walau 40% ya bei ya january 2014 ambayo ilikuwa tsh 2300/lita ya petrol
= 1- 40/100 x 2300
= 1380/lita ya petrol