Zack Abdul
JF-Expert Member
- Mar 9, 2026
- 1,094
- 866
Adnan Khashoggi alikuwa bilionea wa Saudi Arabia, mfanyabiashara wa kimataifa na mmoja wa watu mashuhuri zaidi katika biashara ya silaha ya karne ya 20. Alijenga utajiri mkubwa kwa kuwa kiungo kati ya serikali, familia za kifalme, kampuni kubwa za silaha na watu wenye ushawishi duniani. Sehemu kubwa ya fedha zake zilitokana na kamisheni alizopata kutokana na mikataba hiyo.
Kwa lugha rahisi, Khashoggi alikuwa mtu ambaye serikali zilimtafuta pale ambapo jambo lilikuwa gumu kufanyika kupitia njia rasmi, au pale ambapo walihitaji mtu mwenye mahusiano na njia nyingine za kufikisha ujumbe. Alikuwa anajua watu sahihi, alijua namna ya kufungua milango, na alikuwa na uwezo wa kuzunguka kwa urahisi kati ya dunia ya serikali na diplomasia na dunia ya biashara na fedha.
Umaarufu wake mkubwa ulijengwa kwenye biashara ya silaha. Katika miaka ya 1960 na 1970, alikuwa mpatanishi muhimu kati ya kampuni za ulinzi za Marekani na Saudi Arabia. Alihusishwa na kampuni kama Lockheed, Northrop na Raytheon, pamoja na kampuni za Uingereza kama Marconi na Westland Helicopters. Kupitia kampuni yake ya Triad, alisaidia kampuni hizi kupata mikataba mikubwa ya kijeshi nchini Saudi Arabia na alipata kamisheni kutokana na mikataba hiyo.
Uhusiano wake na Lockheed ulikuwa miongoni mwa mambo yaliyompa umaarufu mkubwa. Khashoggi alikuwa mwakilishi na mpatanishi wa kampuni hiyo nchini Saudi Arabia wakati nchi hiyo ikiwekeza kwa kasi katika kuimarisha uwezo wake wa kijeshi. Kati ya mwaka 1970 na 1975 pekee, kampuni zilizohusishwa naye zilipokea takribani dola milioni 106 katika kamisheni zinazohusiana na mikataba hiyo.
Pia alihusika katika mikataba ya ndege za kivita aina ya F-5 kupitia Northrop na mifumo ya makombora ya Hawk ya Raytheon. Kazi yake haikuwa tu kuwatambulisha wauzaji kwa wanunuzi. Alitumia mtandao wake wa mahusiano, akatoa ushauri na kusaidia kampuni za Magharibi kuelewa mazingira ya kisiasa, kijamii na kibiashara ya Mashariki ya Kati.
Lakini Khashoggi hakubaki kwenye biashara ya silaha pekee. Mahusiano yake yalimwingiza pia katika baadhi ya matukio nyeti ya kimataifa. Alihusishwa na juhudi za nyuma ya pazia katika Operesheni Moses, iliyohusisha uhamishaji wa Wayahudi wa Ethiopia kutoka Sudan kwenda Israel katikati ya miaka ya 1980. Pia alihusishwa na sakata la Iran-Contra, moja ya kashfa kubwa za kisiasa na kiusalama za Marekani katika miaka ya 1980, iliyohusisha biashara ya silaha na mtandao wa wapatanishi wa kimataifa.
Halafu kulikuwa na maisha yake binafsi ambayo yenyewe yalikuwa hadithi.
Khashoggi aliishi maisha ya kifahari sana. Alikuwa na majumba katika maeneo mbalimbali duniani, ndege binafsi, magari ya kifahari na boti kubwa. Alisafiri duniani akiwa na msafara wa wafanyakazi na alijenga mahusiano na watu kutoka familia za kifalme, siasa, biashara na burudani. Katika kilele cha utajiri wake, jina la Khashoggi lilikuwa karibu sawa na maisha ya anasa, fedha nyingi na nguvu.
Lakini nyuma ya majumba, ndege na maisha hayo ya kifahari kulikuwa na kitu kilichokuwa muhimu zaidi kwake, mtandao wa watu.
Khashoggi alielewa kwamba katika biashara kubwa za kimataifa, hasa biashara ya silaha, si kila kitu hufanyika kwenye meza rasmi ya mazungumzo. Wakati mwingine jambo kubwa ni kujua nani wa kumpigia simu, nani wa kumtambulisha kwa nani, na ni mlango upi unaweza kufunguliwa kupitia mtu sahihi.
Hapo ndipo nguvu ya Khashoggi ilipokuwa. Hakuwa mtengenezaji wa silaha, wala hakuwa kiongozi wa serikali. Nguvu yake ilikuwa kuwa mtu wa kati, mtu aliyekuwa na uwezo wa kuunganisha serikali, wafanyabiashara, familia za kifalme, makampuni ya silaha, mabenki na watu wenye ushawishi mkubwa duniani.
Ndiyo maana jina lake limebaki katika historia ya biashara ya kimataifa. Kwa miongo kadhaa, Adnan Khashoggi alikuwa katikati ya ulimwengu ambao fedha, biashara ya silaha, mafuta, diplomasia na siasa za kimataifa vilikutana.
Alifariki mwaka 2017, akiwa ameacha nyuma hadithi ya mmoja wa wafanyabiashara waliokuwa na mtandao mkubwa na maisha ya kifahari zaidi katika zama zake, mtu ambaye kwa miaka mingi alionekana kuwa na uwezo wa kufungua milango ambayo watu wengi hawakuweza hata kuifikia.
Kwa lugha rahisi, Khashoggi alikuwa mtu ambaye serikali zilimtafuta pale ambapo jambo lilikuwa gumu kufanyika kupitia njia rasmi, au pale ambapo walihitaji mtu mwenye mahusiano na njia nyingine za kufikisha ujumbe. Alikuwa anajua watu sahihi, alijua namna ya kufungua milango, na alikuwa na uwezo wa kuzunguka kwa urahisi kati ya dunia ya serikali na diplomasia na dunia ya biashara na fedha.
Umaarufu wake mkubwa ulijengwa kwenye biashara ya silaha. Katika miaka ya 1960 na 1970, alikuwa mpatanishi muhimu kati ya kampuni za ulinzi za Marekani na Saudi Arabia. Alihusishwa na kampuni kama Lockheed, Northrop na Raytheon, pamoja na kampuni za Uingereza kama Marconi na Westland Helicopters. Kupitia kampuni yake ya Triad, alisaidia kampuni hizi kupata mikataba mikubwa ya kijeshi nchini Saudi Arabia na alipata kamisheni kutokana na mikataba hiyo.
Uhusiano wake na Lockheed ulikuwa miongoni mwa mambo yaliyompa umaarufu mkubwa. Khashoggi alikuwa mwakilishi na mpatanishi wa kampuni hiyo nchini Saudi Arabia wakati nchi hiyo ikiwekeza kwa kasi katika kuimarisha uwezo wake wa kijeshi. Kati ya mwaka 1970 na 1975 pekee, kampuni zilizohusishwa naye zilipokea takribani dola milioni 106 katika kamisheni zinazohusiana na mikataba hiyo.
Pia alihusika katika mikataba ya ndege za kivita aina ya F-5 kupitia Northrop na mifumo ya makombora ya Hawk ya Raytheon. Kazi yake haikuwa tu kuwatambulisha wauzaji kwa wanunuzi. Alitumia mtandao wake wa mahusiano, akatoa ushauri na kusaidia kampuni za Magharibi kuelewa mazingira ya kisiasa, kijamii na kibiashara ya Mashariki ya Kati.
Lakini Khashoggi hakubaki kwenye biashara ya silaha pekee. Mahusiano yake yalimwingiza pia katika baadhi ya matukio nyeti ya kimataifa. Alihusishwa na juhudi za nyuma ya pazia katika Operesheni Moses, iliyohusisha uhamishaji wa Wayahudi wa Ethiopia kutoka Sudan kwenda Israel katikati ya miaka ya 1980. Pia alihusishwa na sakata la Iran-Contra, moja ya kashfa kubwa za kisiasa na kiusalama za Marekani katika miaka ya 1980, iliyohusisha biashara ya silaha na mtandao wa wapatanishi wa kimataifa.
Halafu kulikuwa na maisha yake binafsi ambayo yenyewe yalikuwa hadithi.
Khashoggi aliishi maisha ya kifahari sana. Alikuwa na majumba katika maeneo mbalimbali duniani, ndege binafsi, magari ya kifahari na boti kubwa. Alisafiri duniani akiwa na msafara wa wafanyakazi na alijenga mahusiano na watu kutoka familia za kifalme, siasa, biashara na burudani. Katika kilele cha utajiri wake, jina la Khashoggi lilikuwa karibu sawa na maisha ya anasa, fedha nyingi na nguvu.
Lakini nyuma ya majumba, ndege na maisha hayo ya kifahari kulikuwa na kitu kilichokuwa muhimu zaidi kwake, mtandao wa watu.
Khashoggi alielewa kwamba katika biashara kubwa za kimataifa, hasa biashara ya silaha, si kila kitu hufanyika kwenye meza rasmi ya mazungumzo. Wakati mwingine jambo kubwa ni kujua nani wa kumpigia simu, nani wa kumtambulisha kwa nani, na ni mlango upi unaweza kufunguliwa kupitia mtu sahihi.
Hapo ndipo nguvu ya Khashoggi ilipokuwa. Hakuwa mtengenezaji wa silaha, wala hakuwa kiongozi wa serikali. Nguvu yake ilikuwa kuwa mtu wa kati, mtu aliyekuwa na uwezo wa kuunganisha serikali, wafanyabiashara, familia za kifalme, makampuni ya silaha, mabenki na watu wenye ushawishi mkubwa duniani.
Ndiyo maana jina lake limebaki katika historia ya biashara ya kimataifa. Kwa miongo kadhaa, Adnan Khashoggi alikuwa katikati ya ulimwengu ambao fedha, biashara ya silaha, mafuta, diplomasia na siasa za kimataifa vilikutana.
Alifariki mwaka 2017, akiwa ameacha nyuma hadithi ya mmoja wa wafanyabiashara waliokuwa na mtandao mkubwa na maisha ya kifahari zaidi katika zama zake, mtu ambaye kwa miaka mingi alionekana kuwa na uwezo wa kufungua milango ambayo watu wengi hawakuweza hata kuifikia.
