Fbn
JF-Expert Member
- Jul 31, 2016
- 14,138
- 33,525
Ufugaji wa mbuni (Ostrich farming) ni aina ya kilimo cha kisasa kinachokuwa kwa kasi katika maeneo mengi duniani, ikiwa ni pamoja na baadhi ya maeneo ya Afrika Mashariki kama Tanzania, Kenya, na Uganda. Mbuni ni ndege mkubwa kuliko wote duniani, ambaye huliwa nyama yake, hutumika kwa manyoya, ngozi, na hata mayai.
kuhusu ufugaji wa mbuni:
Aina za Mbuni
Kuna aina tatu kuu za mbuni wanaofugwa:
Mbuni wa Kiafrika wa Kaskazini (Red Neck)
Mbuni wa Kiafrika wa Kusini (Blue Neck)
Mbuni wa Kiafrika wa Mashariki (Black Neck au Kenyan Red)
Mbuni wa Black Neck ndio anayefugwa sana kwa sababu ana nyama nyingi na hukua haraka.
Mahitaji ya Mazingira
Mbuni huhitaji Eneo kubwa la wazi kwa kutembea na kukimbia (wanaweza kukimbia hadi 70 km/h).
Uzio imara wa urefu wa mita 2.0 hadi 2.5 kuzuia kutoka au wanyama wakali.
Mazingira kavu yenye joto, kwani mbuni hupendelea maeneo ya savana au nusu jangwa.mfano singida,dodoma na shinyanga.
Kuwe na miti ya Kivuli kwa ajili ya kulinda dhidi ya jua kali.
Ulishaji
Mbuni hula Majani mabichi kama Nyasi, nafaka (kama mahindi, mtama, na mashudu),Mabaki ya mboga mboga.
Hakikisha kuwe na Chakula maalum cha mbuni kilichochanganywa na protini, madini na vitamini
Mbuni mkubwa hula karibu kilo 3 hadi 4 kwa siku.
Uzalishaji na Uongezaji wa Mbuni
Mbuni huanza kutaga wakiwa na umri wa miaka 2 hadi 3.
Wanataga mayai 40-100 kwa mwaka kulingana na aina na malezi.
Mayai huanguliwa kwa incubator (mashine ya kuatamia) au mbuni wa kike mwenyewe.
Kifaranga huhitaji uangalizi mkubwa katika miezi 3 ya mwanzo kwa s
ababu wako hatarini kufa kwa magonjwa au baridi.
Bidhaa za Mbuni
Nyama ya mbuni: Ni nyekundu, laini, yenye protini nyingi na mafuta kidogo. Inafaa kiafya kuliko nyama ya ng’ombe au kuku.
Ngozi ya mbuni: Inatumika kutengeneza mikoba, viatu na bidhaa nyingine za ngozi ya kifahari.
Manyoya: Hutumika kwa mapambo na fanicha.
Mayai: Huliwa au kutumika kwa mapambo.
Faida za Ufugaji wa Mbuni
Mahitaji ya bidhaa zake yanaongezeka kimataifa.
Mbuni anastahimili magonjwa kuliko kuku au ng’ombe.
Anaweza kuishi miaka 40 na kutoa mazao kwa zaidi ya miaka 20.
Faida kubwa: Mfano, nyama ya mbuni kilo 1 huuzwa kwa bei kubwa (inaweza kuwa 20,000 TZS au zaidi kulingana na soko).
Changamoto
Mtaji wa kuanzisha ni mkubwa (hasa kupata incubator na kujenga uzio salama).
Ukosefu wa wataalamu wa mifugo wa mbuni.
Masoko ya bidhaa za mbuni bado ni finyu katika maeneo mengi ya Afrika.
Vifo vya vifaranga kwa sababu ya kutokujua njia bora za malezi.
Jinsi ya Kuanza Ufugaji
Tafuta mtaalamu wa mifugo au mshauri wa ufugaji wa mbuni.
Anza na jozi (dume na jike) au vifaranga wa mwezi 1-3.
Tengeneza banda na uzio kulingana na idadi unayotaka kufuga.
Tengeneza mpango wa chakula, afya na uzalishaji.
Hakikisha upo karibu na chanzo cha maji.
————————————————-
Mbuni mkubwa wa kufugwa (kama Black Neck) akiwa mtu mzima anaweza kufikia Uzito: kilo 90 hadi 150
Uzito wa nyama safi inayoweza kutumika (carcass weight): kilo 35 hadi 55, kutegemea jinsi alivyonenepa.
Kwa mfano:
Mbuni mwenye kilo 120 anaweza kutoa karibu kilo 45–50 za nyama safi, ambazo zina thamani kubwa sokoni.
Mbuni Hupevuka (kuwa tayari kwa kuzaa au kuchinjwa): ndani ya miaka 1.5 hadi 2.
Kuchinjwa kwa nyama: unaweza kuchinja akiwa na umri wa miezi 10–14 kama unafuga kwa nyama, lakini faida zaidi inapatikana akifika miaka 2.
Kama unafuga kwa mayai: mbuni huanza kutaga kuanzia miaka 2–3 na anaweza kuendelea hadi miaka 20–25.
Fursa
kuhusu ufugaji wa mbuni:
Aina za Mbuni
Kuna aina tatu kuu za mbuni wanaofugwa:
Mbuni wa Kiafrika wa Kaskazini (Red Neck)
Mbuni wa Kiafrika wa Kusini (Blue Neck)
Mbuni wa Kiafrika wa Mashariki (Black Neck au Kenyan Red)
Mbuni wa Black Neck ndio anayefugwa sana kwa sababu ana nyama nyingi na hukua haraka.
Mahitaji ya Mazingira
Mbuni huhitaji Eneo kubwa la wazi kwa kutembea na kukimbia (wanaweza kukimbia hadi 70 km/h).
Uzio imara wa urefu wa mita 2.0 hadi 2.5 kuzuia kutoka au wanyama wakali.
Mazingira kavu yenye joto, kwani mbuni hupendelea maeneo ya savana au nusu jangwa.mfano singida,dodoma na shinyanga.
Kuwe na miti ya Kivuli kwa ajili ya kulinda dhidi ya jua kali.
Ulishaji
Mbuni hula Majani mabichi kama Nyasi, nafaka (kama mahindi, mtama, na mashudu),Mabaki ya mboga mboga.
Hakikisha kuwe na Chakula maalum cha mbuni kilichochanganywa na protini, madini na vitamini
Mbuni mkubwa hula karibu kilo 3 hadi 4 kwa siku.
Uzalishaji na Uongezaji wa Mbuni
Mbuni huanza kutaga wakiwa na umri wa miaka 2 hadi 3.
Wanataga mayai 40-100 kwa mwaka kulingana na aina na malezi.
Mayai huanguliwa kwa incubator (mashine ya kuatamia) au mbuni wa kike mwenyewe.
Kifaranga huhitaji uangalizi mkubwa katika miezi 3 ya mwanzo kwa s
ababu wako hatarini kufa kwa magonjwa au baridi.
Bidhaa za Mbuni
Nyama ya mbuni: Ni nyekundu, laini, yenye protini nyingi na mafuta kidogo. Inafaa kiafya kuliko nyama ya ng’ombe au kuku.
Ngozi ya mbuni: Inatumika kutengeneza mikoba, viatu na bidhaa nyingine za ngozi ya kifahari.
Manyoya: Hutumika kwa mapambo na fanicha.
Mayai: Huliwa au kutumika kwa mapambo.
Faida za Ufugaji wa Mbuni
Mahitaji ya bidhaa zake yanaongezeka kimataifa.
Mbuni anastahimili magonjwa kuliko kuku au ng’ombe.
Anaweza kuishi miaka 40 na kutoa mazao kwa zaidi ya miaka 20.
Faida kubwa: Mfano, nyama ya mbuni kilo 1 huuzwa kwa bei kubwa (inaweza kuwa 20,000 TZS au zaidi kulingana na soko).
Changamoto
Mtaji wa kuanzisha ni mkubwa (hasa kupata incubator na kujenga uzio salama).
Ukosefu wa wataalamu wa mifugo wa mbuni.
Masoko ya bidhaa za mbuni bado ni finyu katika maeneo mengi ya Afrika.
Vifo vya vifaranga kwa sababu ya kutokujua njia bora za malezi.
Jinsi ya Kuanza Ufugaji
Tafuta mtaalamu wa mifugo au mshauri wa ufugaji wa mbuni.
Anza na jozi (dume na jike) au vifaranga wa mwezi 1-3.
Tengeneza banda na uzio kulingana na idadi unayotaka kufuga.
Tengeneza mpango wa chakula, afya na uzalishaji.
Hakikisha upo karibu na chanzo cha maji.
————————————————-
Mbuni mkubwa wa kufugwa (kama Black Neck) akiwa mtu mzima anaweza kufikia Uzito: kilo 90 hadi 150
Uzito wa nyama safi inayoweza kutumika (carcass weight): kilo 35 hadi 55, kutegemea jinsi alivyonenepa.
Kwa mfano:
Mbuni mwenye kilo 120 anaweza kutoa karibu kilo 45–50 za nyama safi, ambazo zina thamani kubwa sokoni.
Mbuni Hupevuka (kuwa tayari kwa kuzaa au kuchinjwa): ndani ya miaka 1.5 hadi 2.
Kuchinjwa kwa nyama: unaweza kuchinja akiwa na umri wa miezi 10–14 kama unafuga kwa nyama, lakini faida zaidi inapatikana akifika miaka 2.
Kama unafuga kwa mayai: mbuni huanza kutaga kuanzia miaka 2–3 na anaweza kuendelea hadi miaka 20–25.
Fursa
