kila siku tumekuwa tukizungumza hapa juu ya hatima yetu ya muungano. Mie nasemai kwann uwepo ugumu katika kuirudisha tanganyika ambayo iliuwawa kimazingira?
sawa mwl kwa nafasi yake alifikia hapo alipofika katika kuutengeneza Muungano. na ukweli ni kwamba yeye na mzee wetu Karume tutawasifu kwa hilo. Lakin nafikir kazi ya kuurekebisha huu Muungano mbona sasa ni kazi ya wengine tuliopo kwa sasa?
unless kama watu tumesahau yaliyotokea wakati wa kuanzishwa kwa vyama vingi, watu tulihofia machafuko mpaka mwl aliposema wapeni watu kile wakitakacho baada ya kura maoni kuonyesha hilo. Naamini hata mwl angekuwepo lazima angeridhia leo hii mawazo/maoni ya wanachi yapewe kipaumbele.
hata hii england tunayoisemea miaka 300 sio midogo, na huenda ile misingi iliyoasisi Muungano wao haipo tena baada ya kuonekana kwamba aipapply na hivyo wamekuwa wakirekebisha kila mara hadi kufikia leo.
ilichokifanya scotland ni mfano mzuri kwa sisi tulio leo ambao pengine tu wadogo sana since mara ya mwisho walipofanya marekebisho.
sisi hatuupingi muungano na wala hatujawah kusema tunataka uvunjike ila tunataka marekebisho kwamba kila nchi ibaki kuwa tawala binafsi ila iwepo serikali ya muungano ambayo itatukutanisha.
lakin kwenye mambo ya nchi binafsi yabaki kuwa ya nchi binafsi?
Mwaka 1965 Mwalimu alipiga marufuku vyama vingi. Mwaka 1995 Mwalimu alikuwepo Jangwani katika mfumo wa vyama vingi.
Mwalimu alikuwa 'progressive'' na kwamba, wakati aliweza kuusoma vizuri sana.
Uingereza imekuwa chini ya Monarchy kwa miaka 300.
Mfumo wao ulikuwa Unitary. Ni mfumo uliokuwa na nguvu sana kwasababu ya Monarchy ambayo ni final say kwa mambo mengi tu.
Mabadiliko ya dunia yameupitisha mfumo huo katika hatua mbali mbali kama tulivyoeleza, na bado inaendelea
Mfumo wa Uingereza ndio umeigwa na makoloni na mataifa mengi duniani.
Leo waziri mkuu Cameron anasimama na kueleza jinsi Unitary system inavyobadilika kukidhi haja ya mazingira mapya duniani.
Kasema, Scotland wamesikilizwa, sasa ni wakati wa washirika kusikilizwa sambamba na Sotland
Tena kasisitiza England ambayo mfumo wake haupo (kwa maana haina fiscal autonomy) katika mambo mengi ukilinagnisha na washirika sasa isikilizwe. Kasisitiza sauti za mamilioni ya England zisikilizwe kama tunavyosisitiza sauti za Watanganyika zisikilizwe
Mfumo wetu ambao Nyerere aliwahi kukiri tumeuchukua kutoka Uingereza kwa sehemu kubwa, umekuwa na malalamiko hasa kwa wazanzibar. Kila mara wamesikilizwa na sasa wamegeuza muungano kama mradi.
Mfano, mwaka huu wamezawadiwa nafasi asilimi 21 za ajira za muungano.
Ni hao hao wanaosema kwanini wafanyakazi wa halmashauri wawe wa muungano, lakini sasa hivi wanamegewa pande kutoka katika 'nyama' ile ile wanayosema ni haramu.
Wamedai PAYE, wamepewa ingawa mapato ya PAYE ni ya wafanyakazi wa Tanganyika.
Hivi Karibuni wamezusha madai, wanataka bidhaa ziingie znz halafu zije bara bure.
Maana yake ni kuwa ule utamaduni wa kutoa misamaha wanauendeleza hata kama ni maumivu kwa Mtanganyika.
Yaani, bidahaa ziingie znz, wachukue kodi kama wanataka au watoe misamaha halafu Tanganyika ikose mapato.
Wakati wakitenda hayo, ni Tanganyika hiyo hiyo inayolipia gharama za bajeti na Serikali yao.
Kwa kutokuwa na uchungu kama ule wa kutoa misamaha ya kodi, sasa wameamua kuweka lundo la viongozi.
Ka nchi kadogo na fakiri kama znz hakawezi kuwa na Rais, Makamu wawili! wote hao ni wa nini?
Fikiria kuwa mbunge wa Ilala au mkuu wa Wilaya ya Ilala hana makamu, vipi znz wamudu utitiri wa viongozi?
Jibu ni rahisi, gharama za kuhudumia hao viongozi zinatoka hazina Dar kwa jina la muungano Tanzania.
Tanzania inayosemwa ni kodi za Mtanganyika. Hivyo zigo la makamu wa rais znz analibeba mkulima wa Malinyi, Kidogobasi na Mtimbira. Kwanini?
Hapa hatuna maana wasiwe na viongozi wanotaka, tunachotaka ni wao wawajibike si kwa mambo yao tu hata katika muungano.
Katika muungano watakapoacha kudai na kuja kuomba hilo ni msaada kwetu.
Watakapopunguza utitiri wa viongozi kama wale watalii 84 wanaokuja Dodoma kwa gharama zetu, watakuwa wametusaidia.
Azma ya kuwa na Tanganyika ni kutoa fursa kwa Tanganyika kuhudumia watu wake bila kufungwa mikono na jina la Tanzania ambalo limeigeuza Tanganyika shamba la bibi.
Huwezi kuwa na mznz Mtanzania wakati anakuja Hazina na TRA Dar, halafu mtu huyo akawa na kitambulisho cha uzanzibar ukaazi akishachukua fungu Dar na kupanda meli.
Hivyo hoja ya kutoa mamlaka kwa washirika ambao ni znz na Tanganyika haina maana kuua muungano.
Ina maana kuimarisha kwa maridhiano, vinginevyo Tanganyika itaamua asubuhi moja kuzinduka na ndicho kifo cha muungano.
Swali linabaki, katika hali hiyo nani atakuwa kwenye hasara?