Mikataba mizuri ni ile yenye faida Kwa Taifa.
03 Julai 2017
Dodoma, Tanzania
Bunge lapitisha Miswada ya sheria za ulinzi wa Maliasili za Taifa
HOTUBA YA WAZIRI WA SHERIA NA KATIKA MH. PROF. PALAMAGAMBA KABUDI
Hansard :
NAKALA YA MTANDAO(ONLINE DOCUMENT)
1
BUNGE LA TANZANIA
____________
MAJADILIANO YA BUNGE
___________
MKUTANO WA SABA
Kikao cha Hamsini na Nane – Tarehe 3 Julai, 2017
(Bunge Lilianza Saa Tatu Asubuhi)
D U A
Naibu Spika (Mhe. Dkt. Tulia Ackson) Alisoma Dua
MWENYEKITI: Tukae, Katibu!
NDG. RAMADHANI ISSA ABDALLAH – KATIBU MEZANI:
HATI ZA KUWASILISHA MEZANI:
Hati zifuatazo ziliwasilishwa mezani na:-
WAZIRI WA KATIBA NA SHERIA:
Maelezo ya Waziri wa Katiba na Sheria kuhusu
Muswada wa Sheria ya Mamlaka na Nchi kuhusiana na Umiliki
wa Maliasili wa Mwaka 2017 [The Natural Wealth and
Resources (Permanent Sovereignty) Bill, 2017]
Maelezo ya Waziri wa Katiba na Sheria kuhusu
Muswada wa Sheria ya Mapitio na Majadiliano kuhusu
masharti Hasi katika Mikataba ya Maliasili za Nchi wa mwaka
2017 (The Natural Wealth and Resources Contracts (Review
and Re-negotiation of Unconscionable Terms) Bill, 2017] ...
NDG. RAMADHAN ISSA ABDALLAH – KATIBU MEZANI:
MISWADA YA SHERIA YA SERIKALI
Muswada wa Sheria ya Mamlaka ya Nchi kuhusiana na
Umiliki wa Maliasili, 2017 (The Natural Wealth and
Resources (Permanent Sovereignty) Bill, 2017)
na
Muswada wa Sheria ya Mapitio na Majadiliano kuhusu
Masharti Hasi katika Mikataba ya Maliasili za Nchi, 2017
(The Natural Wealth and Resources Contracts (Review and
Re-negotiation of Unconscionable Terms) Bill, 2017)
(Kusomwa Mara ya Pili)
WAZIRI WA KATIBA NA SHERIA: Mheshimiwa Naibu
Spika, kwa mujibu wa Kanuni ya 86 ya Kanuni za Kudumu za
Bunge, Toleo la Mwaka 2016, naomba kutoa hoja kwamba
Muswada wa Sheria ya Mamlaka ya Nchi kuhusiana na Umiliki
wa Maliasili wa 2017 (The Natural Wealth and Resources
(Permanent Sovereignty) Bill, 2017) na Muswada wa Sheria ya
Mapitio na Majadiliano kuhusu Masharti Hasi katika Mikataba
inayohusu Maliasili za Nchi, 2017 (The Natural Wealth and
Resources Contracts (Review and Re-negotiation of
Unconscionable Terms) Bill, 2017) sasa usomwe kwa mara ya
pili na Bunge lako Tukufu lijadili na hatimaye lipitishe Miswada
hii na kuwa sehemu ya sheria za nchi.
Mheshimiwa Naibu Spika, kabla ya kuwasilisha
maudhui ya Miswada hii, naomba nianze kwa kumshukuru
Mwenyezi Mungu, mwingi wa rehema kwa kuturuzuku uhai,
kutujalia afya na kutuwezesha kutekeleza majukumu yetu.
Mheshimiwa Naibu Spika, nachukua fursa hii pia
kumshukuru Mheshimiwa Dkt. John Pombe Joseph Magufuli,
Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania kwa imani kubwa
aliyoonesha kwangu kwa kuniteua kuwa Mbunge na Waziri
wa Katiba na Sheria. (Makofi)...
Mheshimiwa Naibu Spika, baada ya maelezo hayo
ya utangulizi, naomba sasa kutoa maelezo kuhusu Muswada
wa Sheria ya Mamlaka ya Nchi kuhusiana na Umiliki wa
Maliasili wa Mwaka 2017 (The Natural Wealth and Resources
(Permanent Sovereignty) Bill, 2017) na Muswada wa Sheria ya
Mapitio na Majadiliano kuhusu Masharti Hasi katika Mikataba
inayohusu Maliasili za Nchi, 2017 (The Natural Wealth and
Resources Contracts (Review and Re-negotiation of
Unconscionable Terms) Bill, 2017).
Mheshimiwa Naibu Spika, misingi ya Katiba ya Jamhuri
ya Muungano wa Tanzania; Muswada wa Sheria ya Mamlaka
ya Nchi kuhusiana na Umiliki wa Maliasili wa 2017
unapendekeza kuweka masharti yanayohusianisha misingi
iliyomo katika Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania,
1977, mikataba na misingi ya sheria mbalimbali za Kimataifa
ambazo Jamhuri ya Muungano wa Tanzania inazitambua
na ama imesaini au kuridhia.
Mheshimiwa Naibu Spika, sheria inayopendekezwa
kupitia Muswada huu ina msingi wake katika Ibara ya 8(1) ya
Katiba ambayo inaweka masharti kuwa Tanzania ni nchi
inayozingatia msingi wa demokrasia na haki ya kijamii na
kwa msingi huo, wananchi wake ndio msingi wa mamlaka
yote ya nchi na Serikali inawajibika kwa wananchi wake.
Ibara hiyo inaeleza kama ifuatavyo:-
“Jamhuri ya Muungano wa Tanzania ni nchi
inayofuata misingi ya demokrasia na haki ya kijamii na kwa
hiyo: –
(a) wananchi ndio msingi wa mamlaka yote na
Serikali itapata madaraka na mamlaka yake yote kutoka kwa
wananchi kwa mujibu wa Katiba hii;
(b) lengo kuu la Serikali litakuwa ni ustawi wa
wananchi;
(c) Serikali itawajibika kwa wananchi;
(d) Wananchi watashiriki katika shughuli za Serikali
yao kwa mujibu wa masharti ya Katiba hii.” Mwisho wa
kunukuu.
Mheshimiwa Naibu Spika, kwa ujumla, Jamhuri ya
Muungano wa Tanzania ikiwa ni nchi yenye uhuru kamili ina
haki na mamlaka ya kusimamia maliasili na utajiri wake. Kwa
msingi huo, Serikali inayo wajibu wa kulinda maslahi ya
wananchi wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania katika
mikataba inayoingia kuhusiana na maliasili na utajiri huo
kama inavyoelekezwa katika Ibara ya 27 ya Katiba ya Jamhuri
ya Muungano wa Tanzania. Ibara hiyo inaeleza kama
ifuatavyo:-
“(1) Kila mtu ana wajibu wa kulinda mali asilia ya
Jamhuri ya Muungano, mali ya Mamlaka ya Nchi na mali
yote inayomilikiwa kwa pamoja na wananchi, na pia
kuiheshimu mali ya mtu mwingine.
(2) Watu wote watatakiwa na sheria kutunza vizuri mali
ya Mamlaka ya Nchi na ya pamoja, kupiga vita aina zote za
uharibifu na ubadhirifu, na kuendesha uchumi wa Taifa kwa
makini kama watu ambao ndio waamuzi wa hali ya baadaye
ya Taifa lao.”
Mheshimiwa Naibu Spika, kwa kuzingatia misingi hiyo
iliyowekwa na Katiba, Ibara ya 9(1)(c) ya Katiba inaelekeza
kuwa shughuli za Serikali zitekelezwe kwa njia ambazo
zitahakikisha kwamba utajiri wa Taifa unaendelezwa,
unahifadhiwa na unatumiwa kwa manufaa ya wananchi
wote kwa ujumla na pia kuzuia mtu kumnyonya mtu
mwingine.
Mheshimiwa Naibu Spika, misingi ya maazimio ya
Umoja wa Mataifa; Muswada huu unazingatia uwepo wa
Sheria ya Kimataifa inayotambua haki ya Jamhuri ya
Muungano wa Tanzania kuhusiana na umiliki wa maliasili.
Aidha, Muswada umezingatia kwamba Tanzania imesaini na
kuridhia mikataba mbalimbali ya Kimataifa ikiwemo Azimio
la Umoja wa Mataifa Namba 523(vi) la tarehe 12 Januari, ..