Mudawote
JF-Expert Member
- Jul 10, 2013
- 11,572
- 16,047
GTs,
Kuna methali ya Kiswahili isemayo: “Marehemu hasemwi.” Kwa mtazamo wa utamaduni wetu wa Kiafrika na hususan wa Kitanzania, msemo huu una uzito mkubwa. Kumsema vibaya marehemu ni zaidi ya dharau—ni ishara inayoweza kufasiriwa kuwa ulihusika au ulishiriki katika kifo chake.
Tangu kufariki ghafla kwa aliyekuwa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Hayati Dkt. John Pombe Joseph Magufuli mnamo tarehe 17 Machi 2021, kumekuwa na mwelekeo unaozua maswali mengi kutoka kwa viongozi wa juu wa kisiasa na wale waliopewa nafasi za uongozi serikalini.
Wapo baadhi ya viongozi ambao kila wanapopata fursa ya kuzungumza mbele ya hadhira, wamekuwa wakifanya malinganisho ya waziwazi kati ya uongozi wa Dkt. Samia Suluhu Hassan na ule wa Dkt. Magufuli. Wengine huenda mbali zaidi na kusema kwa furaha kuwa ni heri uongozi umehamia kwa Samia, wakisema sasa “Tanzania imefunguka,” au “Sasa tunaweza kuongea.”
Maneno haya, kwa namna yoyote ile, yanajenga dhana kwa Watanzania kuwa huenda kifo cha Dkt. Magufuli kilichochewa au kupangwa na kikundi fulani cha watu waliokuwa na maslahi ya kuona mabadiliko ya haraka ya uongozi. Wanaofurahia mabadiliko hayo kwa kejeli au kubeza utawala uliopita hujipambanua wenyewe kama walionufaika na kifo hicho—hata kama si kwa njia ya moja kwa moja.
Angalizo kwa Viongozi waliopo na wastaafu:
Kama wewe ni kiongozi au mtu mwenye nafasi ya ushawishi katika jamii, kuwa makini na kauli zako juu ya watu waliotangulia mbele ya haki. Kuendelea kumzungumzia vibaya Hayati Magufuli kunaweza kupelekea jamii kukuona kuwa ulishiriki kimyakimya au kwa namna yoyote ile katika kutokuwepo kwake. Kuna siku ukweli utajulikana, na orodha ya waliotajwa kuwa walihusika ama kufurahia kifo chake inaweza kuwekwa hadharani.
Uongozi ni dhamana, na historia huwa haifutiki.
Kwa hiyo, kabla hujasema neno lolote juu ya marehemu—hasa mbele ya umma—fikiri mara mbili. Si kwa sababu ya siasa, bali kwa sababu mtego wa historia unaweza kukuandika kwenye ukurasa usiofutika. Na siku moja, unaweza kuhukumiwa siyo na mahakama za dunia tu, bali hata mbele ya dhamiri yako mwenyewe na kizazi kijacho.
Kumbuka: Marehemu hasemwi. Ukimsema, unajihusisha na kifo chake.
Kuna methali ya Kiswahili isemayo: “Marehemu hasemwi.” Kwa mtazamo wa utamaduni wetu wa Kiafrika na hususan wa Kitanzania, msemo huu una uzito mkubwa. Kumsema vibaya marehemu ni zaidi ya dharau—ni ishara inayoweza kufasiriwa kuwa ulihusika au ulishiriki katika kifo chake.
Tangu kufariki ghafla kwa aliyekuwa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Hayati Dkt. John Pombe Joseph Magufuli mnamo tarehe 17 Machi 2021, kumekuwa na mwelekeo unaozua maswali mengi kutoka kwa viongozi wa juu wa kisiasa na wale waliopewa nafasi za uongozi serikalini.
Wapo baadhi ya viongozi ambao kila wanapopata fursa ya kuzungumza mbele ya hadhira, wamekuwa wakifanya malinganisho ya waziwazi kati ya uongozi wa Dkt. Samia Suluhu Hassan na ule wa Dkt. Magufuli. Wengine huenda mbali zaidi na kusema kwa furaha kuwa ni heri uongozi umehamia kwa Samia, wakisema sasa “Tanzania imefunguka,” au “Sasa tunaweza kuongea.”
Maneno haya, kwa namna yoyote ile, yanajenga dhana kwa Watanzania kuwa huenda kifo cha Dkt. Magufuli kilichochewa au kupangwa na kikundi fulani cha watu waliokuwa na maslahi ya kuona mabadiliko ya haraka ya uongozi. Wanaofurahia mabadiliko hayo kwa kejeli au kubeza utawala uliopita hujipambanua wenyewe kama walionufaika na kifo hicho—hata kama si kwa njia ya moja kwa moja.
Angalizo kwa Viongozi waliopo na wastaafu:
Kama wewe ni kiongozi au mtu mwenye nafasi ya ushawishi katika jamii, kuwa makini na kauli zako juu ya watu waliotangulia mbele ya haki. Kuendelea kumzungumzia vibaya Hayati Magufuli kunaweza kupelekea jamii kukuona kuwa ulishiriki kimyakimya au kwa namna yoyote ile katika kutokuwepo kwake. Kuna siku ukweli utajulikana, na orodha ya waliotajwa kuwa walihusika ama kufurahia kifo chake inaweza kuwekwa hadharani.
Uongozi ni dhamana, na historia huwa haifutiki.
Kwa hiyo, kabla hujasema neno lolote juu ya marehemu—hasa mbele ya umma—fikiri mara mbili. Si kwa sababu ya siasa, bali kwa sababu mtego wa historia unaweza kukuandika kwenye ukurasa usiofutika. Na siku moja, unaweza kuhukumiwa siyo na mahakama za dunia tu, bali hata mbele ya dhamiri yako mwenyewe na kizazi kijacho.
Kumbuka: Marehemu hasemwi. Ukimsema, unajihusisha na kifo chake.
