I love JF!..........Excellent points.....Mkuu
FJM.......nasubiri mchango wa
Mdondoaji........Mkuu Mdondoaji kokote ulipo please.........
Mkuu,
Niko busy siku hizi napata muda mchache kupitia ila tatizo la dollarisation nimekuwa nalipigia kelele miaka mingi hadi nimechoka naona bora vitu vichanganyike tuuumie sote. Dollarisation ya Tanzania inasababishwa na kiasi kikubwa sana cha demand ya foreign currency nchini. Vipi demand ya foreign currency hii inatokana na nyanja kuu mbili:-
a. Excessive importation of foreign goods nchini.
b. High level of foreign currencies transaction nchini (legally and in a black market).
Excessive importation of foreign products:-
Tunaimport vitu vingi sana nchini na bubble hii imeanza tangu kipindi cha Mwinyi a.k.a mzee ruksa. Hata hivyo importation ya wakati ule haikuwa na effect sana. Sasa hivi tunaimport mpaka tunaua viwanda vyetu wenyewe. Our deficit was expanding higher than the level of inflation (before inflation started to shoot to double digit later years 2010-2012). Sasa madhara ya sisi kuimport kila kitu mpaka vitu ambavyo wakulima na wazalishaji wetu wanazalisha ni kwamba tunaongeza mahitaji ya fedha za kigeni. Vile vile mfumuko wa bei ya mafuta umechangia kupanda kwa mahitaji ya dola na kupandisha thamani ya dola wakati shillingi yetu ikiporomoka.
Excessive foreign currencies transactions:
Hilo sina muda sana wa kuliongolea ila FJM na Mtoa ameshaliongelea but labda kwa ufupi ni kwamba dollar sasa hivi nchini ndio fedha halali ya malipo ya huduma (badala ya shillingi yetu). Sasa kuanzia hapo ndio matatizo yanaanza kwani demand ya dollar inaongezeka kwa vile ndio fedha inayoaminiwa kuliko shillingi. Serikali yetu imejifanya kiziwi hailioni but hilo janga na ndio linalosukuma kuporomoka kwa shillingi kila siku.
Solution:
Simple solution:
Wanaweza wizara ya fedha kwa kutumia fiscal policy wakapiga marufuku matumizi ya dollar kwenye local transactions. Kuanzia transactions za majengo, ada za shule, umeme kila kitu kilipiwe in Tshs na sio dollar au Euro. Hilo litaongeza thamani ya Shillingi ya Tanzania.
Tunaweza kuanza kukusanya dhahabu na kuziweka for the purpose ya kuziuza ili kuongeza thamani ya sarafu.
Vile vile kwa kutumia fiscal policy wanaweza kuingiza import duties, levies and tax kwa importation goods while hela tunayopata kule serikali inaweza kuwa inatoa subsidies kwa local manufacturers (kama Brazil wanavyofanya hukuti Kellogs Cornflakes inatamba mostly ni local cornflakes but here in Tanzania is vice versa).
Serikali ipanue wigo wa kodi hasa kwenye majengo, sekta za kujiajiri, madini ili kuongeza pato la nchi.
Tough solution:
Relaxation of monetary policies particularly lowering of interest rate katika mikopo hasa ya wazalishaji wadogo wadogo. Hilo linaweza kuchochea uzalishaji hasa kwa wazalishaji wadogo wadogo
Serikali iache kukopa katika mabenki na kupunguza deni lake ili thamani ya sarafu ipande. Kuna uhusiano wa karibu baina ya sarafu ya nchi na deni la nchi. Nchi ikiilemewa na madeni basi na sarafu nayo inaporomoka (mfano Euro na Greece Debt).