Bujibuji Simba Nyamaume
Platinum Member
- Feb 4, 2009
- 77,907
- 165,200
Lockheed SR-71 Blackbird ni mojawapo ya ndege za ajabu zaidi kuwahi kutengenezwa. Ingawa watu wengi huiita ndege ya kivita, ukweli ni kwamba ilikuwa ndege ya upelelezi (strategic reconnaissance aircraft), si ya kushambulia adui.
Haya ndiyo mambo muhimu kuhusu SR-71:
Ndani yake kulikuwa na:
Ilianza kutumika mwaka 1966 na ilistaafishwa rasmi mwaka 1998. Sababu kuu zilikuwa:
Wakati SR-71 iliporuka kwa kasi ya Mach 3+, sehemu za nje zilikuwa na joto la zaidi ya 300°C. Kwa sababu hiyo, ilipokuwa ardhini kulikuwa na nafasi ndogo kati ya paneli za mwili wake, na mara nyingi ilivuja mafuta kidogo. Ilipofika angani na kupashwa joto, chuma kilitanuka na kuziba mianya hiyo.
Baadhi ya misheni za Lockheed SR-71 Blackbird zilikuwa za siri kwa miongo kadhaa, na nyingine bado hazijawekwa wazi kikamilifu. Hata hivyo, hati zilizofichuliwa na serikali ya Marekani zinatoa picha ya kuvutia kuhusu kazi yake wakati wa Vita Baridi.
1. Kuruka juu ya Umoja wa Kisovieti kulisitishwa
Mwanzoni, CIA ilitumia ndege ya Lockheed U-2 kupiga picha ndani ya Umoja wa Kisovieti. Lakini mwaka 1960, ndege ya rubani Francis Gary Powers ilidunguliwa na kombora la Soviet.
Tukio hilo liliifanya Marekani ibadili mbinu. Badala ya kuruka moja kwa moja juu ya Urusi, SR-71 ilianza kuruka kandokando ya mipaka yao kwa kasi kubwa, huku kamera zake zikiwa na uwezo wa kupiga picha mamia ya kilomita ndani ya eneo la adui.
---
2. Misheni dhidi ya Libya
Katika miaka ya 1980, SR-71 ilitumwa kufuatilia shughuli za kijeshi za Libya chini ya utawala wa Muammar Gaddafi.
Mara kadhaa rada za Libya zilijaribu kuielekeza makombora ya kutungua ndege, lakini SR-71 ilikuwa tayari imeondoka eneo hilo kabla makombora hayajafika.
Marubani walikuwa na msemo maarufu:
---
3. Korea Kaskazini
Baada ya Korea Kaskazini kuangusha ndege ya Marekani ya EC-121 mwaka 1969, SR-71 ilianza kufanya safari nyingi karibu na Rasi ya Korea.
Kazi yake ilikuwa:
Kupiga picha za vituo vya makombora.
Kufuatilia harakati za jeshi.
Kukusanya taarifa za rada na mawasiliano ya kijeshi.
---
4. Mashariki ya Kati
Wakati wa vita kati ya Israel na nchi za Kiarabu, SR-71 ilifanya safari za upelelezi juu ya Bahari ya Mediterania na maeneo jirani.
Kwa safari moja tu ya kasi kubwa iliweza kukusanya picha za eneo kubwa sana ndani ya muda mfupi, jambo ambalo lingechukua saa nyingi kwa ndege nyingine.
---
5. Vietnam
Katika Vita vya Vietnam, SR-71 ilifanya mamia ya misheni.
Ilikusanya taarifa kuhusu:
Kambi za jeshi.
Mifumo ya ulinzi wa anga.
Njia za usafirishaji wa silaha.
Kwa kasi yake, ilikuwa vigumu sana kuizuilia.
---
6. "Hakuna aliyewahi kuikamata"
Moja ya hadithi zinazojulikana zaidi ni kwamba marubani wa ndege za kivita kama Mikoyan-Gurevich MiG-25 na Mikoyan MiG-31 waliinuliwa mara nyingi kujaribu kuikamata.
Lakini kwa mujibu wa rekodi zilizopo hadharani, hakuna aliyefaulu kuifikia SR-71 ilipokuwa kwenye kasi yake ya kawaida ya operesheni.
---
7. Hadithi ya "speed check"
Marubani wa SR-71 walipenda kusimulia kisa kilichotokea kwenye redio ya waongozaji wa ndege.
Baada ya marubani wa ndege mbalimbali kutangaza kasi zao:
F-18: karibu maili 620 kwa saa.
F-15: karibu maili 700 kwa saa.
Rubani wa SR-71 naye aliwasiliana:
Mnara wa udhibiti ukajibu:
Rubani akasema:
Kulikuwa na ukimya kwa sekunde chache kabla ya rubani mwingine kusema:
Ingawa simulizi hili limekuwa maarufu sana na linaaminika kuwa limetokana na ushuhuda wa marubani wa SR-71, mazungumzo halisi hayawezi kuthibitishwa kikamilifu kupitia rekodi rasmi.
Je, CIA na Jeshi la Anga walikuwa na tofauti gani?
CIA ilihusika zaidi na maendeleo ya awali ya ndege za upelelezi wa siri kama A-12, ambayo ndiyo ilitangulia SR-71.
Jeshi la Anga la Marekani (US Air Force) ndilo liliendesha SR-71 katika misheni nyingi za kijeshi na kimkakati kuanzia 1966 hadi ilipostaafishwa.
Haya ndiyo mambo muhimu kuhusu SR-71:
1. Kasi ya ajabu
- Kasi yake ya juu ilikuwa zaidi ya Mach 3.2 (zaidi ya km 3,500 kwa saa).
- Iliweza kuruka kutoka New York hadi London kwa takribani saa 2.
- Kwa miongo mingi, ilikuwa ndege ya binadamu inayoruka kwa kasi zaidi duniani.
2. Urefu wa kuruka
- Iliruka hadi karibu mita 26,000 (futi 85,000).
- Huu ni urefu ambao ndege nyingi za kiraia haziwezi kufikia.
3. Iliundwa kwa siri
- Iliundwa na kampuni ya , Lockheed kupitia kitengo chake cha siri kilichoitwa Skunk Works.
- Mbunifu mkuu alikuwa Clarence
4. Ilitengenezwa kwa titanium
- Takriban asilimia 85 ya mwili wake ilikuwa wa titanium.
- Hii ilihitajika kwa sababu joto lililosababishwa na kasi yake lilikuwa kubwa sana.
5. Mafuta yake yalikuwa maalumu
- Ilitumia mafuta ya JP-7, yaliyokuwa magumu kuwaka.
- Injini zake zilihitaji njia maalumu za kuwashwa.
6. Iliweza kukwepa makombora
- Njia yake kuu ya kujilinda haikuwa silaha, bali kasi na urefu.
- Marubani walikuwa wakisema walipoona kombora linawafuata, mara nyingi waliongeza kasi na kuliacha nyuma.
7. Haikuwa na silaha
- Haikubeba makombora wala mabomu.
- Kazi yake ilikuwa kupiga picha na kukusanya taarifa za kijasusi kwa kamera na vifaa vya hali ya juu.
8. Rubani wawili
Ndani yake kulikuwa na:
- Rubani wa ndege.
- Afisa wa mifumo ya upelelezi (Reconnaissance Systems Officer – RSO).
9. Rekodi
- Haijawahi kuthibitishwa kupigwa na adui ilipokuwa kwenye misheni za operesheni.
- Iliweka rekodi kadhaa za kasi na urefu ambazo baadhi bado zinaheshimika hadi leo.
10. Kwa nini ilistaafishwa?
Ilianza kutumika mwaka 1966 na ilistaafishwa rasmi mwaka 1998. Sababu kuu zilikuwa:
- Gharama kubwa sana za kuiendesha.
- Kuongezeka kwa matumizi ya satelaiti za upelelezi.
- Maendeleo ya ndege nyingine na teknolojia za kisasa za ujasusi.
Ukweli wa kuvutia
Wakati SR-71 iliporuka kwa kasi ya Mach 3+, sehemu za nje zilikuwa na joto la zaidi ya 300°C. Kwa sababu hiyo, ilipokuwa ardhini kulikuwa na nafasi ndogo kati ya paneli za mwili wake, na mara nyingi ilivuja mafuta kidogo. Ilipofika angani na kupashwa joto, chuma kilitanuka na kuziba mianya hiyo.
Baadhi ya misheni za Lockheed SR-71 Blackbird zilikuwa za siri kwa miongo kadhaa, na nyingine bado hazijawekwa wazi kikamilifu. Hata hivyo, hati zilizofichuliwa na serikali ya Marekani zinatoa picha ya kuvutia kuhusu kazi yake wakati wa Vita Baridi.
1. Kuruka juu ya Umoja wa Kisovieti kulisitishwa
Mwanzoni, CIA ilitumia ndege ya Lockheed U-2 kupiga picha ndani ya Umoja wa Kisovieti. Lakini mwaka 1960, ndege ya rubani Francis Gary Powers ilidunguliwa na kombora la Soviet.
Tukio hilo liliifanya Marekani ibadili mbinu. Badala ya kuruka moja kwa moja juu ya Urusi, SR-71 ilianza kuruka kandokando ya mipaka yao kwa kasi kubwa, huku kamera zake zikiwa na uwezo wa kupiga picha mamia ya kilomita ndani ya eneo la adui.
---
2. Misheni dhidi ya Libya
Katika miaka ya 1980, SR-71 ilitumwa kufuatilia shughuli za kijeshi za Libya chini ya utawala wa Muammar Gaddafi.
Mara kadhaa rada za Libya zilijaribu kuielekeza makombora ya kutungua ndege, lakini SR-71 ilikuwa tayari imeondoka eneo hilo kabla makombora hayajafika.
Marubani walikuwa na msemo maarufu:
"Kasi ndiyo ilikuwa silaha yetu."
---
3. Korea Kaskazini
Baada ya Korea Kaskazini kuangusha ndege ya Marekani ya EC-121 mwaka 1969, SR-71 ilianza kufanya safari nyingi karibu na Rasi ya Korea.
Kazi yake ilikuwa:
Kupiga picha za vituo vya makombora.
Kufuatilia harakati za jeshi.
Kukusanya taarifa za rada na mawasiliano ya kijeshi.
---
4. Mashariki ya Kati
Wakati wa vita kati ya Israel na nchi za Kiarabu, SR-71 ilifanya safari za upelelezi juu ya Bahari ya Mediterania na maeneo jirani.
Kwa safari moja tu ya kasi kubwa iliweza kukusanya picha za eneo kubwa sana ndani ya muda mfupi, jambo ambalo lingechukua saa nyingi kwa ndege nyingine.
---
5. Vietnam
Katika Vita vya Vietnam, SR-71 ilifanya mamia ya misheni.
Ilikusanya taarifa kuhusu:
Kambi za jeshi.
Mifumo ya ulinzi wa anga.
Njia za usafirishaji wa silaha.
Kwa kasi yake, ilikuwa vigumu sana kuizuilia.
---
6. "Hakuna aliyewahi kuikamata"
Moja ya hadithi zinazojulikana zaidi ni kwamba marubani wa ndege za kivita kama Mikoyan-Gurevich MiG-25 na Mikoyan MiG-31 waliinuliwa mara nyingi kujaribu kuikamata.
Lakini kwa mujibu wa rekodi zilizopo hadharani, hakuna aliyefaulu kuifikia SR-71 ilipokuwa kwenye kasi yake ya kawaida ya operesheni.
---
7. Hadithi ya "speed check"
Marubani wa SR-71 walipenda kusimulia kisa kilichotokea kwenye redio ya waongozaji wa ndege.
Baada ya marubani wa ndege mbalimbali kutangaza kasi zao:
F-18: karibu maili 620 kwa saa.
F-15: karibu maili 700 kwa saa.
Rubani wa SR-71 naye aliwasiliana:
"Aspen Center, Blackbird... speed check."
Mnara wa udhibiti ukajibu:
"Blackbird, speed check approved."
Rubani akasema:
"One thousand eight hundred forty-two knots."
Kulikuwa na ukimya kwa sekunde chache kabla ya rubani mwingine kusema:
"Hakika huyo ameshinda."
Ingawa simulizi hili limekuwa maarufu sana na linaaminika kuwa limetokana na ushuhuda wa marubani wa SR-71, mazungumzo halisi hayawezi kuthibitishwa kikamilifu kupitia rekodi rasmi.
Je, CIA na Jeshi la Anga walikuwa na tofauti gani?
CIA ilihusika zaidi na maendeleo ya awali ya ndege za upelelezi wa siri kama A-12, ambayo ndiyo ilitangulia SR-71.
Jeshi la Anga la Marekani (US Air Force) ndilo liliendesha SR-71 katika misheni nyingi za kijeshi na kimkakati kuanzia 1966 hadi ilipostaafishwa.