Umegonga pointi sana! Sayansi ni logic na ushahidi, siyo mambo ya kuhisi au kuhisi tu kitu kipo bila uthibitisho.
Tatizo kubwa ni kwamba watu wengi wanadhani kuwa kusema "sayansi haijathibitisha" ni sawa na kusema kitu hicho hakipo. Lakini ukweli ni kwamba sayansi inahitaji ushahidi wa wazi na unaoweza kurudiwa (repeatable evidence). Kama muujiza unaweza kuthibitishwa kwa njia hiyohiyo tunavyothibitisha dawa inavyofanya kazi, basi itakubalika kisayansi.
Kwa mfano, kama kuna mtu anasema ameponywa UKIMWI kwa maombi, basi tunahitaji:
- Rekodi zake za awali zinazoonyesha alikuwa na UKIMWI.
- Vipimo baada ya maombi vinavyoonyesha hana tena UKIMWI.
- Uthibitisho kuwa hakuna dawa yoyote aliyotumia ambayo inaweza kuelezea kupona kwake.
- Tukio hili lijirudie mara nyingi kwa watu tofauti na kwenye mazingira tofauti.
Mpaka sasa, hakuna ushahidi wa kisayansi unaoweza kuthibitisha miujiza kwa namna hiyo. Kunaweza kuwa na hadithi za kusisimua, lakini bila data, hizo ni ngonjera kama ulivyosema.
Kwa upande wa ushirikina na uchawi, wapo wanaosema "kuna mambo ambayo hayana maelezo"—lakini hilo halimaanishi kuwa ni supernatural. Inaweza kuwa ni mambo ambayo bado hatujaelewa kisayansi, kama ambavyo zamani watu walidhani radi ni hasira za miungu kabla ya kuelewa kuhusu umeme wa anga.
Siku watu wakianza kusafiri na ungo na tukawa na video sahihi (siyo deepfake 😂), basi hapo sayansi italazimika kuchunguza na kutoa majibu. Mpaka hapo, bado ni stori tu.
Wewe unaonaje, kuna jambo lolote la "supernatural" ambalo umeona linaweza kweli kuthibitishwa kisayansi?