Watu wanahukumiwa vifo lakini mauaji hayaishi.
Inaelekea wewe elimu yako na ufahamu wako wa magereza ya ulaya unaipata kwenye movie. Hiyo Alcatraz uliyoitolea mfano ilijengwa 1910 na ilianza kutumika kama jela ya serikali 1934. Ilifungwa 1963 na sasa hivi ni makumbusho ya kuonyesha jinsi jela za wakati ule zilivyokuwa za kinyama.
Devil's Island ilianzishwa 1852 na imefungwa toka 1953. Jela kubwa ya Saint-Laurent-du-Maroni ilifungwa 1946. Rikers Island ya New York itafungwa 2026. Mfano wa jela mbaya ambayo bado inaendelea kutumika ni ya Angola iliyopo Lousiana. Angola ilikuwa shamba la watumwa kabla ya kugeuzwa kuwa jela. Sasa hivi asilimia 76 ya wafungwa ni weusi. Lakini hata Angola wafungwa hawanyei debe na hawadhalilishwi kama tunavyofanya hapa kwetu.
Sasa angalia nchi kama Netherlands ambayo ina watendea haki wafungwa wake. Sasa hivi Netherlands inakodisha baadhi ya jela zake kwa nchi nyingine kama Belgium kwa sababu haina wafungwa wa kutosha.
Ukatili, unyanyasaji na udhalilishaji jela haujawahi kuwa deterrent kwa wenye nia ya kutenda maovu.
Amandla...
Nimezitolea hizo jehannamu mifano sababu "zilikuwepo" na watu walielewa maana ya "mbaya" atalipwa ubaya mara mbili. Au wewe unafikiri kwanini dini na Mungu amehaidi moto siku ya mwisho?
For that same reason, kipindi hicho west ilikuwa na amani na disciplined citizens zaidi ya vichaa wa leo wanaopigana risasi kila siku. So, yes. Jela ni deterrent kwa wenye nia ya kufanya maovu. Mfano mzuri ni hapa TZ, wewe unadhani wale washenzi wa kibiti walienda wapi?
Inavyoonesha wewe elimu yako ya magereza ya nje umeitolea mtandaoni, mostly ChatGPT, bila kufikiria mara mbili sababu zinazopelekea utofauti wa kimazingira na tamaduni unaopelekea utofauti wa kibinadamu kiujumla. Kisa solution moja inafanya kazi kule haimaanishi itafanya kazi na hapa.
Yaani seriously unalinganisha Netherlands nchi yenye population ndogo mara 3 kuliko TZ, utajiri wa kutupa, tamaduni tofauti, na mazingira bora na Tanzania Nchi iliyojaa umasikini, ujinga, mazingira mabovu na njaa? Are you serious? Netherlands' GPD ni over 1,000,000,000,000 usd. Hivi unaweza kuisoma hiyo number? Hiyo ni over a Trillion usd. Tanzania's GPD ni less than 80 billion usd. Can't you see the difference? Yaani hata Elon Musk ni tajiri kuliko nchi yetu alafu unajilinganisha na Netherlands?
Hivi haujui kwamba umasikini ni chanzo kikubwa cha kufanya maovu? Mtu kutoka Netherlands ana haja gani ya kuiba au kufanya uovu kama yupo over satisfied na maisha yake? Hahaha, aisee.
Alafu kingine ni hivi: Ni rahisi kum-control mjinga njaa mwenye "nia" kwa fear na ukatili kuliko mwenye "nia" aliyeshiba na mwenye "akili" hata kidogo kumzidi huyo wa kwanza. Guess, Africa imejaa kina nani?