Dk. Mahanga: Magufuli anadidimiza uchumi

Dk. Mahanga: Magufuli anadidimiza uchumi

Mtaalam wa mambo ya fedha na uchumi anatakiwa atoe uchambuzi kuhusu sera za kodi na ukusanyaji kodi unavyoua uchumi. Tunaambiwa watu walikuwa hawalipi kodi huko siku za nyuma lakini serikali ya Awamu ya Tano ikaingia na kusimamia ulipaji kodi, leo tena wataalam wanasema ukusanyaji kodi unaua uchumi. Sisi wengine ambao si wataalam wa mambo hayo tunabaki tunashangaa tu tusijue la kusema. Nadhani kama watanzania hatujui tunataka nini: watu wasilipe kodi au walipe kodi. Kama wanaonewa katika kutozwa basi watozaji wawajibike kwa kuonea.
Nadhani hujaelewa kitu Fulani, Kakwambia hakuna mazingira wezeshi kwa wafanyabiashara ili walipe hizo kodi, sasa wataendeleaje kulipa kodi wakati biashara yenyewe hakuna, hizo kodi wanazitoa wap sasa ,mwisho wa siku biashara zinafungwa tu ambayo inapelekea uchumi kudorora
 
Kuhojiwa juu ya PH.D yake feki ka ma alivyo ainisha wakili Msemakweli kwenye kitabu chake? Toka lini ukusanyaji wa kodi ukadumaza uchumi?
Wewe una elimu yoyote ya uchumi?
Ukusanyaji wa kodi usio rafiki unaweza kudidimiza uchumi kama MTU hawezi kukuza mtaji kutokana na utitiri wa tozo.

Unakuta MTU ana kaduka ka rejareja mtaani. Kanunua bidhaa zakuweka dukani zikiwa na vat. Analipa kodi ya pango. Analipa leseni. Analipa mapato. Analipa takataka. Analipa bango. Na mtaji wake in milioni moja na nusu. Kama huyu hatakuwa uchumi utapandaje?

Utalii una kodi karibu saba. Tala dola 2000. Watanzania wenye mtaji mdogo karibia watashindwa. Maana unalazimishwa kuwa na gari tatu nazo zina kodi. Kampuni ndogo zilizoea kukodisha. Watabaki wageni tu hapo.
 
Tena Mimi nikimsikia mtu aliekuwa ccm tena kwenye serikali ya awamu ya nne, anamkosoa Magufuli huwa natamani kutapika!
Kwani hakuna waliopo ndani ya serikali ya awamu ya tano ambao wanatamani kumkosoa magufuli lakini hawawezi.? Watu wanaohusika na mipango miji wakiona jinsi machinga wanavyifunga barabara hasa katika majiji unadhani ni nini kinazunguka katika ubongo wao?
 
Mtaalam wa mambo ya fedha na uchumi anatakiwa atoe uchambuzi kuhusu sera za kodi na ukusanyaji kodi unavyoua uchumi. Tunaambiwa watu walikuwa hawalipi kodi huko siku za nyuma lakini serikali ya Awamu ya Tano ikaingia na kusimamia ulipaji kodi, leo tena wataalam wanasema ukusanyaji kodi unaua uchumi. Sisi wengine ambao si wataalam wa mambo hayo tunabaki tunashangaa tu tusijue la kusema. Nadhani kama watanzania hatujui tunataka nini: watu wasilipe kodi au walipe kodi. Kama wanaonewa katika kutozwa basi watozaji wawajibike kwa kuonea.
Watu lazima walipe kodi. Lakini ukusanyaji wa kodi lazima ufate misingi na taratibu za kukusanya hizo kodi. Sio kwa kulazimisha watu kulipa kiwango ambacho hakistahili kulipwa na kuwafungia biashara zao. Huko ndipo panapo zungumziwa njia moja wapo ya kuangusha uchumi na kusababisha unemployment.

Yaani mfumo wa kodi wote ni Corrupt. Mtu wa TRA anayomamlaka ya kuamua kukupangia kodi yoyote anayofikiria yeye kichwani mwake. Anaweza kukwambia ulipe milioni 300 wakati unastahiki kulipa milioni 100. Usipotumia lugha nzuri ya kumuweka chini na kumuomba akupunguzie(na hilo ndilo lilikuwa lengo lake) ili ufikie katika milioni 100 ambayo ni kodi stahiki basi atakuumiza au kukufilisi. Kwa hiyo hapo mfanyabiashara hana budi bali kuelewana nae tu. Hivyo utakuta analipa hiyo milioni 100 lakini 50 inaenda Serikalini na 50 inaingia kwenye mfuko wa mheshimiwa. Sasa hapo utamlaumu kusema mfanya biashara halipi kodi au mfumo uliowekwa na Serikali ni katika kujenga mazingira ya rushwa rushwa??? Kisha Serikali inamuita mfanya biadhara ni mkwepaji kodi na kumpatia taswira mbaya kwa wananchi na kumbebesha mfanya biashara lawana zote za failure yao wenyewe kuendesha nchi.

Ukitazama wafanyakazi wote wa Serikalini ni matajiri tu. Hao TRA ni wala usiseme. Ni watu matajiri kushinda wafanya biashara wenyewe ambao wenye kulipa kodi na wenye kulaumiwa. Wakowapi mbona hatusikii vigogo kukamatwa mali zao na kutaifishwa??? Ili kudanganya wananchi hapo awali Wametajwa watu wadogo wadogo tu ili kuonekana kuwa mhemiwa anafanya kazi yake. Halafu kimya, hatusikii tena. Wale wadogo wadogo wametolewa kafara tu. Wakubwa wote hasa waliopiga kisawasawa wanajulikana na hawaguswi. Kuanzia mawaziri ni tajiri mpaka madiwani. Kwa mshahara gani wanaolipwa?? Leo kuwakalia kooni wanafanya biashara ambao ndio wanao endesha nchi hii na kuwawekea mazingira magumu ya biashara ni jambo la kushsngilia kweli??? Watanzania kweli tunaupungufu wa akili.

Leo Serikali inatakiwa kutazama mfumo wake wote wa kodi na vitengo vingine vyote. Kwani umekaa kimazingira ya rushwa na dili. Rushwa haikwepeki nchii. Huwezi piga rushwa kwa mdogo. Ni kwa vitendo.
 
Lakin kwanza wanakupigia juu ya matumizi yako binafsi, kama kulipia nyumba yako unayo is hi, kula mavazi, na bills nyengine, pili gharama za uwendeshaji wa biashara yako, tatu faida yako, kama haitoshelezi kukukimu maisha yako, serikali ndio inakupa wewe pesa ili uweze kuishi na biashara yako iwepo kama ni ajira kwako.

Nchi gani hii inatoa pesa ili mtu na biashara yake waweze kuishi? Nahitaji kwenda huko
 
05822f02d88d499e57c991cb45ec3570.jpg
[emoji23] [emoji23] [emoji23]
 
Sio Kweli Kwamba mtu analipishwa Kodi Kwa kuangalia assets .Wa TZ tuna tabia ya upotoshaji wao Kila kitu.Mtu Kama anakuja kuanzisha biashara ndogo ndogo na hajasajiliwa na BRELA anakadiriwa (assessed) kulingana na mnategemeo ya mapato (mauzo) atakavyo yapata Kwa mwaka.Hivyo mtu huulizwa mnategemeo ya Siku,wiki ,mwezi kisha kupata mategemeo ya mauzo Kwa mwaka.Kuna formula Inayo onyesha mfano mtu anayetegemea kupata milioni 6 Kwa mwaka alipe Kodi Kiasi gani.Na Kama kiwango Ni chini ya milioni nne Kwa mwaka hakadiriwi kitu Kwa mwaka huo.Na hii Ni muhimuika mwenyewe kujieleza na maofisa uangalia aina ya biashara na Sehemu .Kama ni kampaini iliyo sajiliwa na BRELA mfayanya biashara hujikadiria mwenyewe (self assessment)kulingana na metegemeo ya faida (mauzo - gharama Za biashara) biashara itakapo fanyika.Na maojiano huwa shirikishi Kabisa. Kama kampuni haitegemei faida basi hazijikadirii chochote mara nyingi kampuni Kwa mwaka wa kwanza huwa zinajikadiria Nil.Kwa wale wafanya biashara binafsi wao hukadiriwa Kwa mauzo Kwa sababu mara nyingi wao hawawezi kuweka mahesabu ya kuweza kuonyesha mapato na gharama Za biashara.Lakini Kama mfanya biashara binafsi atajieleza Kwamba ataweza kufanya mahesabu (Financial statements)Naye anaweza kujikadiria mwenyewe .Tatizo lililopo Ni Kwamba mtu akitaka kufanya biashara hachukui muda kupata elimu ya Kodi basi anategemea habari Za mitaani .Kodi inaweza Kuwa na nafuu nyingi Kama mtu atachukua nafasi kupata elimu juu yake na kufuata utaratibu.Wa TZ wengi hawampendi kufuata utaratibu wa Kodi na unakuta mtu haifiki mwenyewe Kwenye ofisi za mamlaka ya mapato basi a nakutana na vishoka wanamdanganya na kuchukua hela yake kirahisi rahisi wakimdanganya Kuwa TRA Ndo wametaka hivyo.Wa Tanzania tuachane na ulalamishi wa Kila kitu.Tuchukue muda kupata taarifa sahihi kutoka Watu sahihi.Hakuna nchi inaweza kujiendesha bila Watu kulipa Kodi.Na Hakuna mtu anaweza kulipa Kodi sahihi bila kuweka kumbu kumbu Za Biashara (Mapato na gharama Za biashara).Na Hata hayo makadirio ya Mara ya kwanza mtu hulipa Kwa awamu nne.March,June,September and December.Na inaruhusiwa mtu kufika ofisini kabla ya mwaka haujaisha Kama mtu anaona makadirio yamekuwa makubwa au madogo kulingana na hali na mwenendo unavyojionyesha.Kama vile haitoshi miezi Sita baada ya mwaka kuisha mfanya biashara hutakiwa kuleta hesabu (Return of Income ) ikiambatana na mahesabu (Financial statement) kuonyesha mapato na gharama ya halisi ya biashara.Hayo mahesabu yataonyesha Kama mfanya biashara alijikadiria zaidi Au pungufu.(Over assessed au under assessed)Kama ame under assess atalipia Kiasi kilicho pungua na Kama alioverassess hatalipa Kodi nyingine na Kila Kiasi alichokuwa ameover assess kitakuwa credit Kipindi Kijacho. UKiijulia Kodi na Wewe Ni mazalendo utalipa kwa hiari na Kodi shahihi. PAMOJA TUTAJENGA TAIFA LETU.
Unachosema sio sahihi vya kutosha. Mimi nilienda tra kukadiriwa biashara ya secretarial bureau nikaulizwa nina kompyuta ngapi, fotokopi, wafanyakazi wangapi, kodi ya pango kiasi gani? Na ndio inakuja hiyo uliyosema unategemea kupata mauzo kiasi gani kwa siku wiki mwezi na mwaka? Kama umeajiriwa ni ngumu kukutana na haya.
 
Hii nchi ya ajabu sana, kuna jamaa alitaka kufungua mkahawa wa chips ,wakati anaenda kuomba lesseni ya biashara, walitaka kumfanyia hesabu ya thamani ya vitu vilivyomo kwenye mkahawa kama.

Fridge
Majiko ya kupikia
Freezer
Meza na viti pamoja na kodi ya mlango.
Ubora wa mlango wa biashara

Baada ya hapo eti ndio wampigie hesabu kwa mwaka talipa kodi kiasi gani, baada ya kuona hivyo ameamua kuurudisha mlango na kuuza vifaa vyote.

Hivi mtu ndo kwanza anaaza biashara hata hajauza maji wacha chips unampigia mtu hesabu ya kulipa kodi ?

Wenzetu system zao,unapoanza biashara hulipi kodi mwaka mzima kwa wafanya biashara wadogo, baada ya mwaka ndio unapigiwa hesabu ili next year yaani mwaka wa pili ulipe kodi.

Lakin kwanza wanakupigia juu ya matumizi yako binafsi, kama kulipia nyumba yako unayo is hi, kula mavazi, na bills nyengine, pili gharama za uwendeshaji wa biashara yako, tatu faida yako, kama haitoshelezi kukukimu maisha yako, serikali ndio inakupa wewe pesa ili uweze kuishi na biashara yako iwepo kama ni ajira kwako.

Serikali yetu haioni furaha mwananchi wake kujiajiri ili ajikwamue na umasikini, zaidi ya ku kamua.

Nchi ya ajabu hii
Nimependa hiyo namna ya upataji wa kodi, iko fair sana sijui kama hawa jamaa wanapovist huko nje wanajifunza kama wanavyodai, labda huenda kubembea jamaica na kuvu..... Magendo yao tu.
 
Kujua uchumi upo hovyo Tanzania hauhitaji Phd wala nini maisha yapo hovyo sana sasa hivi utadhani ilikua vitani bora hao Malawi tuwaache tu si itakua zaidi ya hii Life ilivyo...
Kwa kuongezea kipimo kimijawapo cha uchumi ni soko la hisa je wanaotetea uchumi kupanda wanajua ni kiasi gani soko LA hisa limeshuka? Kutoka b30 hadi mil 500. Mabenki yameporomoka kimapato kiasi cha kutisha, tbl imetangaza kushuka kwa mauzo kwa asilimia 16. Wanaosema unakuwa watuonyeshe na sisi bila hiyana tutawaunga mkono.
 
Chadema wao wanashangilia tu.


Maana ndio kazi inayowapeleka huko ulaya kuichafua nchi kwa gharama yoyote.
 
hawa watu mim siwaamin hata kidogo,maana hawachelewi kugeuza kauli zao na kusema tuliwaelewa vibaya..
 
Sishangai washabiki wa Chadema wanaendelea kumshabikia mtu aliyewauzia mbuzi kwenye gunia. The guys are losers, they failed in their own lives that is why hawaishi kupayuka. Ikifika 2020 JPM atapata ushindi wa kimbunga watch this space.
 
Back
Top Bottom