BAK
JF-Expert Member
- Feb 11, 2007
- 124,767
- 288,340
Wananchi wawataka wabunge kutoipitisha
na Bakari Kimwanga
TANZANIA DAIMA
SIKU chache baada ya Waziri wa Fedha na Uchumi, Mustafa Mkulo, kuwasilisha bajeti ya serikali kwa mwaka wa fedha 2011/2012 ya sh trilioni 13, bajeti hiyo imepingwa na viongozi wa vyama vya siasa na wanaharakati.
Wadau hao wamewataka wabunge kutoipitisha bajeti hiyo kwa madai kuwa haina manufaa kwa Watanzania, bali imejaa takwimu zenye lengo la kuwapumbaza wananchi.
Wakichangia mjadala wa kuichambua bajeti hiyo ulioandaliwa na Kituo cha Demokrasia nchini (TCD), uliofanyika jana katika Ukumbi wa Karimjee jijini Dar es Salaam, Mwenyekiti wa Chama cha Wananchi (CUF), alisema bajeti hiyo imejaa upotoshaji na kiini macho kwa wananchi.
Profesa Lipumba, alisema vipaumbele vilivyowasilishwa bungeni na serikali vinakwenda kinyume na hali halisi ya matumizi ya serikali ambapo zaidi ya asilimia 53.6 ya fedha imetengwa kwa matumizi mengine.
Alisema kitendo cha serikali kutanguliza kipaumbele cha umeme kinakwenda kinyume na azimio la Kilimo Kwanza ambacho kinaratibiwa na Wizara ya Kilimo iliyotengewa asilimia 3.4 ya fedha.
Kuna umuhimu wa kufanya mjadala wa kitaifa kuhusu bajeti kabla haijawasilishwa bungeni, huwezi kuwa na bajeti ya trilioni 13.5 huku ukitenga asilimia 14 kulipa madeni na trilioni 11 ndizo zikaendesha nchi, hakika hii bajeti haina tofauti na ya mwaka uliopita.
Hii ni hatari kubwa kwa serikali, iko tayari kuwasomea bajeti nchi wahisani kuliko Watanzania bajeti ya sekta ya afya imekuwa ikishuka kila mwaka hadi kufikia trilioni 1.2, ikiwa tofauti na mwaka uliopita ya trilioni 1.209, huku ni kuyaweka rehani maisha ya Watanzania wanaotegemea hospitali zetu za ndani, alisema.
Profesa Lipumba, ambaye kitaaluma ni mchumi, alizidi kuichambua bajeti hiyo na kusema kuwa kwa mujibu wa Waziri Mkulo, amewadanganya Watanzania ambapo inaonyesha kuwa Mtanzania anayetumia sh 641 na anaishi chini ya dola moja si maskini, ilhali maisha yanazidi kuwa magumu.
Akizungumzia kukua kwa deni la taifa ambapo deni limeongezeka na kufikia asilimia saba, sawa na Trilioni 5.4, ikiwa tofauti na mwaka uliopita la dola za Marekani bilioni moja na milioni 500.
Alisema bajeti hiyo si ya heshima, kwani imewasahau wastaafu kuhusu kulipwa mafao yao ambapo kwa sasa imekuwa tofauti na kinyume cha dira ya taifa kwa watu wote.
Profesa Lipumba alionya juu ya mpango wa serikali wa kuwa na dira ya taifa, ambao hautoi tija kwa watu wake ambapo aliitaka serikali kuitisha mjadala wa kitaifa ili kuweza kupanga upya dira hiyo itakayo shirikisha watu wote nchini.
Sina hakika kama Rais Kikwete, ameusoma mpango huu wa dira ya taifa kwa kuwa hauelezi kwa kina matatizo ya Watanzania, kitendo cha Waziri Mkulo kushindwa kuielezea dira ndani ya bajeti hakika ni tatizo kwa nchi yetu na siasa zimetawala katika masuala ya kitaalamu, alisema Profesa Lipumba.
Naye Mkurugenzi wa taasisi huru ya uchumi na kijamii (ESRF), Dk. Bohela Lunogelo, alijikuta katika wakati mgumu mara baada ya kusifu mpango wa serikali kuhusu matumizi ya pikipiki za kubebea wagonjwa za matairi matatu, maarufu Bajaj.
Hata hivyo mara baada ya kukutana na zomea zomea hiyo alilazimika kujitetea na kusema alikuwa akitoa mfano wa matumizi ya pikipiki, hali ya kuwa bajeti ni moyo wa taifa.
Dk. Lunogelo alisema kutokana na hali hiyo matarajio ya Watanzania ni makubwa kwa serikali yao na kuvitaka vyama vya siasa kuwa na utaratibu wa kukosoa na kujibu hoja kwa kufikisha ujumbe kwa wananchi wa vijijini.
Ni vizuri bajeti ikawa inajadiliwa na Watanzania mapema walau kwa muda wa miezi sita kabla ya kufikishwa bungeni na hapa bajeti itakuwa inatafsiri sasa ya kuandaliwa na Watanzania wote, alisema Dk. Lunogelo.
Hamadi Tao
Naye Naibu Katibu Mkuu wa Chama cha Tanzania Labour (TLP), Hamad Tao, alipinga serikali kutenga sh bilioni 432 kwa ajili ya Wizara ya Ulinzi ili kununulia silaha ilhali Watanzania wanakabiliwa na njaa.
Ninapinga na kulaani kwa nini Wizara ya Ulinzi itengewe sh bilioni 432 kwa ajili ya kununulia silaha huku watu wakiwa wanakufa njaa, kwani nchi ipo kwenye vita? Kwa hili ni kuwadhihaki wananchi wa taifa hili, alisema Tao.
Mbatia
Mwenyekiti wa Chama cha NCCR-Mageuzi, James Mbatia, alisema umefika wakati kwa Chama Cha Mapinduzi kutambua kuwa Watanzania wa zamani si wa leo.
Umefika wakati CCM na watawala kutambua nchi ni ya kwetu wote na kutambua kuwa bajeti ni ya Watanzania wote na si ya serikali pekee na viongozi wake, na yanahitajika mawazo mapya kwa masilahi ya taifa, alisema Mbatia.
Mbatia ambaye pia alikuwa mwenyekiti wa mjadala huo alikionya Chama Cha Mapinduzi kwa kusoma nyakati na sura ya Watanzania wa sasa nini wanahitaji ndani ya nchi yao.
Allan Mwaigaga, alisema umefika wakati wa kufanya vitendo kuliko maneno kwa kuwaweka kando waovu wanaoliumiza taifa.
Mwalimu Nyerere, alipoondoka aliacha viwanda hapa nchini kila kona na leo tunahamasishwa mradi wa EPZ huku bajeti ikishindwa kueleza namna itakavyoweza kufufua na kujenga viwanda vikubwa na vidogo hakika hili wabunge bila kujali itikadi za vyama vyao wasiipitishe bajeti hii na ilirudishwe kwa wananchi ili ijadiliwe kwa kina, alisema Mwaigaga.
Erasto Tumbo
Mkurugenzi wa Habari na Mawasiliano wa CHADEMA, Erasto Tumbo, alisema umefika wakati wa serikali kupunguza matumizi yake makubwa huku akiitaka Wizara ya Fedha kuacha kutenga fedha za tafrija na ukarabarti wa Ikulu kila mwaka.
Alisema kitendo cha Ikulu kutengewa kiasi kikubwa cha fedha huku wananchi wakikosa dawa hospitalini ni kukosa uzalendo na umakini kwa viongozi, hali inayowafanya wananchi kukata tamaa ya maisha.
Mbunge wa Ziwani (CUF) na hoja binafsi
Katikati ya mjadala huo Mbunge wa Jimbo la Ziwani, Mohamed Zuberi Ngwali (CUF), alisema umefika wakati wa kujadili fedha za umma na hata nafasi ya wabunge wa viti maalumu, ambao hawana kazi kubwa kuliko wabunge wa majimbo.
Alisema katika kuhakikisha anasimamia fedha za umma yupo mbioni kuwasilisha hoja binafsi bungeni, kwani wabunge hao hawafanyi kazi kubwa zaidi ya kununua hereni za dhahabu na magauni wawapo bungeni.
Nitawasilisha hoja binafsi ili kuhoji nafasi na kazi za wabunge wa Viti Maalumu bungeni sisi tupo wawakilishi wa majimbo tuliochanguliwa wao wana kazi gani? alisema na kuhoji mbunge huyo.
Hata hivyo hadi mwisho wa mjadala huo washiriki hao waliipinga bajeti hiyo na kuwataka wabunge wote bila kujali vyama vyao kutoipitisha bajeti hiyo kwani haina jipya kwa maisha ya Watanzania.
na Bakari Kimwanga
TANZANIA DAIMA
SIKU chache baada ya Waziri wa Fedha na Uchumi, Mustafa Mkulo, kuwasilisha bajeti ya serikali kwa mwaka wa fedha 2011/2012 ya sh trilioni 13, bajeti hiyo imepingwa na viongozi wa vyama vya siasa na wanaharakati.
Wadau hao wamewataka wabunge kutoipitisha bajeti hiyo kwa madai kuwa haina manufaa kwa Watanzania, bali imejaa takwimu zenye lengo la kuwapumbaza wananchi.
Wakichangia mjadala wa kuichambua bajeti hiyo ulioandaliwa na Kituo cha Demokrasia nchini (TCD), uliofanyika jana katika Ukumbi wa Karimjee jijini Dar es Salaam, Mwenyekiti wa Chama cha Wananchi (CUF), alisema bajeti hiyo imejaa upotoshaji na kiini macho kwa wananchi.
Profesa Lipumba, alisema vipaumbele vilivyowasilishwa bungeni na serikali vinakwenda kinyume na hali halisi ya matumizi ya serikali ambapo zaidi ya asilimia 53.6 ya fedha imetengwa kwa matumizi mengine.
Alisema kitendo cha serikali kutanguliza kipaumbele cha umeme kinakwenda kinyume na azimio la Kilimo Kwanza ambacho kinaratibiwa na Wizara ya Kilimo iliyotengewa asilimia 3.4 ya fedha.
Kuna umuhimu wa kufanya mjadala wa kitaifa kuhusu bajeti kabla haijawasilishwa bungeni, huwezi kuwa na bajeti ya trilioni 13.5 huku ukitenga asilimia 14 kulipa madeni na trilioni 11 ndizo zikaendesha nchi, hakika hii bajeti haina tofauti na ya mwaka uliopita.
Hii ni hatari kubwa kwa serikali, iko tayari kuwasomea bajeti nchi wahisani kuliko Watanzania bajeti ya sekta ya afya imekuwa ikishuka kila mwaka hadi kufikia trilioni 1.2, ikiwa tofauti na mwaka uliopita ya trilioni 1.209, huku ni kuyaweka rehani maisha ya Watanzania wanaotegemea hospitali zetu za ndani, alisema.
Profesa Lipumba, ambaye kitaaluma ni mchumi, alizidi kuichambua bajeti hiyo na kusema kuwa kwa mujibu wa Waziri Mkulo, amewadanganya Watanzania ambapo inaonyesha kuwa Mtanzania anayetumia sh 641 na anaishi chini ya dola moja si maskini, ilhali maisha yanazidi kuwa magumu.
Akizungumzia kukua kwa deni la taifa ambapo deni limeongezeka na kufikia asilimia saba, sawa na Trilioni 5.4, ikiwa tofauti na mwaka uliopita la dola za Marekani bilioni moja na milioni 500.
Alisema bajeti hiyo si ya heshima, kwani imewasahau wastaafu kuhusu kulipwa mafao yao ambapo kwa sasa imekuwa tofauti na kinyume cha dira ya taifa kwa watu wote.
Profesa Lipumba alionya juu ya mpango wa serikali wa kuwa na dira ya taifa, ambao hautoi tija kwa watu wake ambapo aliitaka serikali kuitisha mjadala wa kitaifa ili kuweza kupanga upya dira hiyo itakayo shirikisha watu wote nchini.
Sina hakika kama Rais Kikwete, ameusoma mpango huu wa dira ya taifa kwa kuwa hauelezi kwa kina matatizo ya Watanzania, kitendo cha Waziri Mkulo kushindwa kuielezea dira ndani ya bajeti hakika ni tatizo kwa nchi yetu na siasa zimetawala katika masuala ya kitaalamu, alisema Profesa Lipumba.
Naye Mkurugenzi wa taasisi huru ya uchumi na kijamii (ESRF), Dk. Bohela Lunogelo, alijikuta katika wakati mgumu mara baada ya kusifu mpango wa serikali kuhusu matumizi ya pikipiki za kubebea wagonjwa za matairi matatu, maarufu Bajaj.
Hata hivyo mara baada ya kukutana na zomea zomea hiyo alilazimika kujitetea na kusema alikuwa akitoa mfano wa matumizi ya pikipiki, hali ya kuwa bajeti ni moyo wa taifa.
Dk. Lunogelo alisema kutokana na hali hiyo matarajio ya Watanzania ni makubwa kwa serikali yao na kuvitaka vyama vya siasa kuwa na utaratibu wa kukosoa na kujibu hoja kwa kufikisha ujumbe kwa wananchi wa vijijini.
Ni vizuri bajeti ikawa inajadiliwa na Watanzania mapema walau kwa muda wa miezi sita kabla ya kufikishwa bungeni na hapa bajeti itakuwa inatafsiri sasa ya kuandaliwa na Watanzania wote, alisema Dk. Lunogelo.
Hamadi Tao
Naye Naibu Katibu Mkuu wa Chama cha Tanzania Labour (TLP), Hamad Tao, alipinga serikali kutenga sh bilioni 432 kwa ajili ya Wizara ya Ulinzi ili kununulia silaha ilhali Watanzania wanakabiliwa na njaa.
Ninapinga na kulaani kwa nini Wizara ya Ulinzi itengewe sh bilioni 432 kwa ajili ya kununulia silaha huku watu wakiwa wanakufa njaa, kwani nchi ipo kwenye vita? Kwa hili ni kuwadhihaki wananchi wa taifa hili, alisema Tao.
Mbatia
Mwenyekiti wa Chama cha NCCR-Mageuzi, James Mbatia, alisema umefika wakati kwa Chama Cha Mapinduzi kutambua kuwa Watanzania wa zamani si wa leo.
Umefika wakati CCM na watawala kutambua nchi ni ya kwetu wote na kutambua kuwa bajeti ni ya Watanzania wote na si ya serikali pekee na viongozi wake, na yanahitajika mawazo mapya kwa masilahi ya taifa, alisema Mbatia.
Mbatia ambaye pia alikuwa mwenyekiti wa mjadala huo alikionya Chama Cha Mapinduzi kwa kusoma nyakati na sura ya Watanzania wa sasa nini wanahitaji ndani ya nchi yao.
Allan Mwaigaga, alisema umefika wakati wa kufanya vitendo kuliko maneno kwa kuwaweka kando waovu wanaoliumiza taifa.
Mwalimu Nyerere, alipoondoka aliacha viwanda hapa nchini kila kona na leo tunahamasishwa mradi wa EPZ huku bajeti ikishindwa kueleza namna itakavyoweza kufufua na kujenga viwanda vikubwa na vidogo hakika hili wabunge bila kujali itikadi za vyama vyao wasiipitishe bajeti hii na ilirudishwe kwa wananchi ili ijadiliwe kwa kina, alisema Mwaigaga.
Erasto Tumbo
Mkurugenzi wa Habari na Mawasiliano wa CHADEMA, Erasto Tumbo, alisema umefika wakati wa serikali kupunguza matumizi yake makubwa huku akiitaka Wizara ya Fedha kuacha kutenga fedha za tafrija na ukarabarti wa Ikulu kila mwaka.
Alisema kitendo cha Ikulu kutengewa kiasi kikubwa cha fedha huku wananchi wakikosa dawa hospitalini ni kukosa uzalendo na umakini kwa viongozi, hali inayowafanya wananchi kukata tamaa ya maisha.
Mbunge wa Ziwani (CUF) na hoja binafsi
Katikati ya mjadala huo Mbunge wa Jimbo la Ziwani, Mohamed Zuberi Ngwali (CUF), alisema umefika wakati wa kujadili fedha za umma na hata nafasi ya wabunge wa viti maalumu, ambao hawana kazi kubwa kuliko wabunge wa majimbo.
Alisema katika kuhakikisha anasimamia fedha za umma yupo mbioni kuwasilisha hoja binafsi bungeni, kwani wabunge hao hawafanyi kazi kubwa zaidi ya kununua hereni za dhahabu na magauni wawapo bungeni.
Nitawasilisha hoja binafsi ili kuhoji nafasi na kazi za wabunge wa Viti Maalumu bungeni sisi tupo wawakilishi wa majimbo tuliochanguliwa wao wana kazi gani? alisema na kuhoji mbunge huyo.
Hata hivyo hadi mwisho wa mjadala huo washiriki hao waliipinga bajeti hiyo na kuwataka wabunge wote bila kujali vyama vyao kutoipitisha bajeti hiyo kwani haina jipya kwa maisha ya Watanzania.