Allah alimfundisha Mtume kutengeneza Kimea

[Jagina]

mimi ninachojua miaka mia sita baada ya habari za yesu kuna mtu aliibuka na kudaia kaoteshwa aanzishi dini na kashushiwa vitabu ambavyo ni copy and paste ya vitabu vya kiyahudi na biblia na yule mtu akasema hajasoma popote kwakuwa yeye hajui kusoma na kuandika kwaiyo aaminiwe?

Wewe umethibitisha kuwa ni copy and paste ya vitabu vya kiyahudi ?? Lete mfano mmoja tu wa hiyo copy and paste.

 

[Jagina]

Ndio maana Paulo aliandika haya MANENO aliyojulishwa na Yesu:

Waefeso 6:10
Hatimaye, mzidi kuwa hodari katika Bwana na katika uweza wa nguvu zake.
11 Vaeni silaha zote za Mungu, mpate kuweza kuzipinga hila za Shetani.
12 Kwa maana kushindana kwetu sisi si juu ya damu na nyama; bali ni juu ya falme na mamlaka, juu ya wakuu wa giza hili, juu ya majeshi ya pepo wabaya katika ulimwengu wa roho.
13 Kwa sababu hiyo twaeni silaha zote za Mungu, mpate kuweza kushindana siku ya uovu, na mkiisha kuyatimiza yote, kusimama.
14 Basi simameni, hali mmejifunga kweli viunoni, na kuvaa dirii ya haki kifuani,
15 na kufungiwa miguu utayari tupatao kwa Injili ya amani;
16 zaidi ya yote mkiitwaa ngao ya imani, ambayo kwa hiyo mtaweza kuizima mishale yote yenye moto ya yule mwovu.
17 Tena ipokeeni chapeo ya wokovu, na upanga wa Roho ambao ni neno la Mungu;

Paulo hakuandia Waefeso

Kauli ya kuwa Paulo hakuandika Waefeso inaungwa mkono na wanazuoni wengi wa Biblia wa kisasa, hata ndani ya Ukristo wenyewe.

Hapa chini ni maelezo kwa uwazi na kwa kifupi, yakiegemea elimu ya kitaaluma ya Biblia:

---

Kwa nini Ephesians inahusishwa na Paulo?​

Kihistoria:

• Barua inaanza kwa kusema ni ya Paulo (Waefeso 1:1)
• Kanisa la mwanzo lilikubali kwa mapokeo (tradition)

Lakini uandishi wa jina sio ushahidi wa uhakika katika maandiko ya kale.

Sababu kuu wanazuoni wanasema Paulo hakuandika Ephesians​

(a) Mtindo wa lugha ni tofauti sana​

• Msamiati (vocabulary) ni tofauti na barua za Paulo halisi (kama Warumi, Wagalatia, 1 Wakorintho)
• Sentensi ni ndefu sana na tata, tofauti na mtindo wa Paulo

📌 Wanazuoni wanasema:

Mwandishi wa Ephesians anaandika kama mtu wa kizazi cha baadaye, si Paulo.

---

(b) Theolojia imeendelea zaidi kuliko ya Paulo​

Katika Ephesians:

• Kanisa linaelezewa kama mwili wa Kristo wa ulimwengu mzima
• Kristo anaelezewa kwa lugha ya juu sana ya kifalsafa

👉 Hii ni theolojia ya baada ya Paulo, si ya maisha yake.

---

(c) Hakuna masuala binafsi​

Paulo kawaida:

• Hutaja watu
• Hushughulikia matatizo ya kanisa husika

Lakini Ephesians:

• Haina majina ya watu
• Haina matatizo ya eneo fulani

👉 Inasomeka kama waraka wa jumla, si barua ya Paulo kwa kanisa analolijua.

(d) Uhusiano wa ajabu na Wakolosai​

• Takribani theluthi moja ya Ephesians inafanana sana na Wakolosai
• Inaonekana kama:
  • Mwandishi mmoja alinakili
  • Au Ephesians ilitungwa baadaye ikitumia Wakolosai

Wanazuoni wengi wanasema:

Ephesians ilitungwa baada ya kifo cha Paulo, kwa jina lake (pseudonymous).

Wanazuoni wa Kikristo wanasema nini?​

🔹 The New American Bible
🔹 The Oxford Bible Commentary
🔹 The Anchor Yale Bible Dictionary


Vyote vinasema:

Uandishi wa Paulo kwa Ephesians unabishaniwa vikali na wengi hawaukubali.

Hata makanisa mengine leo hufundisha:

“Huenda iliandikwa na mwanafunzi wa Paulo, si Paulo mwenyewe.”

Je, kuandika kwa jina la mtu mwingine kulikuwa kawaida?​

Ndiyo.
Katika ulimwengu wa Kigiriki na Kirumi:

• Kuandika kwa jina la mwalimu aliyekufa kulikubalika
• Lakini hili ni udanganyifu kwa kipimo cha leo

👉 Hii inaitwa pseudepigraphy.

Tatizo la kiimani​

Ikiwa:

• Paulo hakuandika Ephesians
• Lakini imewasilishwa kama aliandika

Basi swali ni:
❓ Je, maandiko haya ni ufunuo wa moja kwa moja wa Mungu au maandishi ya binadamu wa baadaye?


Hili ndilo swali kubwa linalojadiliwa na wanazuoni.

Hitimisho​

✔ Wanazuoni wengi wa Biblia:

• HAWAKUBALI kuwa Paulo aliandika Ephesians
  ✔ Mtindo, lugha, na theolojia:
• Zinaonyesha uandishi wa baadaye
  ✔ Inawezekana:
• Iliandikwa kwa jina la Paulo ili kupewa mamlaka

 

[much know]

Wewe umethibitisha kuwa ni copy and paste ya vitabu vya kiyahudi ?? Lete mfano mmoja tu wa hiyo copy and paste.

Tourati ya musa ni kitabu cha kiyahudi harafu karne ya sita mwamedi akasema ameshushiwa huo ni ushahidi tosha kuwa alikuwa mzushi

 

[Jagina]

Tourati ya musa ni kitabu cha kiyahudi harafu karne ya sita mwamedi akasema ameshushiwa huo ni ushahidi tosha kuwa alikuwa mzushi

Hiyo ndiyo copy and paste umeleta? Hiyo torati ya Musa iko wapi ?

 

[much know]

Hiyo ndiyo copy and paste umeleta? Hiyo torati ya Musa iko wapi ?

Ipo kwenye bible na ipo kwenye jewesh book of law lakini mwamed kasema kaoteshwa

 

[Jagina]

Ipo kwenye bible na ipo kwenye jewesh book of law lakini mwamed kasema kaoteshwa

Ndiyo hiyo umeileta kutoka Biblia ya much know kitabu cha much know ??

 

[much know]

Ndiyo hiyo umeileta kutoka Biblia ya much know kitabu cha much know ??

Hapana kutoka kwa scamer aliyekuwa amelala pangoni na kusema kaoteshwa aanzishe dini

 

[Smart911]

Ahsante kwa taarifa...


Cc: Mahondaw

 

[Jagina]

Hapana kutoka kwa scamer aliyekuwa amelala pangoni na kusema kaoteshwa aanzishe dini

Ndiyo mfano mwengine huo kutoka biblia ya much know ??